Ομαδική έκθεση «collapse: data.models.worlds.» στο Saigon

Η ομαδική έκθεση «collapse: data.models.worlds.», σε επιμέλεια της Κατερίνας Γκουτζιούλη και της Δάφνης Δραγώνα, πραγματεύεται την εντεινόμενη κρίση που βιώνει ο σύγχρονος κόσμος, διερευνώντας τον ρόλο της τεχνολογίας σε αυτή. Η έκθεση παρουσιάζεται από τις 5 Μαρτίου έως τις 2 Απριλίου 2026 στο Saigon και εγκαινιάζεται την Πέμπτη 5 Μαρτίου 2026 στις 19:00.

Με τη συμμετοχή δέκα καλλιτεχνών, καλλιτέχνιδων και καλλιτεχνικών ομάδων, με έδρα την Αθήνα και το εξωτερικό, η έκθεση «collapse: data.models.worlds.» διερευνά πώς η τεχνολογία  –και ειδικότερα η αυξανόμενη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης– υπόσχεται λύσεις, οι οποίες συνδέονται άρρηκτα με μηχανισμούς εκμετάλλευσης ανθρώπινων και φυσικών πόρων. Τα δημοφιλή υπολογιστικά μοντέλα επεξεργάζονται τεράστιους όγκους δεδομένων που προϋποθέτουν αόρατη ανθρώπινη εργασία, υψηλή κατανάλωση ενέργειας και εξόρυξη πρώτων υλών. Γεωπολιτικές διεκδικήσεις και αλλαγές στη χρήση και αξιοποίηση εδαφών σχετίζονται άμεσα με τις ανάγκες της τεχνολογίας, συνεχίζοντας αποικιοκρατικές στρατηγικές του παρελθόντος. Ταυτόχρονα, αλγοριθμικά παραγόμενες εικόνες και ειδήσεις δημιουργούν ένα καθεστώς ασάφειας και απροσδιοριστίας. Οι επίμονες τεχνολογικές, κοινωνικές και περιβαλλοντικές προκλήσεις δεν εκτυλίσσονται ως μεμονωμένα γεγονότα, αλλά ως αλληλένδετα και επαναλαμβανόμενα φαινόμενα. Όροι όπως η πολυκρίση, η περμακρίση και η μετακρίση, που έχουν χρησιμοποιηθεί τα τελευταία χρόνια, αποτυπώνουν τη δυσκολία διαχείρισης συνδεόμενων ζητημάτων, τη διάρκεια και την κλιμάκωσή τους.

Η έκθεση «collapse: data.models.worlds.» συζητά τη σημερινή συνθήκη σε συνάρτηση με την κατάρρευση εδραιωμένων μοντέλων σκέψης, και τη στροφή προς νέες μορφές συνύπαρξης, γνώσης και ευθύνης. Εστιάζοντας στις σχέσεις τεχνολογίας, περιβάλλοντος και ιστορίας, τα έργα της έκθεσης προτείνουν αναγνώσεις αυτής της σύνθετης πραγματικότητας μέσα από ποικίλα μέσα και υλικά. Ιστορίες τεχνολογικού ελέγχου και εξορυκτικών πρακτικών συνδέονται με συγκεκριμένους τόπους και κοινότητες. Αναφορές σε μύθους, βιωμένες εμπειρίες και προβολές στο μέλλον υπενθυμίζουν τις σχέσεις αλληλεξάρτησης ανάμεσα στον ανθρώπινο και τον μη ανθρώπινο κόσμο. Χαρτογραφήσεις και οπτικοποιήσεις φέρνουν μαζί τις διαρκείς ανατροφοδοτήσεις δεδομένων και τους κύκλους της ύλης. «Η έκθεση collapse: data.models.worlds.» δημιουργεί το έδαφος για μια συζήτηση γύρω από την αποκατάσταση και τη διαφύλαξη της κοινωνικής και περιβαλλοντικής ισορροπίας.

Βιογραφικά των καλλιτεχνών

Η Bethan Hughes δημιουργεί οπτικοακουστικές εγκαταστάσεις, γλυπτά και εκδόσεις που διερευνούν τις κοινωνικές αρχιτεκτονικές και τις αισθητικές τους διαστάσεις. Συνδυάζοντας αρχειακή έρευνα και εικοτολογικές αφηγήσεις, εξετάζει τις τεχνητές οικολογίες που παράγονται μέσω της βιομηχανίας, του εμπορίου και της τεχνολογίας. Το έργο της έχει παρουσιαστεί σε χώρους όπως το LABoral Centro de Arte y Creación Industrial, Χιχόν (Ισπανία), το gnration, Μπράγκα (Πορτογαλία), το Kunstpavillon, Ίνσμπρουκ (Αυστρία), το nGbK, Βερολίνο (Γερμανία), την Ars Electronica, Λιντς (Αυστρία), το Haubrok Foundation, Βερολίνο (Γερμανία) και το HAUNT/frontviews, Βερολίνο (Γερμανία). Το 2023 ήταν υπότροφος της European Media Art Platform και το 2024 ολοκλήρωσε την καλλιτεχνική φιλοξενία Art & Ecology στο Museums Quartier στη Βιέννη. Το 2025 δημοσίευσε την πρώτη της μονογραφία με τον εκδοτικό οίκο K. Verlag στο Βερολίνο. Με τίτλο Elastic Continuum, το βιβλίο χαρτογραφεί τους υλικούς και συμβολικούς μετασχηματισμούς ενός φυτού που περιέχει καουτσούκ, γνωστού ως καζαχική ή ρωσική πικραλίδα.

Ο Gordan Savičić είναι καλλιτέχνης, παιδαγωγός και κριτικός μηχανικός. Το έργο του διερευνά τις διασταυρώσεις της ψηφιακής κουλτούρας, των δεδομένων και της κοινωνίας. Μέσα από την καλλιτεχνική του έρευνα, απεικονίζει αόρατες υποδομές, θέτοντας ερωτήματα σχετικά με τον ρόλο της τεχνολογίας στην καθημερινή μας ζωή. Ο Gordan έχει λάβει πολλαπλές διακρίσεις, συμπεριλαμβανομένων βραβείων και τιμητικών μνειών από την transmediale, το Rhizome και την Ars Electronica. Γεννήθηκε στη Βιέννη και σήμερα διδάσκει στη Λουκέρνη.

Ο Felix Stalder είναι καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Τεχνών της Ζυρίχης, όπου διδάσκει στο Τμήμα Καλών Τεχνών στην κατεύθυνση «art:ifical studies». Το έργο του επικεντρώνεται στη διασταύρωση πολιτισμικών, πολιτικών και τεχνολογικών δυναμικών, με ιδιαίτερη έμφαση στις πρακτικές του commoning, στη δεδομενοποίηση, στην τεχνητή νοημοσύνη και στους μετασχηματισμούς της φύσης και της υποκειμενικότητας. Μαζί με την ακαδημαϊκή του δραστηριότητα, εργάζεται ως πολιτιστικός παραγωγός και συντονιστής του <nettime>, ενός κομβικού δικτύου της κριτικής διαδικτυακής κουλτούρας – αρχικά για τη λίστα email και πλέον για τον κόμβο του στο fediverse. Είναι μέλος του World Information Institute και της Technopolitics Working Group, αμφότερα με έδρα τη Βιέννη.

Ο Vladan Joler είναι ακαδημαϊκός, ερευνητής και καλλιτέχνης. Το έργο του συνδυάζει τον κριτικό σχεδιασμό, την έρευνα δεδομένων, την αντι-χαρτογραφία, την ερευνητική δημοσιογραφία, τη συγγραφή, την οπτικοποίηση δεδομένων και πολλές ακόμη διεπιστημονικές πρακτικές. Διερευνά και οπτικοποιεί τεχνικές και κοινωνικές πτυχές της αλγοριθμικής διαφάνειας, της εκμετάλλευσης της ψηφιακής εργασίας, των αόρατων υποδομών και άλλων σύγχρονων φαινομένων που αναδύονται στη διασταύρωση τεχνολογίας και κοινωνίας. Το έργο του Joler περιλαμβάνεται στις μόνιμες συλλογές του Μουσείου Μοντέρνας Τέχνης (MoMA) στη Νέα Υόρκη, του Victoria and Albert Museum στο Λονδίνο, του Design Museum στο Λονδίνο, καθώς και στη μόνιμη έκθεση του Ars Electronica Center στο Λιντς.

Η Αθηνά Κουμπαρούλη είναι εικαστικός και συντηρήτρια έργων τέχνης με μεταπτυχιακό στον Μεταβιομηχανικό Σχεδιασμό και Καλλιτεχνικές Πρακτικές. Η διεπιστημονική της πρακτική διερευνά τη χρήση της αρχαιολογικής μεθοδολογίας ως εργαλείου εικαστικής δημιουργίας, προσεγγίζοντας ζητήματα που σχετίζονται με την ανθρώπινη αντίληψη για το περιβάλλον και εκφάνσεις της περιβαλλοντικής κρίσης, μέσα από παρόντα ή υποθετικά σενάρια. Έχει παρουσιάσει έργα της στην Ελλάδα και το εξωτερικό, μεταξύ άλλων στην Kochi Biennale (2025), Ελευσίνα – Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης (2023), Paxos Biennale (2024) και Dutch Design Week (2019). Το 2025 η γκαλερί a.antonopoulou στην Αθήνα φιλοξένησε ατομική έκθεσή της. Έχει συμμετάσχει σε art residencies σε Ολλανδία, Ιταλία, Γαλλία και Ελλάδα. Το 2022 υπήρξε Artworks Fellow του ΚΠΙΣΝ, ενώ έργα της έχουν υποστηριχθεί διεθνώς μέσω του ARTWORKS Grant (2025) και του Goethe-Institut Culture Moves Europe Grant (2023). Την περίοδο 2022–2023, σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο της Φεράρα, ανέπτυξε ένα καλλιτεχνικό-ερευνητικό πρόγραμμα σε ενεργή αρχαιολογική ανασκαφή στην Αππία Οδό (Ρώμη).

Το Latent Community είναι καλλιτεχνικό δίδυμο με έδρα την Αθήνα, που αποτελείται από τους εικαστικούς Σωτήρη Τσίγκανο και Ιώνιαν Μπισάι. Το έργο τους εστιάζει σε ζητήματα κοινωνικής, πολιτικής και οικολογικής δικαιοσύνης, κυρίως μέσω της κινούμενης εικόνας. Μέσα από τις ταινίες τους διερευνούν θέματα όπως η μνήμη, το τραύμα και η κοινότητα, εξετάζοντας παράλληλα την ηθική της αναπαράστασης και την πολιτική της συνεργασίας.

Το έργο τους έχει παρουσιαστεί σε διεθνείς εκθέσεις, μεταξύ των οποίων η 23η Μπιενάλε του Σίδνεϊ: Rīvus (2022); IN A BRIGHT GREEN FIELD, New Museum (NY) και ΔΕΣΤΕ (2025); VOIR LA MER, Le Maif Social Club, Παρίσι (2025); How we remember tomorrow at UQ Art Museum, Brisbane (2024); Caravan, Kunsthal Aarhus, Δανία (2023); Thinking with Alexandria, MUCEM, Μασσαλία (2023); documenta 14 – Δημόσιο Πρόγραμμα (2017); Sharjah Film Platform, ΗΑΕ (2019); Recontemporary, Τορίνο (2019); 22ο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης (2020); and Grand Central Art Center, Καλιφόρνια, ΗΠΑ. Έχουν βραβευθεί από διεθνείς οργανισμούς, όπως το LOOP Barcelona και το Sharjah Art Foundation. Έχουν λάβει υποτροφίες από το ARTWORKS και την πρωτοβουλία SNFPHI (Stavros Niarchos Foundation Public Humanities Initiative) του Πανεπιστημίου Columbia. Έχουν επίσης συμμετάσχει σε προγράμματα φιλοξενίας, όπως το Bemis Center for Contemporary Arts στις ΗΠΑ, το ONASSIS AiR: The School of Infinite Rehearsals και το Caravan Residency Program (Cittadellarte–Fondazione Pistoletto & Centre for Fine Arts–Bozar).

Η Μαρία Μαυροπούλου είναι εικαστική καλλιτέχνις με έδρα την Αθήνα. Στο έργο της χρησιμοποιεί τη φωτογραφία και εικόνες που παράγονται με τεχνητή νοημοσύνη και δημιουργεί εγκαταστάσεις βασισμένες στην έρευνα. Η πρακτική της εξετάζει πώς τα τεχνολογικά συστήματα διαμορφώνουν τον τρόπο με τον οποίο οι εικόνες παράγονται, κυκλοφορούν και γίνονται πιστευτές, και πώς αυτές οι μετατοπίσεις επηρεάζουν τη μνήμη, την αντίληψη και τη σχέση μας με τον κόσμο. Εστιάζει ιδιαίτερα στην αλγοριθμική προκατάληψη, την κατάρρευση των μοντέλων και τη σταδιακή φθορά του νοήματος στη συνθετική οπτική κουλτούρα. Κινούμενη ανάμεσα σε ψηφιακές διαδικασίες και υλικά μέσα, το έργο της μεταφράζει υπολογιστικά φαινόμενα σε απτές μορφές, χρησιμοποιώντας οθόνες, αρχεία και τεχνολογικά αντικείμενα ως μέσο και θέμα. Μέσα από αυτή την προσέγγιση, οι εικόνες αντιμετωπίζονται όχι ως ουδέτερες αναπαραστάσεις, αλλά ως ενεργοί φορείς που αντανακλούν και αναδιαμορφώνουν πολιτισμικές, πολιτικές και συναισθηματικές πραγματικότητες.

Ο Juan Obando είναι Κολομβιανός καλλιτέχνης, του οποίου το έργο επικεντρώνεται στην κριτική παρέμβαση σε κοινωνικά συστήματα και στην επακόλουθη παραγωγή βίντεο-περφόρμανς, μετα-ψηφιακών αντικειμένων και εγκαταστάσεων βασισμένων στην οθόνη – παρουσιάζοντας την οθόνη ως έναν τόπο όπου η ιδεολογία αντιμετωπίζει την αισθητική και όπου διατυπώνονται υποθέσεις για νέους κόσμους. Το έργο του Obando έχει παρουσιαστεί στο Μεξικό, τη Γαλλία, την Κολομβία, τη Γερμανία και τις ΗΠΑ. Πρόσφατες ατομικές εκθέσεις περιλαμβάνουν τις «Pro Revolution» στο Espacio Odeón (Μπογκοτά, Κολομβία, 2019), «Full Collabs» στη Distillery Gallery (Βοστόνη, 2018), «Jeep VIP» στο Volta Art Fair (Νέα Υόρκη, 2017) και «Collabs» στο MIAMI Prácticas Contemporáneas (Μπογκοτά, Κολομβία, 2017). Επιλεγμένες ομαδικές εκθέσεις περιλαμβάνουν τις Game Changers (MAAM, Βοστόνη, 2020), Video Sur (Palais de Tokyo, Γαλλία, 2018), Rencontres de la Photographie (Αρλ, Γαλλία, 2017) και MDE15 (Μεδεγίν, Κολομβία, 2015). Υπήρξε φιλοξενούμενος καλλιτέχνης στο Casa Tres Patios (Μεδεγίν, Κολομβία) το 2012 και στο SOMA (Πόλη του Μεξικού, Μεξικό) το 2017 και το 2018. Το 2012 του έγινε ανάθεση Rhizome από το New Museum, ενώ το 2017 έλαβε επιχορήγηση από το MassArt Foundation και το 2019 υποτροφία από το ArtMatters Foundation.

Ο Salvatore Vitale (γεν. 1986, Παλέρμο, Ιταλία) είναι καλλιτέχνης, σκηνοθέτης και καθηγητής με έδρα την Ελβετία. Το έργο του διερευνά την πολυπλοκότητα των σύγχρονων κοινωνιών. Μέσα από διευρυμένες και εικοτολογικές μορφές αφήγησης, αξιοποιώντας μικτές τεχνικές και μέσα, εστιάζει στην πολιτική των συστημάτων που ρυθμίζουν τη νεωτερικότητα και στον αντίκτυπο των τεχνολογικών μετασχηματισμών. Ο Vitale είναι Καλλιτεχνικός Διευθυντής του FUTURES Photography και πρώην Καλλιτεχνικός Διευθυντής του EXPOSED Torino Foto Festival, δύο διεθνών πλατφορμών για τη σύγχρονη φωτογραφία. Είναι Καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Εφαρμοσμένων Επιστημών και Τεχνών της Λουκέρνης, όπου διευθύνει το πρόγραμμα Transmedia Storytelling. Ήταν συνιδρυτής και αρχισυντάκτης του YET magazine, ενός διεθνούς περιοδικού φωτογραφίας. Το έργο του Vitale έχει τιμηθεί με διεθνή βραβεία, περιλαμβάνεται σε δημόσιες και ιδιωτικές συλλογές και έχει παρουσιαστεί εκτενώς σε μουσεία και φεστιβάλ ανά τον κόσμο.

Η Νίκη Δανάη Χανιά είναι διεπιστημονική καλλιτέχνις-σχεδιάστρια με έδρα το Παρίσι. Η μυθοπλαστική της πρακτική συνδυάζει τη γλυπτική με κειμενικές και οπτικές αφηγήσεις, με στόχο τη διερεύνηση κοινωνικών και ψυχολογικών θεμάτων. Συνθέτοντας προσωπικές εμπειρίες, συναντήσεις και όνειρα με στοιχεία μυθολογίας, λαογραφίας και ποπ κουλτούρας, δημιουργεί γραπτές αφηγήσεις που πραγματεύονται κοινωνικοπολιτικά ζητήματα –συνδέοντας αρχαίους με σύγχρονους αγώνες και γεφυρώνοντας την πραγματικότητα με τη μυθοπλασία– τα οποία στη συνέχεια μετασχηματίζονται σε γλυπτικές εγκαταστάσεις. Κεντρικό θέμα στο έργο της είναι το τερατώδες, το οποίο επανανοηματοδοτεί ως σύμβολο ενσυναίσθησης και ως πρόκληση απέναντι στις κοινωνικές νόρμες. Αξιοποιώντας τον συμβολισμό ως διαχρονική γλώσσα, συνδέει το πραγματικό με το φανταστικό, το σκοτεινό με το όμορφο και το αρχαίο με το σύγχρονο, αποκαλύπτοντας την οικουμενική ανθρώπινη συνθήκη της επαναλαμβανόμενης αδικίας, της απόγνωσης και της καταπίεσης. Στο πλαίσιο αυτό, εστιάζει σε υλικά και διαδικασίες που επιτρέπουν στο αποτρόπαιο να κυριαρχήσει. Έχει παρουσιάσει το έργο της στο Ίδρυμα Ωνάση και στο Ίδρυμα Θεοχαράκη (Αθήνα), στο Delvis Unlimited (Μιλάνο), στη Blender Gallery (Αθήνα) και στο Centrum (Βερολίνο). Έχει συμμετάσχει σε προγράμματα φιλοξενίας όπως το Onassis AiR και το European Ceramic Workcentre (EKWC), καθώς και σε διοργανώσεις όπως Dutch Design Week, Paris Design Week, Alcova Milan και Design Miami.

Καλλιτέχνες/ιδες: Bethan Hughes, Vladan Joler, Gordan Savičić, Felix Stalder, Αθηνά Κουμπαρούλη, Latent Community, Μαρία Μαυροπούλου, Juan Obando, Salvatore Vitale, Νίκη Δανάη Χανιά

Εγκαίνια: Πέμπτη 5 Μαρτίου 2026, 19:00

Επιμέλεια: Κατερίνα Γκουτζιούλη, Δάφνη Δραγώνα

Μέρος: Saigon: Κορυτσάς 39, 10447, Βοτανικός