Μάρκο Ρούμπιο: Ο «μικρός Μάρκο» μεγάλωσε

Έχουν ήδη περάσει δέκα ολόκληρα χρόνια από το βράδυ της 26ης Φεβρουαρίου του 2016, όταν ο Ντόναλντ Τραμπ είχε αποκαλέσει τον –τότε γερουσιαστή από τη Φλόριντα και συνδιεκδικητή του για το χρίσμα των Ρεπουμπλικανών– Μάρκο Ρούμπιο «Little Marco» (μικρό Μάρκο). Το συγκεκριμένο προσωνύμιο αποτελεί ένα από τα μνημειώδη που έχει κατά καιρούς εμπνευστεί ο Τραμπ για να χαρακτηρίσει τους πολιτικούς του αντιπάλους, ενώ συνέβαλε τα μέγιστα ώστε να εξαϋλώσει τις ελάχιστες εναπομείνασες ελπίδες του Μάρκο Ρούμπιο για να αντιμετωπίσει τη Χίλαρι Κλίντον λίγους μήνες αργότερα.

Ο Ρούμπιο αποτελεί έναν εκ των ισχυρότερων αξιωματούχων εντός του διεθνούς συστήματος και τον δυνητικό υποψήφιο των Ρεπουμπλικάνων για το 2028

Αδιαμφισβήτητα, δεν θα μπορούσε κανείς να προβλέψει πως ο Τραμπ θα εκλεγόταν πρόεδρος και πως, όταν θα επέστρεφε στην προεδρία έχοντας πρώτα ηττηθεί το 2020 –και με όσα ακολούθησαν το απόγευμα της 6ης Ιανουαρίου του 2021 και την επίθεση των οπαδών του στο Καπιτώλιο–, ο «Μικρός Μάρκο» θα υπηρετούσε στο υπουργικό του συμβούλιο, εκπροσωπώντας το νέο στρατηγικό δόγμα της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής. Δέκα χρόνια μετά το Φορτ Γουόρθ, ο Ρούμπιο αποτελεί έναν εκ των ισχυρότερων αξιωματούχων εντός του διεθνούς συστήματος, αλλά και τον δυνητικό υποψήφιο των Ρεπουμπλικάνων για το 2028 – όσο και να μη θέλει να το παραδεχτεί ο ίδιος.

Από poster boy της κουβανικής κοινότητας, στο comeback kid της παγκόσμιας σκηνής

Κατά μία έννοια, η πορεία του Ρούμπιο καθορίστηκε από τον Ψυχρό Πόλεμο, τα απόνερα του οποίου ο ίδιος καλείται σήμερα να διαχειριστεί, μεταξύ αμέτρητων άλλων. Γεννημένος το 1971 στη Φλόριντα, σε μια οικογένεια μεταναστών οι οποίοι έφτασαν στις αμερικανικές ακτές μετά την Κουβανική Επανάσταση, ο Ρούμπιο αναδείχθηκε τάχιστα ως το poster boy της –ιδιαίτερα φιλικής προς τους Ρεπουμπλικάνους, ιστορικά μιλώντας– κουβανικής μειονότητας της «ηλιόλουστης πολιτείας». Έφτασε μάλιστα στο σημείο να υπηρετήσει στην τοπική Βουλή των Αντιπροσώπων, όπου και προέδρευσε τη διετία 2006-2008.

Ο πρώην γερουσιαστής βιάστηκε να διεκδικήσει το χρίσμα του κόμματός του το 2016

Η εκλογή του Ρούμπιο στη Γερουσία το 2011 δεν εξέπληξε κανέναν, ούτε όμως και η ροπή του προς τις αρμόδιες επιτροπές αναφορικά με ζητήματα εξωτερικής πολιτικής, εθνικής ασφάλειας και ζητήματα μυστικών υπηρεσιών. Θα μπορούσε κανείς να πει πως ο Ρούμπιο βιάστηκε να διεκδικήσει το χρίσμα του κόμματός του το 2016, ωστόσο κανείς τότε δεν υπολόγιζε τον Τραμπ, ενώ οι σημαντικότεροί του αντίπαλοι ήταν ο σοκαριστικά αντιτουριστικός γερουσιαστής από το Τέξας, Τεντ Κρουζ, αλλά και ο άχαρος, άχρωμος, άγευστος και ανέμπνευστος μικρός αδερφός του Τζορτζ Μπους του υιού, Τζεμπ.

Σε κάθε περίπτωση –και προτού ο Τραμπ σαρώσει τις εσωκομματικές εκλογές–, ο Ρούμπιο καθιερώθηκε στη συνείδηση των Ρεπουμπλικανών ψηφοφόρων ως ένας σκληροπυρηνικός συντηρητικός και θιασώτης του αμερικανικού παρεμβατισμού, χωρίς ωστόσο να απαρνείται τις σταθερές του διεθνισμού της μεταπολεμικής αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής.

Το κρίσιμο στοιχείο είναι πως κατά τη διάρκεια της πρώτης θητείας του Τραμπ στον Λευκό Οίκο αλλά κι εκείνης του Τζο Μπάιντεν, ο Ρούμπιο επέλεξε να εστιάσει αμιγώς στο τομέα της εξωτερικής πολιτικής, έχοντας εκλεγεί σε τρεις διαδοχικές εκλογικές διαδικασίες στη Γερουσία. Από το 2016, όταν ανέστειλε την προεκλογική του εκστρατεία για το χρίσμα των Ρεπουμπλικάνων, μέχρι και το 2025, όταν παραιτήθηκε της έδρας του ώστε να αναλάβει χρέη υπουργού Εξωτερικών, ο Ρούμπιο αναδείχθηκε ως ένας εκ των ισχυρότερων διαμορφωτών των ρεπουμπλικανικών θέσεων σε επίπεδο εξωτερικής πολιτικής, ιδιαίτερα σε ό,τι αφορούσε τις σχέσεις των ΗΠΑ με την Κίνα, τη Ρωσία και τη Λατινική Αμερική.

Ξεχώρισε από την πλειοψηφία των Ρεπουμπλικάνων συναδέλφων του διότι κατάφερε να μετακινηθεί προς το δόγμα του «America First», το οποίο και εμπότισε επιτυχώς ο Τραμπ στο κόμμα από την πρώτη στιγμή που διεκδίκησε την αμερικανική προεδρία. Ανέπτυξε, ωστόσο, και μια εντυπωσιακή ικανότητα αντίληψης των μεταβλητών εντός του διεθνούς συστήματος, της προστιθέμενης αξίας των στενών σχέσεων της Ουάσιγκτον με τους εταίρους της στην Ευρώπη και στη Νοτιοανατολική Ασία. Όμως ξεχώρισε και λόγω της ρητορικής του δεινότητας, η οποία μέχρι και σήμερα του επιτρέπει να εναρμονίζεται με το σύγχρονο Ρεπουμπλικανικό κόμμα, αποφεύγοντας να παρασύρεται από τις –αυξανόμενες σε συχνότητα, τόσο πριν τις εκλογές του 2024 όσο και μετά– επικοινωνιακές ακροβασίες του Αμερικανού προέδρου, υιοθετώντας μια σαφώς πιο ρεαλιστική προσέγγιση.

Ο Ρούμπιο αποφάσισε να παράσχει μια κρίσιμη δόση συσσωρευμένης εμπειρίας σε επίπεδο εξωτερικής πολιτικής στον Τραμπ

Στην πραγματικότητα, στο πλαίσιο της θητείας του στη Γερουσία, ο Ρούμπιο εξελίχθηκε στο επιστέγασμα του ρεαλιστή. Έχοντας συνειδητοποιήσει πως το κίνημα MAGA αποτελεί πλέον τον αυθεντικό ιδεολογικό πυρήνα του κόμματος, ο Ρούμπιο δεν ακολούθησε τα παραδείγματα των Τζορτζ Μπους, Ντικ Τσέινι, Τζον Μακέιν –όπως και άλλων Ρεπουμπλικάνων αξιωματούχων του παρελθόντος οι οποίοι απομακρύνθηκαν σκοπίμως από τον Τραμπ–, αντιθέτως επιχείρησε επιτυχώς να προσεταιριστεί τον νυν Αμερικανό πρόεδρο, ώστε να μπορεί να του παράσχει ακριβώς εκείνο που του λείπει: μια κρίσιμη δόση συστημικότητας και συσσωρευμένης εμπειρίας σε επίπεδο εξωτερικής πολιτικής.

Ο Ρούμπιο θα μπορούσε κάλλιστα να υπηρετήσει ως υπουργός Εξωτερικών υπό οποιονδήποτε άλλο Ρεπουμπλικάνο πρόεδρο. Ωστόσο, στην κούρσα για το χρίσμα του 2024, ο «Μικρός Μάρκο» υποστήριξε ανοιχτά τον Τραμπ, αντί της πρώην πρέσβειρας των ΗΠΑ στα Ηνωμένα Έθνη, Νίκι Χέιλι. Κι αυτό γιατί είχε ήδη αντιληφθεί από το 2016 πως το κόμμα ανήκει πλέον στον Τραμπ – όπως εξάλλου αποδεικνύεται σχεδόν σε καθημερινή βάση.

Αυτήν ακριβώς την αμιγώς ρεαλιστική προσέγγιση εξαργύρωσε τελικά ο Ρούμπιο, αφού ο Τραμπ τον επέλεξε ως τον επόμενο υπουργό Εξωτερικών του με βάση το εξής τρίπτυχο: τη σαφή του αντίληψη των συνθηκών σύγκρουσης και ανταγωνισμού των υπερδυνάμεων, τη συνέπειά του αναφορικά με τις γεωπολιτικές συμμαχίες των ΗΠΑ, αλλά και τον σεβασμό τον οποίο απολαμβάνει μεταξύ τόσο των Ρεπουμπλικανών όσο και αρκετών Δημοκρατικών γερουσιαστών και μελών της Βουλής των Αντιπροσώπων. Το 2025, ο Ρούμπιο ανέλαβε το State Department ως το απόλυτο comeback kid μιας γενιάς Ρεπουμπλικάνων, η οποία κατά τ’ άλλα συνεθλίβη κάτω από τα κόκκινα καπέλα του Τραμπ.

Το υψηλό ρίσκο και η συγκλονιστική πιθανή ανταμοιβή

Φυσικά, το να αναλάβει κανείς ηγετικό ρόλο –πόσο μάλλον δε τον συγκεκριμένο– στη διαμόρφωση και την εφαρμογή της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής υπό τον Τραμπ θα μπορούσε να χαρακτηριστεί και δυνητικά αυτοκτονικό – ας ρωτήσει κανείς τον Τζον Μπόλτον, ακόμα και τον πρώην αντιπρόεδρο Μάικ Πενς. Ωστόσο, από την επικύρωσή του μέχρι και σήμερα, ο Ρούμπιο έχει λειτουργήσει άψογα στον ρόλο του ως διαμεσολαβητής μεταξύ του Τραμπ και των απανταχού συνομιλητών του.

Αναλυτικότερα, αυτό που έχει πετύχει ο «Μικρός Μάρκο» είναι να λειτουργεί ως το διπλωματικό αλεξικέραυνο της Ουάσιγκτον, δίνοντας στον Τραμπ τη δυνατότητα να εφαρμόζει πλήρως την αγαπημένη του διπλωματική στρατηγική, η οποία παραπέμπει σε Νεοϋορκέζο γκάγκστερ του Μεσοπολέμου. Παρέχει παράλληλα στους εταίρους και στους γεωπολιτικούς αντιπάλους των ΗΠΑ τη βεβαιότητα πως υπάρχει έστω και ένας ανώτατος αξιωματούχος στην Ουάσιγκτον, με σαφή, μετρήσιμη επιρροή και θεσμοθετημένη εξουσία, ο οποίος αντιλαμβάνεται σε βάθος τη μεταβλητότητα των δυναμικών εντός του διεθνούς συστήματος και τις δυνητικές συνέπειες αυτής.

Το στωικό ύφος του πρώην γερουσιαστή μοιάζει μοναδική δικλείδα ασφαλείας όταν κλείνουν οι πόρτες

Με τον Τραμπ να καταβάλλει κάθε συνειδητή και ασυνείδητη προσπάθεια να προσωποποιήσει το χάος εντός του διεθνούς συστήματος και να διαψεύσει όλες ανεξαιρέτως τις σταθερές της μεταπολεμικής και μεταψυχροπολεμικής εξωτερικής πολιτικής, το στωικό ύφος του πρώην γερουσιαστή από τη Φλόριντα μοιάζει μοναδική δικλείδα ασφαλείας όταν κλείνουν οι πόρτες.

Για να το θέσουμε διαφορετικά, ο Ρούμπιο αποτελεί μια από τις ελάχιστες εναπομείνασες πηγές αξιοπιστίας της Ουάσιγκτον εντός του διεθνούς συστήματος. Μέχρι και σήμερα έχει φροντίσει να αποφύγει οποιαδήποτε ρητορική επίθεση απέναντι στους στενότερους εταίρους των ΗΠΑ –ακόμα κι όταν ο Τραμπ απειλούσε να πραγματοποιήσει απόβαση στη Γροιλανδία– και απέναντι στη Μόσχας και το Πεκίνο. Ωστόσο, ο υποδειγματικός ρεαλισμός του «Μικρού Μάρκο» έχει οδηγήσει και στο μάλλον κωμικό στιγμιότυπο της άρνησής του να αποκαλέσει τον Βλαντιμίρ Πούτιν εγκληματία πολέμου, όταν, το 2017, απαιτούσε από τον Ρεξ Τίλερσον (τον πρώτο υπουργό Εξωτερικών του Τραμπ) να κάνει το ίδιο.

Ο Ρούμπιο, ωστόσο, έχει επιλέξει πλευρά. Ενδεχομένως, αν ήταν είκοσι χρόνια μεγαλύτερος, να είχε ακολουθήσει το παράδειγμα των προαναφερθέντων προβεβλημένων Ρεπουμπλικάνων, αλλά σήμερα, στα πενήντα τέσσερά του, είναι στην κατάλληλη ηλικία ώστε να μεγιστοποιήσει το επίπεδο της προσωπικής του επιρροής τόσο εντός της αμερικανικής κυβέρνησης όσο και εντός του ρεπουμπλικανικού εκλογικού σώματος.

Ο Ρούμπιο έχει επιλέξει να λειτουργήσει ως ο ενήλικας στο Οβάλ Γραφείο

Στην ουσία, ο Ρούμπιο έχει επιλέξει να λειτουργήσει ως ο ενήλικας στο Οβάλ Γραφείο –ιδιαίτερα σε συνθήκες κρίσης– γνωρίζοντας σαφώς πως η συμβιωτική του πλέον σχέση με τον Αμερικανό πρόεδρο θα του στερήσει τη δυνατότητα να συνομιλεί με τους Δημοκρατικούς και δυνητικά να καταστρέψει το πολιτικό του κεφάλαιο, εφόσον ο Τραμπ προχωρήσει σε κάποια αδιανόητη επιθετική πρωτοβουλία σε διεθνές επίπεδο.

Ωστόσο, μέχρι σήμερα, του «Μικρού Μάρκο» του έχει βγει σε καλό. Ήδη κυκλοφορούν στο διαδίκτυο αμέτρητα memes που εστιάζουν στους πολυδιάστατους και αντικειμενικά ύψιστης σημασίας παράλληλους ρόλους που του έχουν ανατεθεί από τον Τραμπ. Έναν χρόνο μετά την ανάληψη των καθηκόντων του, ο Ρούμπιο κερδίζει το στοίχημα απέναντι στον εαυτό του, καθώς, αντί για πρώιμος ημι-συνταξιούχος βετεράνος γερουσιαστής, είναι ένας εκ των ισχυρότερων αξιωματούχων της Ουάσινγκτον, μετά και τον Τραμπ – οι άλλοι δύο είναι ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς και ο υπουργός Πολέμου, Πιτ Χέγκσεθ.

Εκεί ακριβώς γεννάται και το ερώτημα του ενός τρισεκατομμυρίου: με δεδομένο ότι ο Τραμπ δεν μπορεί να διεκδικήσει εκ νέου την αμερικανική προεδρία το 2028, αλλά και πως ο Τζέι Ντι Βανς θα επιχειρήσει να αναδείξει εαυτόν ως τον κληρονόμο του MAGA, μένει να αποδειχθεί αν ο Ρούμπιο θα τολμήσει να μπει ξανά στην κούρσα για την προεδρία απέναντι στον νυν Αμερικανό αντιπρόεδρο.

Το γεγονός ότι ο Ρούμπιο απολαμβάνει την αποδοχή των Ρεπουμπλικάνων ψηφοφόρων, αποδεικνύει πως θα έβαζε δύσκολα στον Βανς εφόσον επέλεγε να διεκδικήσει το χρίσμα

Επισήμως, ο ίδιος έχει δηλώσει πως, αν ο Βανς διεκδικήσει το χρίσμα των Ρεπουμπλικάνων, δεν θα επιχειρήσει να το λάβει και εκείνος. Ωστόσο, το γεγονός ότι απολαμβάνει μια αποδοχή της τάξεως του 75% μεταξύ των δυνητικών Ρεπουμπλικάνων ψηφοφόρων, με το συγκεκριμένο ποσοστό να εκτοξεύεται στο 85% μεταξύ των Ισπανόφωνων Ρεπουμπλικάνων, αδιαμφισβήτητα αποδεικνύει πως, αν μη τι άλλο, θα έβαζε δύσκολα στον Βανς εφόσον επέλεγε να διεκδικήσει το χρίσμα.

Ένας πραγματιστής για το μέλλον

Ποιος ξέρει τι θα αποφασίσει να κάνει ο Μάρκο Ρούμπιο, ο οποίος φαίνεται πως επέλεξε την πολιτική του σταδιοδρομία από την ιδεολογική συνέπεια που είχε δείξει στο παρελθόν. Ωστόσο, αυτό που μπορεί κανείς να πει με βεβαιότητα είναι πως μετά από αρκετές δεκαετίες, ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών αποτελεί σημείο αναφοράς εντός του διεθνούς συστήματος, σε επίπεδο που κατά τη διάρκεια του τελευταίου έτους έχει ξεπεράσει εκείνο των Κόλιν Πάουελ και Μαντλίν Όλμπραϊτ.

Ο πρώην γερουσιαστής είναι ένας αυθεντικός Αμερικανός συντηρητικός που υπηρετεί ένα αμιγώς διαφορετικό στρατηγικό δόγμα σε επίπεδο εξωτερικής πολιτικής

Ο Ρούμπιο είναι ένας αυθεντικός Αμερικανός συντηρητικός –με ό,τι αυτό μπορεί να συνεπάγεται–, ο οποίος όμως έχει αναδειχθεί ως ένας εκ των ισχυρότερων αξιωματούχων παγκοσμίως, λόγω της πολιτικής του οξυδέρκειας και της ικανότητάς του να αντιλαμβάνεται προς τα πού πηγαίνουν οι ΗΠΑ. Επιπλέον υπηρετεί ένα αμιγώς διαφορετικό στρατηγικό δόγμα σε επίπεδο εξωτερικής πολιτικής, εκπέμποντας την ίδια στιγμή μια κατευναστική αίσθηση σταθερότητας, την οποία ούτε ο Βανς ούτε ο Χέγκσεθ θα μπορούσαν να εκπέμψουν, πόσο δε μάλλον ο Ίλον Μασκ ή ο Στιβ Γουίτκοφ.

Εφόσον εξακολουθήσει να κινείται με αυτόν τον τρόπο, το ενδεχόμενο να αποτελέσει εκείνος τον Ρεπουμπλικάνο υποψήφιο του 2028 δεν μπορεί να αποκλειστεί σε καμία περίπτωση. Ο ίδιος πιθανότατα να το εννοεί όταν δηλώνει πως δεν θέλει να μπει στον δρόμο του Βανς για τον Λευκό Οίκο, ωστόσο το μόνο που χρειάζεται είναι ο νυν αντιπρόεδρος να κάνει κάποιο μεγάλο λάθος ή να εκτεθεί στον βαθμό που δεν θα μπορεί πλέον να κρύψει τη σαφώς υποδεέστερη πολιτική και ιδεολογική του υπόσταση απέναντι στον «Μικρό Μάρκο», ο οποίος σαφώς έχει πλέον μεγαλώσει.

Κανείς πλέον δεν μπορεί να τον υποτιμήσει· και περισσότερο απ’ όλους η Ευρώπη, η οποία –επιτέλους– προσπαθεί να ανεξαρτητοποιηθεί από την αμερικανική ομπρέλα ασφαλείας, ξυπνώντας από τον μεταψυχροπολεμικό της λήθαργο και μαθαίνοντας να βλέπει τον κόσμο με τον ρεαλισμό του Μάρκο Ρούμπιο, τον οποίο ίσως χρειαστεί στο μέλλον να αντιμετωπίσει.