Ο Μερτς κοιτά προς Ρώμη: Στροφή στη Μελόνι με φόντο τη ρήξη με τον Μακρόν

Ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς επιχειρεί αναδιάταξη των ευρωπαϊκών συμμαχιών, εμβαθύνοντας τις σχέσεις με την Ιταλία, την ώρα που οι διαφωνίες του με το Παρίσι εντείνονται. Στο επίκεντρο βρίσκονται η ευρωπαϊκή εμπορική πολιτική, η ανταγωνιστικότητα της ΕΕ και η διαχείριση των σχέσεων με τις Ηνωμένες Πολιτείες του Ντόναλντ Τραμπ.

Ο Μερτς μεταβαίνει την Παρασκευή στη Ρώμη για συνάντηση με την πρωθυπουργό Τζόρτζια Μελόνι. Σύμφωνα με προσχέδιο συνομιλιών που επικαλείται το Bloomberg, οι δύο πλευρές θα επικεντρωθούν σε μέτρα που θα μειώσουν την ευαλωτότητα της Ευρωπαϊκής Ένωσης απέναντι σε εμπορικές πιέσεις και γεωοικονομικούς εκβιασμούς.

Mέρτζ-Μελόνι: Γερμανοϊταλικός άξονας και ευρωπαϊκή ανταγωνιστικότητα

Μιλώντας στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ στο Νταβός, ο Μερτς εξέφρασε την ελπίδα η συνεργασία με την Ιταλία να οδηγήσει σε «σχεδόν επαναστατικές ιδέες» για την τόνωση της ανάπτυξης. Έθεσε ζήτημα «φρένου έκτακτης ανάγκης» και αναμόρφωσης του προϋπολογισμού της ΕΕ, ώστε οι πόροι να κατευθυνθούν στην ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας των επιχειρήσεων.

Οι δύο κυβερνήσεις σκοπεύουν να παρουσιάσουν τις προτάσεις τους σε σύνοδο κορυφής της ΕΕ στις 12 Φεβρουαρίου, με αντικείμενο την ευρωπαϊκή ανταγωνιστικότητα και τη βιομηχανική πολιτική.

Η πρωτοβουλία έρχεται μετά από μια ταραχώδη εβδομάδα για την Ευρώπη, με απειλές επιβολής νέων αμερικανικών δασμών και την κρίση γύρω από τη Γροιλανδία, όταν ο Τραμπ επιχείρησε να ασκήσει πίεση στη Δανία. Παρότι στο Νταβός επιτεύχθηκε συμφωνία-πλαίσιο που δίνει στις ΗΠΑ αυξημένη πρόσβαση στη νήσο, το επεισόδιο ανέδειξε το έλλειμμα εμπιστοσύνης στις διατλαντικές σχέσεις.

Βερολίνο – Παρίσι: απόκλιση στρατηγικών

Η κρίση ανέδειξε και το αυξανόμενο χάσμα μεταξύ Γερμανίας και Γαλλίας. Οι δύο μεγαλύτερες οικονομίες της ΕΕ διαφωνούν διαχρονικά για τη λειτουργία του μπλοκ, με το Παρίσι να στηρίζει περισσότερο δανεισμό και κεντρικό έλεγχο και το Βερολίνο να αντιστέκεται. Οι εντάσεις με τις ΗΠΑ εντείνουν την απόκλιση, καθώς η Γερμανία εξαρτάται περισσότερο από τις εξαγωγές προς την αμερικανική αγορά.

Ο πρόεδρος της Γαλλίας Εμανουέλ Μακρόν κάλεσε ανοιχτά στην ενεργοποίηση του λεγόμενου «εμπορικού μπαζούκα» της ΕΕ ως απάντηση στον εξωτερικό εμπορικό εξαναγκασμό. Ο Μερτς, επικαλούμενος τα γερμανικά επιχειρηματικά συμφέροντα, άσκησε δημόσια κριτική στη σκληρή γραμμή του Παρισιού, σημειώνοντας ότι οι αμερικανικοί δασμοί επηρεάζουν τις δύο χώρες με διαφορετική ένταση.

Η ψυχρότητα δεν είναι νέα. Ο Μερτς έχει εκφράσει δυσαρέσκεια για την αδυναμία του Μακρόν να προωθήσει μεταρρυθμίσεις στη Γαλλία, ενώ οι δύο πλευρές συγκρούστηκαν τόσο για το κοινό πρόγραμμα ανάπτυξης μαχητικού αεροσκάφους FCAS όσο και για τη συμφωνία ΕΕ–Mercosur, την οποία το Βερολίνο υποστήριξε και το Παρίσι επιχείρησε να μπλοκάρει.

Σε αυτό το πλαίσιο, η Τζόρτζια Μελόνι αναδεικνύεται σε κρίσιμο συνομιλητή του Βερολίνου. Παρά το γεγονός ότι προέρχεται από κόμμα που για χρόνια βρισκόταν στο περιθώριο, έχει εξελιχθεί σε μία από τις πιο ισχυρές φωνές στην Ευρώπη, διατηρώντας δίαυλο επικοινωνίας με τον Λευκό Οίκο και εκφράζοντας συχνά επιφυλάξεις για τους περιορισμούς των Βρυξελλών.

Χαρακτηριστικό είναι ότι στο έγγραφο προετοιμασίας των συνομιλιών, Γερμανία και Ιταλία περιγράφονται ως «οι δύο κύριες βιομηχανικές χώρες της Ευρώπης», σε μια έμμεση αλλά σαφή αιχμή προς τη Γαλλία.

Όπως σημειώνουν Ιταλοί αξιωματούχοι, η συνεργασία Ρώμης και Βερολίνου εκτείνεται από τη διατήρηση της ενότητας της Δύσης έως τη Μέση Ανατολή, με τις επιχειρήσεις και τη μεταποίηση να βρίσκονται στο επίκεντρο, μετά –όπως υποστηρίζουν– «λάθη των Βρυξελλών» που κόστισαν στις ευρωπαϊκές βιομηχανίες.