Η Τζούντιθ Μπάτλερ για την «ένοπλη εξέγερση» της Χαμάς

Η Τζούντιθ Μπάτλερ δεν είναι η μόνη ακαδημαϊκός που χαρακτηρίστηκε οπαδός της Χαμάς. Από τις 7 Οκτωβρίου, πολλοί καθηγητές έχουν κάνει εμπρηστικές δηλώσεις πανηγυρίζοντας ή τουλάχιστον μη καταδικάζοντας τη βίαιη επίθεση στο Ισραήλ. Αλλά η Μπάτλερ είναι κάτι περισσότερο από ακαδημαϊκός: έχει τεράστια επιρροή στη διεθνή αριστερά χάρη στην πρωτοποριακή δουλειά της για τη θεωρία του βιολογικού και κοινωνικού φύλου. Καθώς το φύλο βρίσκεται στο επίκεντρο των δημόσιων συζητήσεων, η Μπάτλερ, ως συγγραφέας μεταξύ άλλων του «Gender Trouble» (1990), βρίσκεται διαρκώς στο προσκήνιο —και συχνά γίνεται στόχος των πολιτικών της αντιπάλων. Όπως συνέβη μετά τις πρόσφατες δηλώσεις της για τον πόλεμο Ισραήλ-Χαμάς.

«Νομίζω ότι είναι πιο ειλικρινές και ιστορικά σωστό να πούμε ότι η εξέγερση της 7ης Οκτωβρίου ήταν πράξη ένοπλης αντίστασης. Δεν ήταν τρομοκρατική ή αντισημιτική επίθεση· ήταν επίθεση εναντίον των Ισραηλινών», είπε η Τζούντιθ Μπάτλερ σε διάσκεψη «για την Ειρήνη» που έγινε στο Παρίσι. «Μπορούμε να έχουμε διαφορετικές απόψεις για τη Χαμάς ως πολιτικό κόμμα, μπορούμε να έχουμε διαφορετικές απόψεις για την ένοπλη αντίσταση. Αλλά [...] η εξέγερση της 7ης Οκτωβρίου ήταν μια πράξη ένοπλης αντίστασης.[…]». Μόλις το ξεστόμισε αυτό, οι φιλο-ισραηλινοί ομιλητές, όπως ο Ben Shapiro και ο John Podhoretz, εκδότης του Commentary, την κατηγόρησαν ότι ενέκρινε τις βαρβαρότητες ως νόμιμη πράξη αντίστασης εναντίον ενός «καταπιεστή» κι ότι υποστηρίζει τη Χαμάς. Ποιος μπορεί να αδικήσει τον Shapiro και τον Podhoretz; Δεν είναι μυστικό ότι η Μπάτλερ, που είναι εβραϊκής καταγωγής, ασκεί κριτική στο Ισραήλ και στον σιωνισμό. Αλλά, σύμφωνα με τον αριστερό εβραϊκό ιστότοπο Forward, η πραγματική της δήλωση στο συνέδριο ήταν πιο μετριοπαθής από άλλες που προέρχονται από την αριστερά τους τελευταίους μήνες. Στην πραγματικότητα, το επιχείρημά της θα μπορούσε να διαβαστεί ακόμη και ως επίπληξη στην τάση που παρατηρείται σε ορισμένους ακτιβιστικούς κύκλους να εκθειάζουν τις επιθέσεις της Χαμάς και να αρνούνται να αναγνωρίσουν τον πόνο και την καταστροφή που προκάλεσαν στους Ισραηλινούς αμάχους. Όπως γράφει ο ιστότοπος Forward, η Μπάτλερ προσπάθησε να ανοίξει μια βαθύτερη συζήτηση περί της ένοπλης αντίστασης, όχι να επιδοκιμάζει την επίθεση· επίσης, θέλησε να αναγνωρίσει ως μέρος της εξίσωσης τον πόνο και την ταλαιπωρία που έχει υποστεί ο παλαιστινιακός λαός από το Ισραήλ.

Είναι αξιοσημείωτο ότι πολλές από τις αντιδράσεις στη δήλωση της Μπάτλερ περιλαμβάνουν απαξιωτικά σχόλια για την έρευνά της γύρω από το φύλο. Ένας χρήστης του X περιέγραψε την Μπάτλερ ως «τη φιλοσοφική νονά του ριζοσπαστισμού των φύλων και της θεωρίας των αντωνυμιών», ενώ ένας άλλος σημείωσε ότι είναι «ένας από τους ιδρυτές της trans woo woo/queer θεωρίας». Αν και ορισμένες από τις καταδίκες της πρόσφατης δήλωσης της Μπάτλερ βασίζονται αποκλειστικά σε διαφωνίες σχετικά με την 7η Οκτωβρίου, το Ισραήλ, τον σιωνισμό, τους Παλαιστίνιους και τη Χαμάς, πολλοί επικριτές της χαρακτηρίζουν τις δηλώσεις της ως μέρος μιας αριστεράς χωρίς ήθος που κατασκευάζει δήθεν περίπλοκες κοινωνικές ιδέες.

Η Tζούντιθ Μπάτλερ διδάσκει στο πανεπιστήμιο του Μπέρκλεϋ. Το πιο πρόσφατο βιβλίο της που εκδόθηκε στα ελληνικά το «Σημειώσεις για μια επιτελεστική θεωρία της συνάθροισης» (Angelus Novus 2018).