Μουσικη

«Blue Dot Fever»: Ο νέος εφιάλτης των καλλιτεχνών που δεν γεμίζουν τις συναυλίες τους

Το πρόβλημα της μουσικής βιομηχανίας

Newsroom
3’ ΔΙΑΒΑΣΜΑ

Έχεις εκατομμύρια followers αλλά δεν πουλάς εισιτήρια: Το πρόβλημα της μουσικής βιομηχανίας

Το τελευταίο διάστημα, ονόματα όπως ο Ποστ Μαλόουν, ο Ζέιν, η Μέγκαν Τρέινορ, οι Pussycat Dolls και ο Κιντ Κάντι έχουν ακυρώσει σημαντικές ημερομηνίες από τις συναυλίες τους. Οι επίσημες εξηγήσεις διαφέρουν — από την ολοκλήρωση νέας μουσικής μέχρι την ανάγκη για περισσότερο χρόνο με την οικογένεια. Ωστόσο, στη μουσική βιομηχανία συζητείται όλο και περισσότερο ένας άλλος όρος: «Blue Dot Fever».

Η φράση περιγράφει ουσιαστικά τον πανικό που προκαλείται όταν ο χάρτης μιας συναυλίας στις πλατφόρμες πώλησης εισιτηρίων παραμένει γεμάτος από μπλε κουκκίδες, δηλαδή από διαθέσιμες και απούλητες θέσεις. Και για αρκετούς καλλιτέχνες, το πρόβλημα δεν είναι απλώς αισθητικό. Πολλές απούλητες θέσεις μπορεί να σημαίνουν ότι τα οικονομικά μιας συναυλίας δεν βγαίνουν.

Ο Μάικλ Καμίνσκι, ιδρυτής της εταιρείας management KMGMT και καθηγητής στο πρόγραμμα μουσικής βιομηχανίας του Πανεπιστημίου της Νότιας Καλιφόρνιας, εξηγεί στους Los Angeles Times ότι το πραγματικό πρόβλημα βρίσκεται κυρίως στη διάλυση της «μεσαίας τάξης» των καλλιτεχνών.

Οι περιοδείες έγιναν πολύ ακριβότερες

Παλιότερα, σύμφωνα με τον Καμίνσκι, υπήρχε μια σαφής διαδρομή για ένα συγκρότημα: ξεκινούσε από μικρά clubs, περνούσε σε θέατρα και σταδιακά ανέβαινε σε μεγαλύτερες αίθουσες και αρένες.

Σήμερα, αυτή η ενδιάμεση βαθμίδα πιέζεται έντονα.

Τα έξοδα μιας περιοδείας έχουν εκτοξευθεί, με ορισμένες κατηγορίες κόστους να έχουν ακόμη και τριπλασιαστεί σε σχέση με λίγα χρόνια πριν.

Ένα tour bus, για παράδειγμα, που κάποτε μπορούσε να κοστίζει περίπου 1.000 δολάρια την ημέρα, σήμερα μπορεί να φτάσει τα 3.000. Για ένα μεσαίου μεγέθους συγκρότημα, ακόμη και μία ημέρα χωρίς συναυλία μπορεί να εξελιχθεί σε σοβαρή οικονομική επιβάρυνση.

Γι’ αυτό και όλο και περισσότεροι μεγάλοι καλλιτέχνες περιορίζουν τον αριθμό των πόλεων που επισκέπτονται, επιλέγοντας αντί για εκτεταμένες περιοδείες να δίνουν πολλές συναυλίες στην ίδια πόλη.

Το μήνυμα, κατά κάποιο τρόπο, γίνεται: «Αν θέλεις να μας δεις, ταξίδεψε εσύ».

Η Gen Z δεν πηγαίνει στις συναυλίες όπως οι προηγούμενες γενιές

Υπάρχει όμως και μια βαθύτερη πολιτισμική αλλαγή.

Για προηγούμενες γενιές, η πρώτη συναυλία στην εφηβεία λειτουργούσε σχεδόν σαν τελετή ενηλικίωσης. Οι νέοι πήγαιναν σε μικρά και σχετικά φθηνά live, συχνά επειδή τους παρέσερναν φίλοι τους, και έτσι αποκτούσαν σταδιακά σχέση με τη ζωντανή μουσική.

Η πανδημία διέκοψε αυτή τη διαδικασία.

Πολλοί σημερινοί 18άρηδες και 21χρονοι πέρασαν τα κρίσιμα εφηβικά τους χρόνια δημιουργώντας φιλίες και κοινότητες στο διαδίκτυο αντί να πηγαίνουν σε συναυλίες.

Σύμφωνα με τον Καμίνσκι, για αρκετούς νέους η συναυλία έχει πλέον μετατραπεί σε κάτι περισσότερο κοντά σε «διακοπές»: ένα ή δύο μεγάλα events τον χρόνο, αντί για συστηματική έξοδο.

Στο Vans Warped Tour, με το οποίο συνδέεται επαγγελματικά, περίπου ένας στους τρεις θεατές δηλώνει ότι παρακολουθεί την πρώτη συναυλία της ζωής του.

Το TikTok δεν σημαίνει ότι μπορείς να γεμίσεις μια αίθουσα

Ένα ακόμη πρόβλημα για τη μουσική βιομηχανία είναι ότι τα ψηφιακά νούμερα δεν μεταφράζονται απαραίτητα σε εισιτήρια.

Ένας καλλιτέχνης μπορεί να έχει viral τραγούδι, εκατομμύρια streams ή τεράστια παρουσία στο TikTok και παρ' όλα αυτά να δυσκολεύεται να γεμίσει μια αίθουσα.

Την ίδια στιγμή, άλλοι καλλιτέχνες με πολύ μικρότερα streaming νούμερα μπορούν να κάνουν sold out επειδή έχουν χτίσει εδώ και χρόνια ένα κοινό που θέλει πραγματικά να τους βλέπει ζωντανά.

Οι πωλήσεις εισιτηρίων, σημειώνει ο Καμίνσκι, έχουν αποσυνδεθεί περισσότερο από ποτέ από τις πωλήσεις δίσκων και τα streams.

Τα δεδομένα βοηθούν, αλλά δεν αρκούν. Το πραγματικό μέγεθος ενός κοινού που είναι διατεθειμένο να πληρώσει για μια συναυλία παραμένει δύσκολο να προβλεφθεί.

Και μετά υπάρχει η τιμή του εισιτηρίου

Οι θεατές διαμαρτύρονται για τις υψηλές τιμές, αλλά οι καλλιτέχνες και οι promoters υποστηρίζουν ότι τα εισιτήρια αντανακλούν πλέον το αυξημένο κόστος των περιοδειών.

Το δίλημμα είναι εμφανές.

Αν ένας καλλιτέχνης κρατήσει χαμηλή την τιμή, τα εισιτήρια μπορεί να καταλήξουν σε μεταπωλητές και να εμφανιστούν ξανά στην αγορά σε πολλαπλάσια τιμή.

Αν, αντίθετα, χρεώσει εξαρχής όσο πραγματικά είναι διατεθειμένο να πληρώσει το κοινό, κινδυνεύει να κατηγορηθεί για απληστία.

Για καλλιτέχνες του μεγέθους της Τέιλορ Σουίφτ ή της Μπιγιονσέ, η περιοδεία μπορεί ακόμη να είναι εξαιρετικά κερδοφόρα. Για πολύ περισσότερους, όμως, το περιθώριο κέρδους γίνεται όλο και μικρότερο.

Από το streaming στους superfans

Για χρόνια, η μουσική βιομηχανία υποστήριζε ότι η εποχή του streaming μπορεί να έφερε μικρότερα έσοδα από τις ηχογραφήσεις, αλλά οι καλλιτέχνες θα αναπλήρωναν τις απώλειες με τις περιοδείες.

Τώρα ακόμη και αυτό το μοντέλο δοκιμάζεται.

Η απάντηση για πολλούς φαίνεται να βρίσκεται στους «superfans»: ένα μικρότερο αλλά πολύ πιο αφοσιωμένο κοινό που αγοράζει merchandise, VIP εμπειρίες και ειδικές εκδόσεις.

Παράλληλα, εμφανίζεται μια πιο underground αντίδραση απέναντι στην υπερβολικά ψηφιοποιημένη μουσική κουλτούρα.

Μικρές συναυλίες με μετρητά, live σε μη συμβατικούς χώρους, ανακοινώσεις αποκλειστικά μέσω Discord, κασέτες και φυσικές κυκλοφορίες επιστρέφουν σε ορισμένες νεανικές κοινότητες.

Ο Καμίνσκι βλέπει σε αυτή την τάση μια αντίδραση στην κουλτούρα της τεχνητής νοημοσύνης και της αδιάκοπης ψηφιακής παραγωγής: νέους ανθρώπους που αναζητούν ξανά κάτι χειροπιαστό, τοπικό και πραγματικό.

Το πραγματικό πρόβλημα πίσω από τις ακυρώσεις

Μια ακυρωμένη περιοδεία λόγω χαμηλών πωλήσεων μπορεί να είναι αμήχανη για έναν καλλιτέχνη, όμως δεν αποτελεί απαραίτητα ένδειξη ότι η καριέρα του καταρρέει.

Το περιβάλλον έχει αλλάξει.

Οι περιοδείες είναι ακριβότερες, το κοινό περισσότερο επιλεκτικό, τα εισιτήρια ακριβότερα και η διαδικτυακή δημοφιλία πολύ λιγότερο αξιόπιστη ως ένδειξη πραγματικής ζήτησης.

Το «Blue Dot Fever» μπορεί να ακούγεται σαν ακόμη ένας όρος της μουσικής βιομηχανίας. Στην πραγματικότητα, όμως, περιγράφει μια πολύ μεγαλύτερη αλλαγή: το γεγονός ότι το να είσαι διάσημος online δεν σημαίνει πλέον απαραίτητα ότι υπάρχουν αρκετοί άνθρωποι πρόθυμοι να πληρώσουν για να σε δουν από κοντά.

Πηγή: Telegraph