Δέσποινα Κούρτη: 7+1 ερωτήσεις για την Ανί Ερνό

Η παράσταση «Τα Χρόνια» βασίζεται στην ομώνυμη αυτοβιογραφία της Ανί Ερνό και ανεβαίνει στο θέατρο Θησείον, για πρώτη φορά στα ελληνικά, σε σκηνοθεσία Ακύλλα Καραζήση και Νίκου Χατζόπουλου. Η Δέσποινα Κούρτη, μαζι με άλλους τέσσερις ηθοποιούς επί σκηνής, μεταφέρουν το έργο και τη ζωή της βραβευμένης με Νόμπελ συγγραφέως. 

Η Δέσποινα Κούρτη μιλά για τον ρόλο της στην παράσταση «Τα Χρόνια» στο Θέατρο Θησείον

«Τα χρόνια» της Ανί Ερνό είναι ένα είδος μυθιστορήματος- αυτοβιογραφίας, ένα δικό της επαναστατικό αφηγηματικό είδος που η ίδια αποκαλεί «autobiographie impersonnelle» (απρόσωπη αυτοβιογραφία). Η Αγγελική Στελλάτου, η Δήμητρα Βλαγγοπούλου, η Κατερίνα Παπανδρέου, ο Διαμαντής Αδαμαντίδης και εγώ αναλαμβάνουμε την αφήγηση της ιστορίας της ζωής της, τη μεταφορά του έργου της αυτού στη σκηνή. Δεν ενσαρκώνω επομένως ένα ρόλο, αλλά αφηγούμαι την ιστορία της με έναν τρόπο κατά τον οποίο είμαι και δεν είμαι αυτή η γυναίκα.

1. Γράμμα στον ήρωά μου: Αν μπορούσες να μιλήσεις απευθείας στον χαρακτήρα του έργου -με τρυφερότητα, απορία, ή ακόμα και κριτική- τι θα του έλεγες;
Θα της έλεγα ευχαριστώ. Για τα βιβλία της. Θα την παρακαλούσα να μην σταματήσει να μιλάει για τη ζωή και τον κόσμο. Είναι 85 χρονών.

2. Ο ήρωάς μου κι εγώ: Αν συγκρίνεις τον εαυτό σου με τον ρόλο, τι κοινό θα έβρισκες και πού είσαι τελείως αντίθετος
Με συγκινεί πολύ η ανάγκη της για μια αληθινή ζωή. Το πείσμα της να είναι όσο πιο κοντά μπορεί στον εαυτό της, στα όνειρά της, στο σώμα της. Η ειλικρινής της στάση απέναντι στα μεγάλα γεγονότα, τα μεγάλα ερωτήματα. Τα ερωτήματα (άλλα μεγαλύτερα άλλα μικρότερα) και η προσπάθεια κατανόησης ακόμα κι ερμηνείας της ζωής μου, της ζωής μας νομίζω ότι και για μένα δε θα τελειώσουν ποτέ. Κατανοώ, σχεδόν αισθάνομαι την αγάπη της για τη γραφή μέσα από την αγάπη μου για το θέατρο. Με χοντρές γραμμές αυτές είναι κάποιες περιοχές στις οποίες συναντιέμαι μαζί της.
Την ίδια στιγμή γράφει για κάποια πολύ προσωπικά κι ιδιαίτερα σκληρά γεγονότα με κάθε λεπτομέρεια, με σοκαριστική ειλικρίνεια, με έναν τρόπο απλό, ωμό, άφοβο, γυμνό. Σε καμία περίπτωση δεν είμαι αντίθετη με αυτή της τη λειτουργία, για να απαντήσω στην ερώτησή σας. Κάθε άλλο! Τη θαυμάζω! Απλά νομίζω ότι δε θα είχα τα κότσια να το κάνω. Απ´την άλλη δεν είμαι συγγραφέας… δεν γράφω, γενικά.

3. Αν ήμουν εγώ στη θέση σου: Πώς θα αντιδρούσες εσύ στις καταστάσεις που βιώνει ο ήρωας που υποδύεσαι;
Το καλοκαίρι του ‘58 το κορίτσι της ιστορίας μας δούλευε σε μια κατασκήνωση. Εκεί γνώρισε έναν αρχιομαδάρχη που της άρεσε πολύ, πάρα πολύ και με τον οποίο είχε τις πρώτες της σεξουαλικές εμπειρίες. Έχω πιάσει πολλές φορές τον εαυτό μου να φαντασιώνεται ότι πάει και βρίσκει αυτόν τον τύπο και του ρίχνει δυό ξεγυριστά χαστούκια. Να προσθέσω εδώ με μεγάλη ειλικρίνεια ότι απεχθάνομαι τη βία. Τη σιχαίνομαι, έχω θέμα. Κι όμως αυτή η φαντασίωση συνοδεύεται από ιδιαίτερη ευχαρίστηση κι ενίοτε κι από βρισιές.
Φυσικά αυτό δεν είναι απάντηση στην ερώτηση «τί θα έκανες εσύ στη θέση της;» «Δεν ξέρω»θα απαντούσα αρχικά.Είμαι ένας άλλος άνθρωπος μεγαλωμένη διαφορετικά και κυρίως σε άλλη εποχή. Εγώ ανήκω στη γενιά των παιδιών της. Η φαντασίωσή μου ξεκινά από τη δική μου θέση, όχι τη δική της.

4. Τι μου έμαθες: Τι σου δίδαξε ο συγκεκριμένος ρόλος ως άνθρωπο και ως καλλιτέχνη;
Στη σχέση μου με την Ernaux δεν εντοπίζω πουθενά τη λειτουργία της διδασκαλίας, την έννοια της διδαχής. Υπάρχει ωστόσο μια ξεχωριστή λειτουργία που έχει ενεργοποιηθεί μέσα μου από την επαφή με το έργο της, κυρίως μέσα στις πρόβες. Έρχονται και ξανάρχονται στο μυαλό μου συμβάντα ή περίοδοι της ζωής μου πολύ ζωντανά, άναρχα, γεγονότα ξεχασμένα, εικόνες, τόποι, άνθρωποι, μουσικές ακόμα και αισθήσεις ή μάλλον κυρίως αισθήσεις. Υπάρχουν και περιοχές του παρελθόντος που δε θέλει κανείς να τις επισκεφτεί… Κι όμως η όλη διαδικασία είναι θα έλεγα γιορτινή. Είναι συντροφική. Είναι υμνητική προς τη ζωή.

5. Αν μπορούσα να σε αλλάξω: Αν σου δινόταν η ευκαιρία να γράψεις εσύ τον ρόλο, τι θα άλλαζες;
Αυτό που κάνουμε στην παράστασή μας δεν είναι ερμηνεία ενός ρόλου, είναι η διά της παράστασης αφήγηση της αληθινής ιστορίας της ζωής της Ernaux. Οπότε νιώθω πολύ αμήχανα μπροστά σε αυτή την ερώτηση.

6. Αυτό ήταν δύσκολο: Υπήρξε κάποιο στοιχείο του ρόλου που σε δυσκόλεψε ιδιαίτερα και γιατί;
Η ιδιαίτερη δυσκολία εντοπίζεται σε αυτή καθεαυτή την τέχνη της αφήγησης με καθαρά θεατρικούς όρους. Και μάλιστα μοιρασμένη σε τέσσερις ηθοποιούς κι έναν ηθοποιό- μουσικό εκατό τοις εκατό ενεργούς επάνω στη σκηνή κάθε δευτερόλεπτο. Η γλώσσα της Ernaux είναι μια φροντισμένη, ψαγμένη γλώσσα, χρειάζεται πολύ συχνά ιδιαίτερα λεπτούς χειρισμούς, συγκέντρωση, αντοχή, ακρίβεια, προτεραιότητα στο νόημα. Τα σώματά μας ζωντανεύουν την ιστορία και πάλι όμως μέσα από αφηγηματικούς δρόμους. Η μουσική , οι ήχοι είναι η ψυχική ραχοκοκαλιά της δουλειάς μας. Η αγωνία μας είναι να παίξουμε καλή μπάλα. Να τζαμάρουμε με ομορφιά και ευχαρίστηση.

7. Έλα στη θέση μου: Αν μπορούσες να συναντήσεις τον χαρακτήρα στην πραγματική ζωή, τι θα του έλεγες;
Η απάντησή μου ταυτίζεται με αυτήν στην ερώτηση 1.

8. Το soundtrack του ήρωά μου: Αν ο ήρωας είχε playlist, ποια τραγούδια θα είχε και γιατί;
She lives on love street, The Doors
Douce France, Charles Trenet
L’ histoire d’un amour, Dalida
Tous les garçons et les filles de mon age, Francoise Hardy
Un jour tu verras,  Mouloudji
One More Time, Daft Punk
Διαμαντής Αδαμαντίδης
Τα περισσότερα τα αναφέρει η ίδια στο βιβλίο της. Ο Διαμαντής Αδαμαντίδης (Inner. D.) είναι ο μουσικός της παράστασης.