Ο Φέλα Κούτι γίνεται ο πρώτος Αφρικανός με Grammy για το σύνολο της προσφοράς του

Σχεδόν τρεις δεκαετίες μετά τον θάνατό του, ο Φέλα Κούτι αναγνωρίζεται επισήμως από τη διεθνή μουσική βιομηχανία, καθώς γίνεται ο πρώτος Αφρικανός καλλιτέχνης που λαμβάνει το βραβείο Grammy για το σύνολο της προσφοράς του (Lifetime Achievement Award).

Η τιμητική διάκριση στα Grammy έρχεται σχεδόν τριάντα χρόνια μετά τον θάνατό του Νιγηριανού μουσικού, συνθέτη και πολιτικού ακτιβιστή το 1997, σε ηλικία 58 ετών, και σηματοδοτεί μια ιστορική στιγμή για την παγκόσμια μουσική σκηνή.

Ο γιος του, Σέουν Κούτι, μιλώντας στο BBC, χαρακτήρισε τη βράβευση «διπλή νίκη», τονίζοντας ότι η αναγνώριση αυτή «φέρνει ισορροπία στην ιστορία του Φέλα». Ο μακροχρόνιος μάνατζερ και φίλος του, Ρίκι Στάιν, σημείωσε πως η τιμή είναι «καλύτερα αργά παρά ποτέ», υπογραμμίζοντας ότι η παγκόσμια μουσική βιομηχανία δείχνει πλέον μεγαλύτερο ενδιαφέρον για την Αφρική.

Η επιρροή του Φέλα Κούτι είναι τεράστια: Ο άνθρωπος που καθόρισε το Afrobeat και επηρέασε βαθιά τη σύγχρονη αφρικανική μουσική υπήρξε καλλιτέχνης, πολιτικός στοχαστής, ακτιβιστής και αρχιτέκτονας ενός είδους που συνδύασε δυτικοαφρικανικούς ρυθμούς, τζαζ, φανκ, highlife, αυτοσχεδιασμό και πολιτικά φορτισμένους στίχους. Με περισσότερα από 50 άλμπουμ, ο Κούτι μετέτρεψε τη μουσική σε όχημα αντίστασης, καταγγέλλοντας τη διαφθορά, την καταπίεση και τις στρατιωτικές δικτατορίες της Νιγηρίας.

Η δράση του τον έφερε συχνά αντιμέτωπο με το καθεστώς. Το 1977, μετά την κυκλοφορία του εμβληματικού Zombie, ο στρατός εισέβαλε στο συγκρότημά του, την περίφημη Kalakuta Republic, καίγοντας το κτήριο και τραυματίζοντας σοβαρά τη μητέρα του, η οποία αργότερα πέθανε. Ο Φέλα Kούτι απάντησε με μουσική και συμβολικές πράξεις αντίστασης, όπως το να μεταφέρει το φέρετρο της μητέρας του στα κυβερνητικά γραφεία.

Η μουσική του επηρεάστηκε βαθιά και από τη Γκάνα, όπου ο ήχος του highlife διαμόρφωσε την αισθητική του Afrobeat. Στη σκηνή, ο Φέλα ήταν μια ακαταμάχητη παρουσία: ξυπόλητος, με σαξόφωνο στο χέρι, επικεφαλής πολυμελών συγκροτημάτων όπως οι Africa 70 και Egypt 80, που λειτουργούσαν ως μουσικές «πολιτοφυλακές» με ιδεολογική πειθαρχία.

Η κληρονομιά του παραμένει ζωντανή. Καλλιτέχνες όπως ο Burna Boy, ο Κέντρικ Λαμάρ και ο Ίντρις Έλμπα αναγνωρίζουν την επιρροή του, ενώ οι εμφανίσεις του σε διεθνή φεστιβάλ συνέβαλαν στη διαμόρφωση της εικόνας μιας σύγχρονης, δυναμικής και πολιτικοποιημένης Αφρικής.

Για τον Σέουν Κούτι, η βράβευση δεν αφορά μόνο τον πατέρα του, αλλά «το παγκόσμιο ανθρώπινο μωσαϊκό» που συνεχίζει να εμπνέεται από το έργο του Φέλα Kούτι.

(Με πληροφορίες BBC News)