Νικολέττα Αλεξάνδρου: Μιλάμε και με ήχους και με τη σιωπή μας

Του Ιωσήφ Αρνές

Η Νικολέττα Αλεξάνδρου γεννήθηκε και ζει στην Αθήνα. Σπούδασε στο Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο, συνέχισε τις μεταπτυχιακές της σπουδές στη Μεγάλη Βρετανία και σήμερα εργάζεται ως διοικητικό στέλεχος στον ιδιωτικό τομέα. Παράλληλα, εδώ και αρκετά χρόνια, δραστηριοποιείται και στη συγγραφή. Οι «Ήχοι και σιωπές» είναι η πρώτη της έκδοση, η οποία συμπεριλαμβάνει αποσπάσματα από δύο πιο πρόσφατες συλλογές της. Κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Βακχικόν.

Τι είναι εκείνο που σας ωθεί να γράφετε;
Πιστεύω ότι αφετηρία της γραφής μου είναι η έκπληξη, το ξάφνιασμα με όλα εκείνα που μου φαίνονται −κατ’ αρχήν− ακατανόητα και με προκαλούν να τα ερμηνεύσω, για να μπορέσω στη συνέχεια να τα βάλω στις σωστές τους διαστάσεις. Διατηρώ την ιδιότητα της πρώιμης ηλικίας να με φορτίζουν τα γεγονότα, οι συμπεριφορές, οι αντιδράσεις (ή η έλλειψή τους) και αυτό με ωθεί να πιάνω μολύβι και χαρτί –το προτιμώ αφάνταστα από το λάπτοπ− για να καταγράψω τις σκέψεις που φοβάμαι μη και ξεχάσω, μη και δεν κρατήσω τη στιγμή… Πιστεύω στη μνήμη, θεωρώ ότι έχει καθοριστικό ρόλο στη ζωή μας.

Πόσο εύκολο ή δύσκολο είναι για εσάς να καταφέρετε να εκφράσετε τη σκέψη σας πάνω στο χαρτί;
Η αλήθεια είναι ότι εκφράζομαι πολύ πιο άμεσα και αποτελεσματικά στο χαρτί απ’ ό,τι στον προφορικό λόγο. Τη στιγμή που λαμβάνω ένα ερέθισμα και ξεκινά ο μονόλογος μέσα στο μυαλό μου, τα λόγια θα περάσουν στο χαρτί σχεδόν αυτόματα, λίγες φορές έχω γυρίσει να διορθώσω κάτι. Βρίσκω τον γραπτό λόγο πολύ πιο ειλικρινή από τον προφορικό και κατ’ επέκταση πολύ πιο απελευθερωτικό. Πολλές φορές έχω μετανιώσει για κάτι που είπα, κατηγορώ τον εαυτό μου ότι θα μπορούσα να το είχα πει καλύτερα. Ποτέ δεν με κατηγόρησα ότι θα μπορούσα να είχα καταγράψει κάτι καλύτερα, πάντα όταν διαβάζω τα γραπτά μου −αν μη τι άλλο− είμαι ικανοποιημένη ότι είπα ακριβώς αυτό που ήθελα.

Ποιες είναι οι επιρροές σας;
Αν αναλογιστώ τι πραγματικά με έφερε σε κατάσταση «ενθουσιασμού» απ’ ό,τι έχω γνωρίσει μέχρι τώρα, θα πω χωρίς δεύτερη σκέψη τα ποιήματα του Καβάφη και η Πολιτεία του Πλάτωνα. Από εκεί και μετά έχω διαβάσει βιβλία που μου άρεσαν, θαύμασα τη γραφή και το ταλέντο πολλών συγγραφέων, ζήλεψα τις ικανότητες και την ποιότητα τους στον λόγο, πάντα όμως θα γυρνώ σε αυτούς τους δύο. Οι «λογοτεχνικοί» πρώτοι έρωτες με σημάδεψαν, μπορεί να έφταιγε το νεαρό της ηλικίας όταν διάβασα Καβάφη και η περιρρέουσα (αποπνιχτική) ατμόσφαιρα όταν διάβασα Πλάτωνα.

Ποια θεματολογία κρατεί τον κυρίαρχο ρόλο στα έργα σας;
Τα θέματά μου προέρχονται από την καθημερινή ανθρώπινη δραστηριότητα. Τα δύο βασικότερα θέματα που απασχολούν τα 6,5-7 δισ. του πλανήτη είναι ο έρωτας και ο θάνατος. Δεν διαφέρω. Πράγματι ο έρωτας έχει σημαντικό μερίδιο στο έργο μου, αναγνωρίζοντας δε ότι αποτελεί παθολογική κατάσταση. Είναι μια πάλη, όχι ανάμεσα σε δύο (ή περισσότερους) ανθρώπους, αλλά μια πάλη εσωτερική με τον ίδιο μας τον εαυτό, εκείνον που αρνείται να συμμορφωθεί με τις σαφείς «οδηγίες προς ναυτιλλομένους». Λύπη, αγάπη, θυμός, απώλεια, πείσμα, τελικά ελπίδα, όλα αυτά καταγράφονται στα κείμενά μου.

Πείτε μας λίγα λόγια για το βιβλίο σας.
Είναι ένα βιβλίο που θέλει να επισημάνει ότι μιλάμε και με ήχους και με τη σιωπή μας. Εκπαιδευόμαστε να μας παρασύρουν οι παντός τύπου «εξωστρεφείς» που κερδίζουν την προσοχή μας και αγνοούμε εκείνους που για τον όποιο λόγο θεωρούν μάταιο να εκδηλώσουν τί αισθάνονται, ή να δηλώσουν τί σκέφτονται. Πρέπει να μάθουμε να τους ακούμε, λένε πολλά.

Συγγραφέας γεννιέσαι ή γίνεσαι;
Μάλλον και τα δύο. Γεννιέσαι με την ανάγκη να εκφραστείς, καλλιεργείς όμως μαζί με την αντίληψή σου και τις δεξιότητές σου στον λόγο και τη γραφή μέσα από τις εμπειρίες, τα γεγονότα, τις καταστάσεις και τους ανθρώπους που θα τύχουν (ή θα βάλεις) στον δρόμο σου.

Αν μπορούσατε να αλλάξετε κάτι στον τομέα της λογοτεχνίας, τι θα ήταν αυτό;
Υπάρχουν τα πάντα για όλους, ικανότατοι συγγραφείς, έμπειροι εκδοτικοί οίκοι. Ποσότητα και ποιότητα συνυπάρχουν, αν όχι ταυτόχρονα, οπωσδήποτε παράλληλα. Αυτό που πάσχει είναι η κατανάλωση. Οι μισοί γράφουν και οι άλλοι μισοί δεν διαβάζουν. Γράφουμε για να μιλήσουμε και εκδίδουμε για να συζητήσουμε. Τι να το κάνεις αν δεν έχεις συνομιλητές…; Έλλειψη παιδείας, έλλειψη αναγνωστικού κοινού, «οχλοποίηση», χειραγώγηση και πάλι από την αρχή... Φαύλος κύκλος.

Έχετε επόμενα συγγραφικά σχέδια;
Το βιβλίο «Ήχοι και Σιωπές» που εκδόθηκε πρόσφατα περιέχει αποσπάσματα δύο συλλογών. Έχω γράψει αρκετά πριν και σίγουρα σκοπεύω να γράψω και στη συνέχεια. Οπότε υπάρχει παλιότερο και θα προκύψει και νέο υλικό για να εκδώσω και στο μέλλον.