Μην τα παρατάς! Ένα βιβλίο για τη ζωή, τις επιθυμίες, τον αγώνα και το τρέξιμο

Η Μαρία Πολύζου τρέχει σχεδόν από τότε που γεννήθηκε – αν και είναι πιο σωστό να πούμε ότι γεννήθηκε για να τρέχει, και μάλιστα μεγάλες αποστάσεις: στο οπισθόφυλλο του βιβλίου της «Μην τα παρατάς!» διαβάζω ότι «έγινε η πρώτη γυναίκα που αναβίωσε τον Φειδιππίδειο Άθλο, τρέχοντας 524 χιλιόμετρα από την Αθήνα ως τη Σπάρτη κι από εκεί στον Μαραθώνα, ξεπερνώντας τα όρια του σώματος και της λογικής». Αυτά, πριν διαβάσω το ίδιο το βιβλίο. Και πριν πληροφορηθώ ότι η Μαρία έτρεχε μόνο 18-25 χιλιόμετρα την ημέρα ΟΣΟ ΕΚΑΝΕ ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΙΕΣ. Είχε περιοριστεί δηλαδή, σε «μικρές» αποστασούλες, μερικά κακόμοιρα χιλιομετράκια, γιατί όσο να ’ναι οι χημειοθεραπείες, δεκαέξι συνολικά, την είχανε λίγο καταβάλλει…

Αν ξέρετε έστω και πέντε πράγματα για τις χημειοθεραπείες, που δεν σας το εύχομαι αλλά παίζει και να ξέρετε, θα έχετε υπόψη σας πόσο τρομακτικά εξαντλητικές είναι. Πόσο ελάχιστα θέλει/μπορεί να κινηθεί ένας άνθρωπος, ένας ασθενής, για όσο διάστημα περνάει αυτό το μαρτύριο, που ναι μεν σκοτώνει τον καρκίνο, εξαντλεί δε τον ασθενή. Συχνά, σε βαθμό τρομακτικό. Αλλά το «Μην τα παρατάς!» δεν είναι ένα βιβλίο για τον καρκίνο, είναι ένα βιβλίο για τη ζωή, τις επιθυμίες, τον αγώνα, τους πολλούς αγώνες που περιλαμβάνει μια καθόλου εύκολη ζωή, και σίγουρα είναι ένα βιβλίο για το τρέξιμο. Η Μαρία αφηγείται με στρέιτ, απλό και ειλικρινή τρόπο, μια ζωή με πάρα πολύ τρέξιμο, και πάρα πολύ αγώνα: από τα παιδικά της χρόνια με τη μαύρη φτώχεια στην Πάτρα, με έναν κακοποιητικό πατέρα, που, σαν να μην έφτανε το ξύλο, άρχισε να τη βιάζει κιόλας πριν μπει στην εφηβεία της, από τις πρώτες προπονήσεις με δανεικά αθλητικά παπούτσια, τους πρώτους μαραθωνίους, την επιμονή της στα 42.195 μέτρα (δρόμου), τις επιτυχίες, τις προσπάθειες, τις διακρίσεις, τα μετάλλια, τη μητρότητα, τη δουλειά, την αρρώστια, την ολική επαναφορά και τη σημασία του αριθμού 42 στη ζωή της.

Τη Μαρία Πολύζου τη γνώρισα ως καλεσμένη σε εκπομπή της ΕΡΤ (του Γιώργου Κουβαρά) και μου χάρισε το βιβλίο της ενώ περιμέναμε παρέα στο μακιγιάζ. Μου είπε για τον καρκίνο που πέρασε, το πόση σημασία έχει να κινείται κανείς, να μην αφήνει την αρρώστια να τον/την πάρει από κάτω… Λες κι είναι μια βαριά γρίπη ο καρκίνος, που δεν είναι, είναι μια τεράστια ψυχική και σωματική ταλαιπωρία, τρομακτική από την πρώτη στιγμή, από το πρώτο δευτερόλεπτο που ακούς τη διάγνωση και σου κόβονται τα πόδια. Το θυμάμαι το συναίσθημα από αγαπημένους μου ανθρώπους, σε διαφορετική χρονική στιγμή, την παράλυση του φριχτού μαντάτου και την τρελή αγωνία μετά να βρεις τον σωστό γιατρό, τη σωστή αγωγή, το σωστό φαρμακείο, να περιμένεις, να πληρώνεις ακόμα και όταν είναι δωρεάν, να ψάχνεις κι άλλα λεφτά, γιατί δεν είναι όλα δωρεάν τελικά, και σίγουρα τίποτα δεν είναι εύκολο, τίποτα δεν είναι απλό και τσακ μπαμ. Ούτε καν όταν έχεις τα πολλά λεφτά, πόσο μάλλον όταν δεν τα έχεις.

Τέλος πάντων, η Μαρία σ’ εκείνη τη συνάντηση μου φάνηκε έντονη, μια μικρόσωμη γυναίκα με καυτερά μάτια και, αυτό, έντονη: δεν χρειάζεται να ψάξω για άλλη λέξη. Διάβασα το οπισθόφυλλου του βιβλίου της, διάβασα και το «αυτί», με το σύντομο βιογραφικό της, σκέφτηκα ότι θα με πιάσει στεναχώρια μ’ αυτό το βιβλίο, ότι θα πέσω ψυχολογικά… και, δεν θα το πιστέψετε, συνέβη ακριβώς το αντίθετο. Μέσα από την αφήγηση, την παραλίγο τραγική ιστορία φτώχιας, πόνου και αγώνα, αυτό που αισθάνεσαι να σε αρπάζει από τα μούτρα καθώς γυρνάς τις σελίδες λες και κρατάς στα χέρια σου αστυνομικό μυθιστόρημα, είναι ο τίτλος, σαν να αναβοσβήνει με μεγάλα γράμματα μπροστά στα μάτια σου: «ΜΗΝ ΤΑ ΠΑΡΑΤΑΣ!», και η ιδέα να τρέχει κανείς 18-25 χιλιόμετρα την ημέρα, παρότι σοβαρά ασθενής, η τρελή αυτή ιδέα, σου φαίνεται όλο και πιο… λογική.

Η Μαρία Πολύζου, αν διαβάσεις για τη ζωή της μέχρι τώρα, στα 57 της χρόνια, δεν είναι και στυλοβάτης της λογικής. Μάλλον η λογική δεν την ενδιαφέρει καθόλου, αφού έτρεχε και τρέχει ακόμα κι όταν όλα/οι της φώναζαν να καθίσει στ’ αυγά της. Εξηγεί στο βιβλίο της πώς το τρέξιμο της δίνει φτερά, την ελευθερώνει, την απογειώνει, τη φέρνει πιο κοντά στην ψυχή της και στο Σύμπαν. Δεν είναι ένα τέλειο βιβλίο – έχει κάποιες επαναλήψεις, σαν να το έγραψε συζητώντας με τον εαυτό της σε πολλές διαδοχικές φάσεις, πράγμα που μάλλον ισχύει. Αλλά τα τέλεια βιβλία δεν σε κάνουν απαραίτητα αισιόδοξο άνθρωπο, ούτε αλλάζουν το pH του μυαλού σου. Κυρίως, δεν σε πείθουν να μην τα παρατάς. Κάτι που καταφέρνει στις 397 πυκνές, ειλικρινείς, ευκολοδιάβαστες, περιπετειώδεις και σκληροτράχηλες σελίδες το «Μην τα παρατάς!». 

Κι αυτό είναι μεγάλη επιτυχία για ένα βιβλίο.