Ιράν: Όχι σε συνομιλίες για τα πυρηνικά όσο δέχεται επιθέσεις από το Ισραήλ

Το Ιράν δήλωσε την Παρασκευή ότι δεν θα διαπραγματευτεί το μέλλον του πυρηνικού του προγράμματος όσο δέχεται επιθέσεις από το Ισραήλ, την ώρα που η Ευρώπη προσπαθεί να επαναφέρει την Τεχεράνη στο τραπέζι των συνομιλιών και οι Ηνωμένες Πολιτείες εξετάζουν ενδεχόμενη εμπλοκή στη σύγκρουση.

Μία εβδομάδα από την έναρξη της εκστρατείας του, το Ισραήλ ανακοίνωσε ότι έπληξε δεκάδες στρατιωτικούς στόχους κατά τη διάρκεια της νύχτας, περιλαμβανομένων εγκαταστάσεων παραγωγής πυραύλων, ενός ερευνητικού κέντρου σχετικού με την ανάπτυξη πυρηνικών όπλων στην Τεχεράνη και στρατιωτικών βάσεων σε δυτικό και κεντρικό Ιράν.

Το Ιράν απάντησε με νέα πυραυλική επίθεση νωρίς την Παρασκευή, χτυπώντας κοντά σε κατοικίες, γραφεία και βιομηχανικές εγκαταστάσεις στην πόλη Μπερσεβά του νότου. Αργότερα, σειρήνες αεροπορικής επιδρομής ήχησαν και στο Τελ Αβίβ, το Νεγκέβ και τη Χάιφα.

Η Τεχεράνη αποκλείει συνομιλίες όσο συνεχίζονται οι επιθέσεις

Οι παγκόσμιες αγορές πετρελαίου βρίσκονται σε κατάσταση συναγερμού για πιθανές επιθέσεις σε ενεργειακές εγκαταστάσεις στο Ιράν ή αλλού στον Κόλπο, που θα μπορούσαν να πλήξουν την παγκόσμια προσφορά.

Το Κατάρ είχε αυτή την εβδομάδα επείγουσες συνομιλίες με ενεργειακούς κολοσσούς μετά από ισραηλινά πλήγματα σε τεράστιο κοιτασματικό πεδίο φυσικού αερίου που μοιράζεται με το Ιράν. Σύμφωνα με διπλωμάτες και βιομηχανικές πηγές, η Ντόχα κάλεσε τις εταιρείες να πιέσουν τις ΗΠΑ, το Ηνωμένο Βασίλειο και την Ευρώπη να αναγνωρίσουν τους αυξανόμενους κινδύνους για την παγκόσμια παροχή φυσικού αερίου.

Ο Λευκός Οίκος δήλωσε ότι ο Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ θα αποφασίσει μέσα στις επόμενες δύο εβδομάδες αν οι ΗΠΑ θα εμπλακούν στρατιωτικά, τονίζοντας τη δυνατότητα έναρξης συνομιλιών με το Ιράν στο άμεσο μέλλον.

Ο Ιρανός ΥΠΕΞ Αμπάς Αρακτσί δήλωσε ότι δεν υπάρχει περιθώριο διαλόγου με τις ΗΠΑ «μέχρι να σταματήσει η ισραηλινή επιθετικότητα». Ωστόσο, επρόκειτο να συναντηθεί στη Γενεύη με Ευρωπαίους ΥΠΕΞ από τη Γαλλία, τη Βρετανία, τη Γερμανία και την ΕΕ, σε μια προσπάθεια επιστροφής στη διπλωματία για το πυρηνικό πρόγραμμα.

Δύο διπλωμάτες ανέφεραν ότι ο Αρακτσί θα ενημερωθεί πως οι ΗΠΑ παραμένουν ανοιχτές για απευθείας συνομιλίες. Ωστόσο, οι προσδοκίες είναι χαμηλές.

Ανώτατος Ιρανός αξιωματούχος δήλωσε στο Reuters ότι η Τεχεράνη είναι έτοιμη να συζητήσει περιορισμούς στον εμπλουτισμό ουρανίου, όμως απορρίπτει πλήρως κάθε πρόταση για «μηδενικό εμπλουτισμό», ιδιαίτερα εν μέσω ισραηλινών επιθέσεων.

Το Ισραήλ ξεκίνησε τις επιθέσεις την περασμένη Παρασκευή, κατηγορώντας το Ιράν ότι πλησιάζει την κατασκευή πυρηνικών όπλων. Το Ιράν επιμένει ότι το πυρηνικό του πρόγραμμα είναι ειρηνικό και απάντησε με πυραύλους και drones.

Το Ισραήλ θεωρείται ότι διαθέτει πυρηνικά όπλα, αν και δεν το επιβεβαιώνει ούτε το διαψεύδει.

Νεκροί άμαχοι από τις ιρανικές πυραυλικές επιθέσεις

Οι ισραηλινές αεροπορικές επιδρομές έχουν σκοτώσει 639 άτομα στο Ιράν, σύμφωνα με το Human Rights Activists News Agency, με έδρα τις ΗΠΑ. Μεταξύ των θυμάτων συγκαταλέγονται ανώτατοι στρατιωτικοί και πυρηνικοί επιστήμονες.

Στο Ισραήλ, 24 άμαχοι έχουν χάσει τη ζωή τους από τις ιρανικές πυραυλικές επιθέσεις, σύμφωνα με τις αρχές.

Και οι δύο πλευρές δηλώνουν πως πλήττουν αποκλειστικά στρατιωτικούς στόχους.

Ιρανική ιστοσελίδα μετέδωσε ότι drone έπληξε διαμέρισμα στην Τεχεράνη, χωρίς περαιτέρω λεπτομέρειες.

Οι επιθέσεις στα πυρηνικά εργοστάσια του Ιράν θεωρούνται από ειδικούς περιορισμένης επικινδυνότητας για διαρροή ραδιενέργειας. Ωστόσο, μια επίθεση στον πυρηνικό σταθμό του Μπουσέρ θα μπορούσε να προκαλέσει καταστροφή.

Το Ισραήλ δηλώνει αποφασισμένο να καταστρέψει το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, αποφεύγοντας όμως πυρηνικό ατύχημα σε περιοχή όπου ζουν δεκάδες εκατομμύρια και παράγεται μεγάλο μέρος του παγκόσμιου πετρελαίου.

Η συνάντηση στη Γενεύη είχε προγραμματιστεί για το απόγευμα της Παρασκευής. Στην ίδια πόλη είχε υπογραφεί η αρχική συμφωνία του 2013 για περιορισμό του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν έναντι άρσης κυρώσεων, με τη συνολική συμφωνία να ακολουθεί το 2015.

Ο Τραμπ απέσυρε τις ΗΠΑ από τη συμφωνία το 2018. Νέος γύρος συνομιλιών κατέρρευσε όταν το Ισραήλ ξεκίνησε τις επιθέσεις στις 12 Ιουνίου.

Ο Τραμπ εναλλάσσεται μεταξύ απειλών προς την Τεχεράνη και εκκλήσεων για συνομιλίες. Ο ειδικός απεσταλμένος του, Στιβ Γουίτκοφ, έχει συνομιλήσει επανειλημμένα με τον Αρακτσί την τελευταία εβδομάδα.

Δυτικοί και περιφερειακοί αξιωματούχοι εκτιμούν ότι το Ισραήλ επιχειρεί να κλονίσει την κυβέρνηση του Ανώτατου Ηγέτη Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ.

Ο υπουργός Άμυνας του Ισραήλ, Ισραέλ Κατζ, ανέφερε ότι έδωσε εντολή για εντατικοποίηση των επιθέσεων σε «σύμβολα του καθεστώτος» στην Τεχεράνη, με στόχο την αποσταθεροποίησή του.

Το Ιράν ανακοίνωσε τη σύλληψη «πράκτορα» της Μοσάντ που μετέδιδε μέσω WhatsApp πληροφορίες για αντιαεροπορικά συστήματα.

Ορισμένες αντιπολιτευτικές ομάδες στο Ιράν θεωρούν πως η ώρα τους πλησιάζει, αλλά πολλοί ακτιβιστές δηλώνουν απρόθυμοι να προκαλέσουν μαζική αναταραχή όσο η χώρα δέχεται επίθεση. Οι αρχές έχουν επίσης εντείνει την καταστολή.

Τα κρατικά μέσα του Ιράν μετέδωσαν ότι πραγματοποιήθηκαν διαδηλώσεις σε πολλές πόλεις, περιγράφοντάς τες ως «πορείες οργής και νίκης» και «αλληλεγγύης και αντίστασης».

(Με πληροφορίες του Reuters)