Το λιντσάρισμα του νεαρού εθνικιστή, οι ομάδες της άκρας αριστεράς, ο Παζολίνι, οι Ανυπότακτοι του Ζαν-Λυκ Μελανσόν και η ακατανίκητη φασιστική νοοτροπία
Γαλλία: Το λιντσάρισμα του Quentin Deranque στη Λυόν φέρνει στο προσκήνιο τη βία Antifa και τις πολιτικές διασυνδέσεις της Ανυπότακτης Γαλλίας.
Η φασιστική ιδεολογία, η νοοτροπία και η πρακτική επιζούν τόσο στις ομάδες που δεν αρνούνται τη φασιστική τους καταγωγή, όσο και στον ευρύ χώρο του αντιφασισμού, οι αγωνιστές του οποίου, προκειμένου να δικαιολογήσουν την ταυτότητα και τη δράση τους, βλέπουν «φασίστες» παντού —εκτός από τον καθρέφτη τους. Πράγμα που θυμίζει, αναπόφευκτα, μια ελαφρώς μπανάλ φράση του Νίτσε: «Όποιος πολεμά με τα τέρατα, ας προσέχει μήπως γίνει ο ίδιος τέρας. Όταν κοιτάς για πολύ καιρό μέσα στην άβυσσο, η άβυσσος κοιτάζει μέσα σου.»
Οι antifa, ένα οικοσύστημα από ακροαριστερές ομάδες —ultras, ισλαμοφασίστες, εξτρεμιστές περιβαλλοντολόγους, τρομοκράτες, μπαχαλάκηδες— πρόσκεινται ή είναι ενσωματωμένοι στο κόμμα «Ανυπότακτη Γαλλία», το οποίο εμπνέεται από τον Ροβεσπιέρο, τον Μαρξ, τον Τρότσκι (αλλά και τον Στάλιν σε μια θεσπέσια σαλάτα), τη Ρόζα Λούξεμπουργκ, την Chantal Mouffe, τον Ernesto Laclau και τον Thomas Guénolé· από τη μακρά παράδοση της εξωκοινοβουλευτικής ριζοσπαστικής αριστεράς η οποία αναγνωρίζει τις ταραχές του Μαΐου του 1968 ως την ενδοξότερη κορύφωση του βίου και της πολιτείας της. Η Ανυπότακτη Γαλλία είναι, στην ουσία, ένα εξωκοινοβουλευτικό κόμμα που συμμετέχει στην Εθνοσυνέλευση, προκαλώντας επανειλημμένως αναστάτωση και κωλυσιεργίες με παραβιάσεις των κανόνων της κοινοβουλευτικής λειτουργίας· στην πραγματικότητα, η κύρια δράση των Ανυπότακτων εκτυλίσσεται στους δρόμους.
Όπως έγραφε ο Πιερ Πάολο Παζολίνι ήδη από τη δεκαετία του 1970 αναφερόμενος στον αριστερό ακτιβισμό της εποχής του, οι παραφυάδες της Ανυπότακτης Γαλλίας —για παράδειγμα, η Νέα Φρουρά που ίδρυσε ο βουλευτής Raphaël Arnault (ένας εκπαιδευτικός με αναχρονιστικό σκουλαρικάκι και ιδίωμα της πιάτσας)— δεν επιδιώκουν λαϊκή εξέγερση αλλά καλύτερη ενσωμάτωση των «μηχανών επιθυμίας» στην παγκόσμια αγορά. Για τον Παζολίνι, οι μακρυμάλληδες εξεγερμένοι του 1968 ήταν παιδιά από εύπορες συνοικίες, που, με μια φαντασμαγορική έκρηξη οργής, αντί να ανατρέψουν την κατεστημένη τάξη, διέλυσαν τις τελευταίες παραδοσιακές δομές —την Εκκλησία, την οικογένεια, το σχολείο— που στέκονταν εμπόδιο στη σαρωτική επίδραση της αγοράς. Σήμερα, στον κόσμο των «κακομαθημένων πλουσιόπαιδων» που έβλεπε ο Παζολίνι να ξηλώνουν πεζοδρόμια, έχουν προστεθεί οι ισλαμιστές των προαστίων και το λούμπεν προλεταριάτο —που είναι λούμπεν από επιλογή· στο σοσιαλδημοκρατικό καθεστώς του σύγχρονου κόσμου δεν υπάρχουν «αντικειμενικά» λούμπεν προλετάριοι.
Με λίγα λόγια, η Ανυπότακτη Γαλλία παρουσιάζεται ως συνέχεια εκείνου του μακρινού αγωνιστικού «όμορφου Μάη», ηδονιστική και εμπρηστική, αυθάδης και πολεμοχαρής, σε εμφύλιο πόλεμο όχι μόνο με τους συμπατριώτες της Γάλλους, αλλά και με τα αδέρφια της, τους Σοσιαλιστές: οι δύο πτέρυγες της αριστεράς αγωνίζονται για το ποια κατέχει το μονοπώλιο της αρετής. Και παρά τις κοινές διανοητικές ρίζες, παρά το ίδιο Newspeak που χρησιμοποιούν —τη γνωστή ξύλινη γλώσσα της αριστεράς— διαφέρουν, ανεπαίσθητα, ως προς τις μεθόδους ρήξης του δημοκρατικού καπιταλισμού, με την Ανυπότακτη Γαλλία να απολαμβάνει ισχυρή στήριξη των διανοουμένων και ταυτοχρόνως να κερδίζει το κοινωνικό περιθώριο, τα προάστια, τους μετανάστες και τους προαναφερθέντες λούμπεν· όλους όσοι μπορούν να συμμετέχουν σε μια νοσηρή εξέγερση επιρρεπή σε εκφυλιστικά φαινόμενα βίας. Η Ανυπότακτη Γαλλία δεν εκμεταλλεύεται κάποιου είδους «πολιτικό μίσος», αλλά μάλλον το μίσος του ανικανοποίητου καταναλωτή που δεν κατέχει αρκετά πολύτιμα αντικείμενα —αυτό που έγραφε ο Παζολίνι στις «Lettere Luterane» ισχύει εντονότερα σήμερα. Υπό αυτή την έννοια, η γαλλική άκρα αριστερά δεν είναι η πρωτοπορία του προλεταριάτου, αλλά ο επιταχυντής μιας θεαματικής-εμπορικής μεταμόρφωσης με ιστορική λειτουργία την ολοκλήρωση του έργου της αγοράς: τη μετατροπή του ατόμου σε μονάδα καθαρής επιθυμίας, χωρίς δεσμούς, χωρίς περιορισμούς, χωρίς κληρονομιά, χωρίς εσωτερική ζωή· χωρίς ταυτότητα, χωρίς την αξιοπρέπεια του εργάτη και του αγρότη που θεμελίωνε τη ζωή του στο ήθος της εργασίας. Αυτό το ήθος δεν συνιστά πλέον αξία· η άκρα αριστερά έχει κατεδαφίσει τα πάντα: το κοσμικό κράτος, τη θεσμική σοσιαλδημοκρατία, τον πολιτισμό· ο μοναδικός της ορίζοντας είναι ο «αντιφασισμός» (αντιρατσισμός, αντιαποικιοκραστία· μια σειρά από «αντί»)· ο αγώνας εναντίον μιας ιδεολογίας και πρακτικής που, στην πραγματικότητα, δεν υπάρχει. Αλλά, για να δικαιολογηθεί ο ακτιβισμός, ορίζονται ως φασισμός διάφορα άσχετα πράγματα: η ταυτοτική πολιτική, ο εθνικισμός, ο εθνολαϊκισμός, ο φιλελευθερισμός, ο συντηρητισμός, ο αντικομμουνισμός· οτιδήποτε και οποιοσδήποτε δεν ευθυγραμμίζεται με την άκρα αριστερά και δεν υποκύπτει στην τυραννία της.
Ο φόνος του νεαρού εθνικιστή, μέλους της Καθολικής, φεμινιστικής και ταυτοτικής ομάδας Némésis (ένα ακόμα εύγλωττο όνομα), από καμιά εικοσαριά συμμορίτες antifa στη Λυόν την περασμένη εβδομάδα, συνέβη όταν μέλη της Némésis διαδήλωναν εναντίον μιας ομιλίας της Γαλλο-παλαιστίνιας ευρωβουλεύτριας της Ανυπότακτης Γαλλίας, Rima Hassan, στη σχολή Πολιτικών Επιστημών του πανεπιστημίου της Λυόν. (Τέτοια άτομα καλεί η σχολή για να διαπαιδαγωγήσουν τα «παιδιά»). Οι ακροαριστεροί επιτέθηκαν στους ακροδεξιούς, οι ακροδεξιοί αντεπιτέθηκαν και το επεισόδιο κατέληξε σε ένα είδος λιντσαρίσματος. Έτσι, ήρθε πάλι στο προσκήνιο ο βουλευτής της Ανυπότακτης Γαλλίας Raphaël Arnault, τον οποίον η αστυνομία παρακολουθεί (“fiché S’’) «για απολογία της τρομοκρατίας», ως «επικίνδυνο για τη δημόσια ασφάλεια». Ανάμεσα στους 75 βουλευτές της «Ανυπότακτης Γαλλίας» υπάρχουν πολλοί σαν τον Arnault, αλλά, από όσο ξέρω, μόνο αυτό το μέλος της Εθνοσυνέλευσης είναι “fiché S’’ —fichée S πιστεύω ότι είναι και η ευρωβουλεύτρια Hassan η οποία έχει εξεταστεί (και αθωωθεί, εξυπακούεται) για το αδίκημα της «απολογίας της τρομοκρατίας». Η Ηassan και ο Arnault ενσαρκώνουν μια συγκεκριμένη ιδέα για την αριστερά και δίνουν τον τόνο στο κόμμα του Ζαν-Λυκ Μελανσόν το οποίο εκπροσωπεί περίπου το 20% των Γάλλων πλατσουρίζοντας ακόμα στον απλοϊκό κόσμο του Μιρ (Χιλή), Μιρ (Αργεντινή), Φενταγίν (Παλαιστίνη), Τουπαμάρος (Ουρουγουάη), Βιετκόνγκ (Βιετνάμ), προσθέτοντας κάποιες πρόσφατες γεωγραφικές προτιμήσεις: Ρωσία, Βενεζουέλα, Βραζιλία. Κι όπως συμβαίνει συνήθως, ο πειρασμός της βίας προσελκύει ένα μέρος της νεολαίας —μαζί με τον αντιεβραϊσμό που προσελκύει, εκ των πραγμάτων, το μεγαλύτερο μέρος των μουσουλμάνων: η Ανυπότακτη Γαλλία γεφυρώνει το κίνημα της μη-ενσωμάτωσης στη γαλλική κοινωνία με το όραμα της διαρκούς επανάστασης, μια παράδοση και ιδεολογία εντελώς ξένη με τις πεποιθήσεις της μουσουλμανικής μειονότητας. Αλλά, πρωτίστως, όπως είπα, μέσω της εκτίμησης της «ανόδου του φασισμού» —κατά τη γνώμη των Ανυπότακτων, η Εθνική Συσπείρωση των Λεπέν-Μπαρντελλά απειλεί να καταλύσει τη δημοκρατία όπως οι Ναζί κατέλυσαν τη Δημοκρατία της Βαϊμάρης—η άκρα αριστερά απελευθερώνει όλα της τα ένστικτα: κραδαίνοντας τον φασιστικό κίνδυνο μοιάζει να επιθυμεί την πραγμάτωσή του — με στόχο το χάος, τη δυνατότητα λαϊκού πραξικοπήματος.
Η υποδαύλιση της βίας στους δρόμους, εκτός του ότι περιβάλλεται από ηθικό πλεονέκτημα —εφόσον κατευθύνεται εναντίον του φασιστικού τέρατος—, είναι εύκολη: η Ανυπότακτη Γαλλία δεν έχει να κάνει με ανθρακωρύχους και βιομηχανικούς εργάτες με συνείδηση και κοινωνική εντιμότητα· έχει να κάνει με μάζες που διέπονται από θρησκευτικά και πολιτιστικά μίση, που απαιτούν ανοιχτά σύνορα, εγκάρδια εκδίκηση των πλουσίων, βροχή από επιδόματα και όλες τις δυνατές υποχωρήσεις στις διεκδικήσεις των μουσουλμάνων, των αέργων και των παραβατικών.
Αν και ο φόνος του 23χρονου Quentin Deranque έχει δηλητηριάσει ακόμα περισσότερο το πολιτικό κλίμα στη Γαλλία, δεν αναμένεται να προκαλέσει μετρήσιμες μεταβολές στις επερχόμενες περιφερειακές και δημοτικές εκλογές. Οι ακροαριστεροί επιμένουν στην «καλή βία»· στο ότι πρέπει να «τσακίζουμε» τους φασίστες· οι αντίπαλοί τους, από το κέντρο και δεξιότερα, δεν εκπλήσσονται από αυτόν τον ηθικό κώδικα και τη συνθηματολογία —έχουν συνηθίσει. Οι Σοσιαλιστές, είναι διχασμένοι: συνεργάζονται εκλογικά με τη ριζοσπαστική αριστερά, δείχνουν κατανόηση για τις παρορμήσεις της, αλλά την ίδια στιγμή δεν θέλουν να χάσουν το κοινό τους από τον χώρο της σαμπάνιας και της λιμουζίνας. Για τον Deranque, δεν δίνουν δεκάρα: αν ήταν αριστερός, θα οργάνωναν εκδηλώσεις μαζικού παροξυσμού· αλλά εφόσον ήταν δεξιός και Καθολικός οι χαμηλοί τόνοι αρκούν και περισσεύουν. Όσο για τον ίδιο τον Μελανσόνμ προέβη σε ανάρμοστες δηλώσεις σχετικά με τον δολοφονηθέντα («Δεν ήταν ανήλικος, ήταν 23 ετών, εγώ στα 23 ήμουν οικογενειάρχης! Σταματήστε να τον παρουσιάζετε σαν τυχαίο θύμα· ήταν ακτιβιστής και πήγαινε γυρεύοντας»), αλλά, pas de surprise, έτσι έχει εξελιχθεί ο Μελανσόν —και μαζί του το 20% των Γάλλων.
Το λιντσάρισμα του νεαρού εθνικιστή, οι ομάδες της άκρας αριστεράς, ο Παζολίνι, οι Ανυπότακτοι του Ζαν-Λυκ Μελανσόν και η ακατανίκητη φασιστική νοοτροπία
13°
