Autumn Leaves: Μια φανταστική εκπομπή για το φθινόπωρο

Όχι, δεν υπάρχει τέτοια εκπομπή, όπως δεν υπάρχει ένα ραδιόφωνο που να μπορείς να παίξεις μέσα στην ίδια ώρα Βιβάλντι και Pet Shop Boys, Χατζιδάκι, U2, Σούμαν και Πόπη Αστεριάδη. Όμως πάντα από τις εκπομπές ξεκινούσαμε κι ύστερα φτιάχναμε τους σταθμούς, έτσι δεν είναι;

Όπου βαδίζεις γίνεται φθινόπωρο και βράδυ

Γαλάζιο αγρίμι που ηχεί κάτω από δέντρα

Έρημη λιμνούλα

(Γκέοργκ Τρακλ – «Όπου βαδίζεις γίνεται φθινόπωρο», μετ. Αλέξανδρος Ίσαρης)

01. Dave Cousins: «October To May»

Το καλοκαίρι έχει φύγει για τα καλά. Το επόμενο μέλημά σου είναι ένα: πώς θα είναι ο καιρός που θα περάσει από τώρα, τα τέλη του Σεπτέμβρη μέχρι την Πρωτομαγιά. Ο Ντέιβ Κάζινς τραγουδούσε κάποτε στους Strawbs και ο Ρικ Γουέικμαν έπαιζε πλήκτρα στους Yes.

02. Antonio Vivaldi: «Autumn»

Αν υπάρχει ένας συνθέτης στην ιστορία της μουσικής που έχει συνδέσει τόσο στενά το όνομά του με τον κύκλο των εποχών, αυτός είναι ο Αντόνιο Βιβάλντι. Αυτό εδώ είναι το πρώτο μέρος από το «Φθινόπωρο», με τον Νάιτζελ Κένεντι στο βιολί.

03. Loreena McKennitt: «The Seasons»

Ένα τραγούδι που μιλάει για την αλλαγή των εποχών. Έρχεται από την Αγγλία του 19ου αιώνα. Και για το φθινόπωρο λέει πάνω κάτω αυτά: Έρχεται κατόπιν το φθινόπωρο, με τον ήλιο τον διαπεραστικό· ο κυνηγός ξεκινά με τον σκύλο και το όπλο του, για να χτυπήσει μια μπεκάτσα, μια πέρδικα ή έναν φασιανό, για να μπορέσει πουλώντας τα να ζήσει, αλλά ίσως πιο πολύ για την ίδια τη χαρά του κυνηγιού. Δες, τα φορτωμένα με μήλα δέντρα στέκουν δίπλα στον αγρότη· θα γεμίσουν τα δοχεία του, που τόσον καιρό έμεναν άδεια. Όλη η φύση μοιάζει τώρα να έχει κουραστεί· το έργο της κοντεύει να τελειώσει· οι άλλες εποχές θα έρθουν, η μία μετά την άλλη, στον καιρό τους.

04. Πόπη Αστεριάδη: «Οκτώβρης»

Αρκετοί από εμάς έχουν συνδέσει την Πόπη Αστεριάδη με το καλοκαίρι ή έστω με το «Μια αγάπη για το καλοκαίρι». Ο «Οκτώβρης» είναι ένα απόλυτα φθινοπωρινό τραγούδι του Βασίλη Κουμπή και του Λευτέρη Παπαδόπουλου. Κι όσο κι αν αντιπαθώ κλασικές παπαδοπουλικές λέξεις όπως «αντάρα», «γιοφύρια» και «απαντοχή», η φωνή της Αστεριάδη είναι μεγάλος έρωτας. Τέλος, αν η φθινοπωρινή διάθεση είχε ένα απόλυτο αντίστοιχο στην ελληνική γλώσσα, αυτό θα ήταν ο τρόπος της Μαρίας Λαϊνά στην «Ταβέρνα της Τζαμάικα»:

Η ζωή μας έχει αλλάξει κάπως· δεν μένουμε μέσα στην πόλη πια αλλά στον δρόμο για τη θάλασσα. Τα βράδια μας απασχολούν οι διαδρομές του φεγγαριού τα φτερουγίσματα στους λόφους και τ’ άλογα που κατεβαίνουν στον νερόλακκο. Αν τελικά αποφασίσεις να ’ρθεις, θα μου κρατάς τη νύχτα συντροφιά τώρα που μπαίνει το φθινόπωρο κι οι μεντεσέδες τρίζουν στο σκοτάδι.

05. U2: «October»

Τόσο λιτό, που στο πρώτο μισό νομίζεις ότι είναι instrumental. Γυμνό, όπως τα δέντρα που περιγράφει, με τα βασίλεια να εμφανίζονται και να εξαφανίζονται, με τον κόσμο να συνεχίζει να γυρίζει γύρω από τις μελαγχολικές συγχορδίες του πιάνου.

06. Robert Schumann: «Herbstlied», Op. 43 No. 2

Αφιερωμένο στο φθινόπωρο. Έτσι όπως τώρα η νύχτα μεγαλώνει, έχεις περισσότερες ώρες να αναπολείς τις ξένοιαστες εποχές. Η Κάρολιν Σάμπσον ερμηνεύει με τον Ιέστιν Ντέιβις.

07. Pet Shop Boys: «My October Symphony»

Σε ποιο ραδιόφωνο θα έπαιζες Pet Shop Boys μετά από Σούμαν; Εδώ, μια μελαγχολική, κινηματογραφική σύνθεση από το «Behaviour». Μια συμφωνία αρκετά πιο προσωπική: Να ξαναγράψω ή να διορθώσω τη συμφωνία του Οκτώβρη μου; Ή, απλώς ενδεικτικά, ν’ αλλάξω την αφιέρωση από την Επανάσταση στην Αποκάλυψη;

08. Van Morrison: «Moondance»

Ο έναστρος ουρανός του Οκτωβρίου. «And all the leaves on the trees are falling…» και πιο πολύ η αίσθηση της νύχτας που έχει ήδη δροσίσει αρκετά.

09. Μάνος Χατζιδάκις / Νίκος Γκάτσος / Μανώλης Μητσιάς: «Απόψε φθινοπώριασε»

Εδώ τώρα; Πώς να μιλήσεις για ένα τέτοιο τραγούδι;

10. «Autumn Leaves»

Κι εδώ; Τι να διαλέξω; Μπιλ Έβανς, Μπεν Γουέμπστερ, Κάνονμπολ Άντερλι (με Μάιλς Ντέιβις), Τσετ Μπέικερ ή τη φωνή της Εντίθ Πιάφ; Ή μήπως αυτή του Έρικ Κλάπτον; Διαλέγω Τσετ για σήμερα…

Και κάπως έτσι, τελειώνουμε… Γιατί όλα κάποτε τελειώνουν…
Όλα τελειώνουν και μόνο το φθινόπωρο παραμένει
αιώνια νέο σαν τα πιο λυπημένα ποιήματα.
Είμαι μόνος. Η εξοχή ευωδιάζει.
Ακούγεται το τραίνο που έρχεται κι ακουμπάω το κεφάλι μου στις ράγες.
Κάποτε θα ξανασυναντηθούμε.

(Τάσος Λειβαδίτης – «Της εξοχής»)