Γιατί οι Ιρανοί δεν φοβούνται πια το καθεστώς

Μαζικές διαδηλώσεις σε ολόκληρο το Ιράν δείχνουν ότι ο φόβος, πάνω στον οποίο στηρίχθηκε επί δεκαετίες η εξουσία της Ισλαμικής Δημοκρατίας, αρχίζει να καταρρέει. Από τη Μασχάντ και την Τεχεράνη έως το Ισφαχάν και το Κομ, πολίτες βγαίνουν στους δρόμους αψηφώντας την αστυνομική βία, τα γκλομπ, τα κανόνια νερού και –όπως καταγγέλλεται– τα πραγματικά πυρά.

Βίντεο που κυκλοφορούν ευρέως στα κοινωνικά δίκτυα δείχνουν διαδηλωτές στο Ιράν να κάθονται ακίνητοι μπροστά σε δυνάμεις καταστολής ή να προχωρούν μέσα στα νερά των κανονιών χωρίς να υποχωρούν. Όπως λένε οι ίδιοι, δεν πρόκειται πια για πολιτική επιλογή, αλλά για υπαρξιακό αδιέξοδο.

«Ο κόσμος είναι πιο γενναίος γιατί είμαστε εξαντλημένοι. Δεν έχουμε μέλλον και ζούμε μόνιμα με τον φόβο του πολέμου», λέει φοιτητής από το Καράτζ. Άλλοι μιλούν ακόμη πιο ωμά: «Διαδηλώνω είτε για να με σκοτώσουν είτε για να αλλάξει κάτι ριζικά. Προτιμώ τον θάνατο από αυτή τη ζωή».

Οι κινητοποιήσεις ξεκίνησαν ως διαμαρτυρίες για την οικονομική κατάρρευση, με την ισοτιμία του ριάλ να έχει καταρρεύσει και τον πληθωρισμό να εκτοξεύει τις τιμές των τροφίμων. Γρήγορα όμως εξελίχθηκαν σε ανοιχτά αντικαθεστωτικές διαδηλώσεις. Πρόκειται για τη σοβαρότερη πρόκληση για την κυβέρνηση μετά τις εξεγέρσεις του 2022, που ακολούθησαν τον θάνατο της Μαχσά Αμινί υπό αστυνομική κράτηση.

Η φτώχεια και η απελπισία διαπερνούν όλες τις μαρτυρίες. Μικροέμποροι περιγράφουν πώς από τη μεσαία τάξη πέρασαν μέσα σε μήνες στην αδυναμία κάλυψης βασικών αναγκών. «Περάσαμε από το κρέας στο κοτόπουλο, μετά στα αυγά, και τώρα ούτε αυτά δεν μπορούμε να αγοράσουμε», λέει οδηγός ταξί. Στο Μεγάλο Παζάρι της Τεχεράνης τα καταστήματα παραμένουν κλειστά για ημέρες – ιστορικά, ένα σημάδι σοβαρής πολιτικής κρίσης στο Ιράν.

Παράλληλα με την οικονομία, την οργή τροφοδοτούν η ανεργία των νέων, η περιβαλλοντική καταστροφή, η ατμοσφαιρική ρύπανση και η περικοπή επιδοτήσεων. Πολλοί δηλώνουν παγιδευμένοι: δεν μπορούν ούτε να ζήσουν αξιοπρεπώς ούτε να φύγουν από τη χώρα.

Σχετικό Άρθρο

Κοσμος Το Ιράν σε διπλή πίεση: Διαδηλώσεις στο εσωτερικό και φόβος στρατιωτικών πληγμάτων

Newsroom 04.01.2026, 18:11

Οι διαδηλώσεις δεν έχουν ηγεσία, οργάνωση ή σαφές πολιτικό σχέδιο. Αυτό ακριβώς όμως τις κάνει πιο απρόβλεπτες. «Όταν οι άνθρωποι φτάνουν στο σημείο να πιστεύουν ότι η ζωή τους δεν αξίζει να σωθεί, κανένας έλεγχος δεν λειτουργεί», σημειώνουν παρατηρητές.

Το ερώτημα, πλέον, δεν είναι αν το καθεστώς μπορεί να επαναφέρει τον φόβο. Είναι αν μπορεί να επιβιώσει χωρίς αυτόν.

Πηγή: The Telegraph