Μουσικη

Candide: Μια κωμικο-τραγικά επίκαιρη οπερέτα στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών

Το έργο του Μπέρνσταϊν, βασισμένο στην ομώνυμη νουβέλα του Βολταίρου, ανεβαίνει σε πρώτη πανελλήνια παρουσίαση σε μορφή δραματοποιημένης συναυλίας

Ηλιάνα Κωνσταντακάτου.
Ηλιάνα Κωνσταντακάτου
ΤΕΥΧΟΣ 984
3’ ΔΙΑΒΑΣΜΑ
«Candide», Μέγαρο Μουσικής Αθηνών
Από αριστερά: Γιώργος Ιατρού, Νάντια Κόντογεώργη, Δανάη Κοντόρα, Γιάννης Καλύβας, Μυρσίνη Μαργαρίτη, Χάρης Ανδριανός, Χρήστος Κεχρής © Μάνος Μανιός

Ο Γιώργος Πέτρου μεταφράζει, σκηνοθετεί και διευθύνει την οπερέτα «Candide»  Λέοναρντ Μπέρνσταϊν στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών

Η Καμεράτα Ορχήστρα των Φίλων της Μουσικής ανεβάζει για πρώτη φορά στην Ελλάδα την οπερέτα «Candide» του Λέοναρντ Μπέρνσταϊν, βασισμένη στην ομώνυμη νουβέλα του Βολταίρου στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών. Τη σκηνοθεσία, τη μετάφραση και τη σκηνική προσαρμογή υπογράφει ο Γιώργος Πέτρου, ο οποίος αναλαμβάνει παράλληλα και τη μουσική διεύθυνση, δίνοντας ενιαίο καλλιτεχνικό όραμα στο εγχείρημα.

Επτά ερμηνευτές επί σκηνής πλαισιώνονται από τη Χορωδία Δωματίου Αθηνών, υπό τη διεύθυνση του Αγαθάγγελου Γεωργακάτου, συνθέτοντας ένα σύνολο υψηλών απαιτήσεων και έντονης θεατρικότητας. Σε μια εποχή έντονων κοινωνικών, πολιτικών και ηθικών αναταράξεων, το «Candide» φαίνεται πιο επίκαιρο από ποτέ. Με χιούμορ, ειρωνεία και βαθιά συγκίνηση, μας υπενθυμίζει ότι ο κόσμος μας εξακολουθεί να παλεύει με τα ίδια θεμελιώδη ερωτήματα: την πίστη στην πρόοδο, την αυταπάτη της αισιοδοξίας και τη σύγκρουση ανάμεσα στη θεωρία και την πράξη.

Γιώργος Πέτρου
Γιώργος Πέτρου © Χάρης Ακριβιάδης

Ο Candide του Λέοναρντ Μπέρνσταϊν στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών

Η ιστορία της οπερέτας

Ο «Candide» αποτελεί ένα από τα πιο ιδιότυπα έργα του Μπέρνσταϊν. Ο συνθέτης ξεκίνησε να το γράφει τη δεκαετία του 1950, σε μια περίοδο έντονων πολιτικών πιέσεων στις Ηνωμένες Πολιτείες, υπό το κλίμα του μακαρθισμού. Το έργο λειτουργεί ως έμμεσο σχόλιο στη μαζική χειραγώγηση και στον δογματισμό, μέσα από την ειρωνεία και τη σάτιρα που χαρακτηρίζουν το πρωτότυπο κείμενο του Βολταίρου. Κεντρικός ήρωας είναι ο Καντίντ, ένας νεαρός που πιστεύει ακράδαντα ότι ζει στον «καλύτερο δυνατό κόσμο». Καθώς όμως έρχεται αντιμέτωπος με πολέμους, καταστροφές, κοινωνικές αδικίες και προσωπικές απώλειες, η αφελής αισιοδοξία του αρχίζει να κλονίζεται. Το ταξίδι του ήρωα καταλήγει σε μια πιο ρεαλιστική στάση ζωής, που απορρίπτει τις απόλυτες θεωρίες και εστιάζει στην προσωπική ευθύνη.

Ο Μπέρνσταϊν επανεπεξεργάστηκε το έργο πολλές φορές και ολοκλήρωσε την τελική του μορφή το 1989, λίγο πριν τον θάνατό του. Το λιμπρέτο υπογράφει ο Χιου Γουίλερ, ενώ τους στίχους έχουν γράψει, μεταξύ άλλων, οι Ρίτσαρντ Γουίλμπουρ, Στίβεν Σόντχαϊμ, Τζον Λα Τους, Λίλιαν Χέλμαν, Ντόροθι Πάρκερ και ο ίδιος ο συνθέτης.

Το σημείωμα του Γιώργου Πέτρου

Αν πρέπει να μιλήσω για την οπερέτα «Candide», παλεύουν μέσα μου οι ιδιότητες του μαέστρου, του σκηνοθέτη ή του μεταφραστή. Ο μαέστρος, εκστασιασμένος από την ιδιοφυή μουσική δημιουργία ενός αξεπέραστου καλλιτέχνη: του Λέοναρντ Μπέρνσταϊν. Ο σκηνοθέτης, εντυπωσιασμένος από το βάθος της σκέψης, τον σαρκασμό και τη διαχρονικότητα του αριστουργήματος του Βολταίρου. Ο μεταφραστής, άναυδος με την ευρηματικότητα και την αμεσότητα των στίχων του «Candide», κάτι που ορίζει επιτακτικά την ανάγκη για μετάφραση στα ελληνικά, ώστε να γίνει η αφήγηση πιο συμμετοχική και πιο σαφής.

Ο «Candide» στην τελική του εκδοχή, όπως μας την άφησε ο δημιουργός του λίγο πριν φύγει από κοντά μας, είναι μια συναυλία.
Είναι θέατρο.
Είναι γέλιο και δάκρυ μαζί.
Είναι ο καθρέφτης του κόσμου μας που, με τα καλά του και τα κακά του, δεν έχει αλλάξει από την εποχή του Βολταίρου μέχρι σήμερα.
Είναι ο κήπος μας που πρέπει να μάθουμε να τον καλλιεργούμε.
Είναι το «glitter and be gay» της ζωής μας.

Γιάννης Καλύβας
© Μάνος Μανιός


Τα πρόσωπα του «Candide»

Καντίντ - Γιάννης Καλύβας
Ο Καντίντ είναι ο αγνός και αθώος ήρωας του έργου, ένας νέος που πιστεύει ακράδαντα ότι ζει «στον καλύτερο δυνατό κόσμο». Καθώς περιπλανιέται από χώρα σε χώρα και από καταστροφή σε καταστροφή, η πίστη του δοκιμάζεται σκληρά, ως τη στιγμή της εσωτερικής του μεταμόρφωσης και της αναθεώρησης της άκριτης αισιοδοξίας του.

Κυνεγκόντ - Δανάη Κοντόρα
Η Κυνεγκόντ, ο μεγάλος έρωτας του Καντίντ, ξεκινά ως αθώα νεαρή και μεταμορφώνεται σε μια γυναίκα που χρησιμοποιεί την ομορφιά της για να επιβιώσει σε έναν σκληρό κόσμο. Ανάμεσα στη λάμψη, την πολυτέλεια και την ταπείνωση, γίνεται μια από τις πιο σύνθετες και ειρωνικές ηρωίδες του έργου.

Δρ Πάνγλωττος - Χάρης Ανδριανός
Ο Δρ Πάνγλωττος είναι ο δάσκαλος της απόλυτης αισιοδοξίας: ένας φλύαρος, αυτάρεσκος φιλόσοφος που εξηγεί τα πάντα με θεωρίες – ακόμη και τις μεγαλύτερες συμφορές. Η φιγούρα του αποτελεί μια από τις πιο καυστικές σατιρικές προσωποποιήσεις του Βολταίρου.

Η Γηραιά Κυρία - Νάντια Κοντογεώργη
Η Γηραιά Κυρία είναι μια γυναίκα που έχει «δει τα πάντα». Με πικρό χιούμορ και σκληρή σοφία, αφηγείται το σκληρό παρελθόν της και λειτουργεί ως η πιο γήινη, ρεαλιστική φωνή μέσα στην παράνοια του κόσμου – μια πολυμήχανη παρουσία με ανεξάντλητη ειρωνεία.

Πακέτ - Μυρσίνη Μαργαρίτη
Η Πακέτ, η όμορφη υπηρέτρια της οικογένειας στην οποία μεγάλωσε ο Καντίντ, είναι χαρακτηριστική φιγούρα του έργου. Αντικείμενο πόθου πολλών ανδρών, περνάει κι εκείνη τη δική της Οδύσσεια, μέσα από την υποκρισία της ηθικής και τις σκοτεινές πλευρές της «εκπαίδευσης» και της κοινωνικής τάξης.

Μαξιμίλιαν - Γιώργος Ιατρού
Ο Μαξιμίλιαν, αδελφός της Κυνεγκόντ, είναι νέος, ωραίος, αυτάρεσκος και βαθιά αλαζόνας ταξικά. Αντιπροσωπεύει την κενή αριστοκρατία που καταρρέει μπροστά στην πραγματικότητα, λειτουργώντας ως κωμικός αλλά και αιχμηρός σχολιασμός μιας ευγενούς καταγωγής χωρίς αξίες.

Οι πολλαπλοί ρόλοι της εξουσίας- Χρήστος Κεχρής - Κυβερνήτης, Καπετάνιος, Ιεροεξεταστής, Βαντερντέντουρ, Ραγκότσκι
Μια σειρά από πρόσωπα που ενσαρκώνουν την εξουσία, την απληστία, τη θρησκευτική υποκρισία και τον κυνισμό. Μέσα από αυτές τις μεταμορφώσεις, το έργο αποκαλύπτει ότι η βία και η αυθαιρεσία απλά αλλάζουν πρόσωπα – όχι ουσία.

«Candide», Μέγαρο Μουσικής Αθηνών
«Candide», Μέγαρο Μουσικής Αθηνών © Μάνος Μανιός



Συντελεστές

Μουσική: Λέοναρντ Μπέρνσταϊν
Λιμπρέτο: Χιού Γουίλερ (βασισμένο στον Βολταίρο)
Στίχοι: Ρίτσαρντ Γουίλμπουρ
Συμπληρωματικοί Στίχοι: Στίβεν Σόντχαϊμ, Τζον Λα Τους, Λίλιαν Χέλμαν, Ντόροθι Πάρκερ και Λέοναρντ Μπέρνσταϊν
Ενορχηστρώσεις: Λέοναρντ Μπέρνσταϊν & Χέρσι Κέι
Συμπληρωματικές ενορχηστρώσεις: Τζον Μαουτσέρι
Αφήγηση για την εκδοχή κοντσέρτου: Λέοναρντ Μπέρνσταϊν & Τζορτζ Γουέλς
Προσαρμογή-Επιμέλεια-Συμπληρώσεις (στη σάτιρα του Βολταίρου και στο λιμπρέτο του Χιού Γουίλερ): Έρικ Χόγκενσεν
Μετάφραση-Διασκευή-Σκηνική προσαρμογή: Γιώργος Πέτρου
Κοστούμια: Γιωργίνα Γερμανού
Φωτισμοί: Στέλλα Κάλτσου
Ηχοληψία: Βαγγέλης Κουλούρης
Βοηθός σκηνοθέτη και μεταφραστή: Ναταλία Μποζίκα
Βοηθός ενδυματολόγου: Μαρίζα Σουλιώτη
Μουσική προετοιμασία: Βασίλης Αλεβίζος
Βοηθός μαέστρου: Νίκος Λαάρης

Ερμηνεύουν
Γιάννης Καλύβας (Καντίντ), Δανάη Κοντόρα (Κυνεγκόντ), Χάρης Ανδριανός (Δρ Πάνγλωττος), Νάντια Κοντογεώργη (Γηραιά κυρία), Μυρσίνη Μαργαρίτη (Πακέτ), Γιώργος Ιατρού (Μαξιμίλιαν), Χρήστος Κεχρής (Κυβερνήτης / Καπετάνιος / Ιεροεξεταστής /
Βαντερντέντουρ / Ραγκότσκι)

Χορωδία Δωματίου Αθηνών
Διεύθυνση Χορωδίας: Αγαθάγγελος Γεωργακάτος

Καμεράτα Ορχήστρα των Φίλων της Μουσικής
Μουσική Διεύθυνση: Γιώργος Πέτρου


INFO
Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, 31 Ιανουαρίου στις 20:00

ΕΓΓΡΑΦΕΙΤΕ ΣΤΟ NEWSLETTER ΜΑΣ

Tα καλύτερα άρθρα της ημέρας έρχονται στο mail σου

ΠΡΟΣΦΑΤΑ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ

ΔΙΑΒΑΖΟΝΤΑΙ ΠΑΝΤΑ

ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Έχετε δει 20 από 200 άρθρα.

// EMPTY