Χαμηλά σπίτια, μικρές αυλές: Το νέο ιστορικό μυθιστόρημα του Δημήτρη Δραγώγια

Εποχές μπαρούτι, πόλη σε μετάβαση, Θεσσαλονίκη, 1912: η σημαία αλλάζει, περήφανα κυματίζει το μπλε, οι Οθωμανοί αναχωρούν. Όμως, επειδή άλλαξαν τα χρώματα, δεν σημαίνει πως άλλαξε αμέσως και η ψυχή της. Η πόλη παραμένει πολιγκλότ και πολύθρησκη, αφού η Θεσσαλονίκη υπήρξε πάντα μια πόλη που δεν χωρούσε εύκολα σε ένα συγκεκριμένο κάδρο. Πριν γίνει σύνθημα, καρτ ποστάλ και αντικείμενο νοσταλγίας (ειδικά τώρα, στον καιρό που η τεχνητή νοημοσύνη δίνει χρώμα και ζωντανεύει με κίνηση τις φωτογραφίες από εκείνες τις εποχές, προξενώντας ανέξοδα και ανιστόρητα επιφωνήματα τύπου «ω, η πόλη μας κοίτα πόσο όμορφη ήταν τότε»), η Θεσσαλονίκη ήταν πάντα μια πόλη με υγρασία, κάρβουνο και φτώχεια. Φτώχεια χωρίς συγκεκριμένο θρησκευτικό πρόσημο, σε συναγωγές, τζαμιά και εκκλησίες ορθόδοξες. Και λαό, πολύ λαό στις αγορές και τα τραμ, στρατιώτες, χαμάληδες, ράφτρες, εμπόρους, παιδιά που μάθαιναν να προφέρουν σωστά το όνομά τους και γυναίκες που ήξεραν ότι η επιβίωση αρχίζει από το ψωμί και τελειώνει (αν ήσουν τυχερός, όπως λέει ο συγγραφέας) με την αξιοπρέπειά σου όσο κατά το δυνατόν αλώβητη, από τα παρακάλια για τον επιούσιο.