Tι συμβαίνει στην Υεμένη: Επιδεινώθηκαν οι εμφύλιες συγκρούσεις

Στο χριστουγεννιάτικο μήνυμά του o Πάπας Φραγκίσκος αναφέρθηκε στην τραγωδία της Υεμένης «που παραμένει άγνωστη και αδιάφορη στα μάτια του κόσμου». Πράγματι, σ’ αυτή τη χώρα της Αραβικής Χερσονήσου, δεν υπάρχουν αρκετοί δημοσιογράφοι και συχνά τον ρόλο των ρεπόρτερ παίζουν τα μέλη ανθρωπιστικών αποστολών.

Στην πόλη Γκιζάν της Σαουδικής Αραβίας, λιμάνι της Ερυθράς Θάλασσας, έχουν ξεσηκωθεί οι Σιίτες Χούθι οι οποίοι επικρατούν στη βόρεια Υεμένη. Οι Σαουδάραβες απαντούν με αεροπορικές επιδρομές, ενώ στην Υεμένη πάνω από 2.000.000 άτομα στερούνται τροφής. Ο εμφύλιος πόλεμος που ξεκίνησε το 2011 αριθμεί μέχρι σήμερα 377.000 νεκρούς σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του ΟΗΕ. Πρόκειται για πόλεμο διά πληρεξουσίου μεταξύ του Ιράν που φαίνεται ότι εξοπλίζει τους αντάρτες Χούθι –οι οποίοι ωστόσο δεν πρέπει να θεωρούνται μαριονέτες, έχουν δική τους ατζέντα– και της Σαουδικής Αραβίας: πριν από λίγους μήνες, το αμερικανικό ναυτικό κατάσχεσε αλιευτικό που μετέφερε 1.400 πυροβόλα AK-47 τα οποία, όπως ανακοινώθηκε, ήταν ιρανικής προελεύσεως. Οι ΗΠΑ είναι δεσμευμένες να στηρίζουν τη Σαουδική Αραβία στην περιοχή.

Στο έδαφος της Υεμένης ο εμφύλιος πόλεμος μαίνεται αυτές τις μέρες στην περιοχή Μαρίμπ περίπου 170 χιλιόμετρα ανατολικά της πρωτεύουσας Σανάα: τους Χούθι εκπαιδεύουν στελέχη της Χεζμπολάχ και τους μαθαίνουν πώς να αιχμαλωτίζουν drones. Oι Χούθι είναι Ζαϊντί που οφείλουν το όνομά τους στον Χουσεΐν Μπαντρεντίν αλ-Χούθι, ο οποίος ξεκίνησε επανάσταση στην Υεμένη το 2004 και σκοτώθηκε από τις ένοπλες δυνάμεις τον Σεπτέμβριο του ίδιου έτους. Καθοδηγούμενοι από τον Αμπντούλ-Μαλίκ αλ-Χούθι, οι Ζαϊντί πέτυχαν με το πραξικόπημα του 2014-2015 να αποκτήσουν τον έλεγχο σημαντικών εδαφών, της πρωτεύουσας Σαναά και του κοινοβουλίου. Αυτή τη στιγμή ασκούν de facto έλεγχο στο μεγαλύτερο τμήμα της βόρειας Υεμένης.

Η Υεμένη, αν και μια από τις αρχαιότερες κοιτίδες πολιτισμού στη Μέση Ανατολή, με ισχυρές εμπορικές παραδόσεις –κυρίως μπαχαρικών– βρέθηκε κάτω από τον έλεγχο ιμάμηδων του δόγματος των Ζαϊντιτών, οι οποίοι εγκαθίδρυσαν τη θεοκρατική πολιτική δομή που επιζεί μέχρι σήμερα. Η σύγχρονη ιστορία της χώρας ξεκινάει το 1918, όταν η Βόρεια Υεμένη ανεξαρτητοποιήθηκε από την Οθωμανική Αυτοκρατορία και στη συνέχεια, το 1962, έγινε κράτος. Το 1967, η Βρετανία, που κατείχε την περιοχή του Άντεν ως προτεκτοράτο κατά τον 19ο αιώνα, αποχώρησε από τη Νότια Υεμένη με αποτέλεσμα το 1970 αυτή η νότια περιοχή να υιοθετήσει σοσιαλιστικό σύστημα. Το 1990, με την κατάρρευση της ΕΣΣΔ, οι δύο χώρες ενώθηκαν στο σημερινό κράτος της Υεμένης δίχως να έχουν κοινή θρησκεία: περίπου το 60% του πληθυσμού είναι Σουνίτες ενώ οι υπόλοιποι είναι Σιίτες οι οποίοι διαιρούνται στους Ζαϊντί και τους Ισμαήλι.