Νταρφούρ: Αιματηρές συγκρούσεις στο δυτικό Σουδάν

Εκατοντάδες άνθρωποι σκοτώθηκαν την τελευταία εβδομάδα στις συγκρούσεις μεταξύ φυλών στο Νταρφούρ, την περιοχή ανάμεσα στο νότιο Σουδάν και στο Τσαντ. Οι εμφύλιες συγκρούσεις είχαν αρχίσει από την εποχή του δικτάτορα Όμαρ Ελ Μπασίρ ο οποίος κατηγορήθηκε για εγκλήματα πολέμου και έχει παραδοθεί από πέρυσι στο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο. Από το 2003, 300.000 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους και πάνω από 2,5 εκατομμύρια εκτοπίστηκαν στο εσωτερικό της χώρας ή έγιναν πρόσφυγες.

Η καινούργια φάση των συγκρούσεων μεταξύ των φυλών άρχισε στις 17 Νοεμβρίου μεταξύ κτηνοτρόφων που αλληλοκατηγορούνταν ότι έκλεψαν καμήλες στην ορεινή περιοχή Τζάμπαλ Μουν, στο δυτικό Νταρφούρ. Η δεύτερη φάση άρχισε το περασμένο Σάββατο, εξαιτίας παρόμοιας διαφοράς που οδήγησε σε μάχη με αυτόματα όπλα στην περιοχή Κρινκ. Ο Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών κάνει λόγο για 22.000 εκτοπισμένους, 2.000 εκ των οποίων πέρασαν τα σύνορα του γειτονικού Τσαντ. Πολλοί τραυματίες υπέκυψαν στα τραύματά τους διότι δεν κατάφεραν να φτάσουν σε ιατρική εγκατάσταση ή διότι τα αγροτικά ιατρεία δεν είχαν τον απαραίτητο εξοπλισμό.

Στο Νταρφούρ υπάρχει έλλειψη τροφής και ύδατος η οποία επιδεινώνει τα πάθη μεταξύ των φυλών: μόνο στο δυτικό Νταρφούρ, ο ΟΗΕ έχει καταγράψει πάνω από 200 βίαια επεισόδια μέσα στο 2021· καταστροφές και λεηλασίες χωριών, σεξουαλική βία και κλοπές βοοειδών. Η κατάσταση δεν είναι καλύτερη στο υπόλοιπο Σουδάν, όπου στο τέλος του 2018) ξέσπασαν ταραχές με την πυρπόληση του αρχηγείου του κόμματος Εθνικού Κογκρέσου στην Ατμπάρα, λόγω του υψηλού πληθωρισμού, της οικονομικής κρίσης και της έλλειψης καυσίμων. Στις διαδηλώσεις που κλιμακώθηκαν τους επόμενους μήνες, σκοτώθηκαν και τραυματίστηκαν δεκάδες άτομα σε συγκρούσεις με την αστυνομία ―ο αριθμός τους παραμένει άγνωστος― η οποία χρησιμοποίησε όχι μόνο δακρυγόνα αλλά και αληθινά πυρά εναντίον των διαδηλωτών. Ο Μπεσίρ κήρυξε τη χώρα σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης στις 22 Φεβρουαρίου 2019 ―για πρώτη φορά μετά από 20 χρόνια· και απέλυσε την κυβέρνηση, αντικαθιστώντας την επομένη τον πρωθυπουργό Μοτάζ Μουσά με τον υπηρεσιακό Μοχάμετ Ταχίρ Αγιάλα. Στις 11 Απριλίου 2019 ο Μπεσίρ ανετράπη σε στρατιωτικό πραξικόπημα, τέθηκε σε κατ' οίκον περιορισμό και αντικαταστάθηκε Μεταβατικό Στρατιωτικό Συμβούλιο.

Το Νταρφούρ ανήκει στο Σουδάν, αλλά αποτελούσε επί αιώνες ανεξάρτητο σουλτανάτο. Αν και το 1916 ενσωματώθηκε στο Σουδάν από τις αγγλο-αιγυπτιακές δυνάμεις, ο μη-αραβικός γηγενής πληθυσμός δεν συμφιλιώθηκε ποτέ με τους Άραβες νομάδες που μετακινήθηκαν από βορειότερες περιοχές και οι οποίοι υποστηρίζονται από την κεντρική κυβέρνηση του Σουδάν. Το Νταρφούρ έχει μέγεθος περίπου η Ισπανία και πληθυσμό 6 εκατομμυρίων. Το 2016 έγινε δημοψήφισμα για την αυτονόμησή του από το Σουδάν και παρά τις εντάσεις και τις κατηγορίες για νοθεία φαίνεται ότι η πλειοψηφία των κατοίκων δεν θέλησαν να αλλάξουν στάτους: το 97,72% των ψηφοφόρων ενέκριναν την πρόταση να διατηρηθεί το σημερινό καθεστώς (με 5 περιφέρειες) έναντι 2,28% για να γίνει ενιαία περιοχή. Η προσέλευση ήταν 72,9%.