Τραγούδια από τον Τρίτο Όροφο: Mια νέα μουσική εμπειρία στο Μουσείο Μαρία Κάλλας από τον Γιώργο Φλωράκη

Στην Αθήνα των συνεχών ερεθισμάτων και της μόνιμης βιασύνης, τα «Τραγούδια από τον Τρίτο Όροφο» έρχονται να προτείνουν κάτι απλό αλλά ουσιαστικό: να καθίσουμε, να ακούσουμε και να μιλήσουμε για τη μουσική όπως πραγματικά είναι – μια εμπειρία ζωής. Από την Πέμπτη 22 Ιανουαρίου 2026 ο τρίτος όροφος στο Μουσείο Μαρία Κάλλας μετατρέπεται σε σημείο συνάντησης καλλιτεχνών και κοινού, χωρίς φίλτρα, χωρίς σκηνοθετημένες αποστάσεις, με έμφαση στη ζωντανή παρουσία και τη συνειδητή ακρόαση.

Κάθε μήνα, καλλιτέχνες από διαφορετικές μουσικές διαδρομές ανεβαίνουν στον ίδιο χώρο, στον τρίτο όροφο, στο Μουσείο Μαρία Κάλλας, για να παίξουν, να παρουσιάσουν δουλειές τους, να μιλήσουν για το πώς φτιάχνονται τα τραγούδια και τι κουβαλάνε πίσω τους. Δεν υπάρχει αυστηρό πρόγραμμα, δεν υπάρχει «σωστή» απάντηση. Υπάρχει χρόνος. Και αυτό, στις μέρες μας, είναι πολυτέλεια.

Κεντρικό ρόλο σε αυτή τη λογική έχει ο επιμελητής της σειράς, Γιώργος Φλωράκης. Με δεκαετίες εμπειρίας στο ραδιόφωνο, βαθιά γνώση της μουσικής και έντονη αφηγηματική ματιά, ο Γιώργος Φλωράκης ξέρει πώς να δημιουργεί συνθήκες εμπιστοσύνης. Δεν καθοδηγεί αυστηρά, δεν επιβάλλεται· ανοίγει χώρο. Η αξία της επιλογής του βρίσκεται ακριβώς εκεί: στη δυνατότητά του να συνδέει ανθρώπους, να ξεκλειδώνει ιστορίες και να αφήνει τη μουσική να αναπνεύσει μέσα από τον λόγο. Δεν πρόκειται δηλαδή για ένα ακόμη event όπου ο παρουσιαστής περιαυτολογεί και οι καλεσμένοι ταΐζουν τον ναρκισσισμό του. Πρόκειται για συνάντηση. Ίσως και αφορμή για διάλογο, εξομολόγηση, μικρές αποκαλύψεις.

Σε μια εποχή όπου όλα μοιάζουν μεγάλα, γρήγορα και μακρινά, αυτή η δράση στο κέντρο της Αθήνας, στην οδό Μητροπόλεως 44, όπου στεγάζεται το Μουσείο Μαρία Κάλλας, προτείνει κάτι σχεδόν ριζοσπαστικό: να είμαστε απλώς εκεί. Να ακούμε με προσοχή. Να μιλάμε χωρίς στόμφο. Να θυμόμαστε ότι η μουσική, τελικά, είναι σχέση.

Η νέα αυτή πρωτοβουλία εντάσσεται στο πρόγραμμα καλλιτεχνικών δράσεων του Μουσείου, το οποίο φιλοδοξεί να λειτουργεί όχι μόνο ως θεματοφύλακας της τέχνης και της μνήμης της μεγάλης σοπράνο Μαρία Κάλλας, αλλά και ως ένας ανοιχτός χώρος μουσικής και σύγχρονου καλλιτεχνικού διαλόγου.

Όταν η μουσική γίνεται συνάντηση: ο Γιώργος Φλωράκης μιλά για τα «Τραγούδια από τον Τρίτο Όροφο» στο Μουσείο Μαρία Κάλλας

Λίγο πριν τα «Τραγούδια από τον Τρίτο Όροφο» ακουστούν για πρώτη φορά στο Μουσείο Μαρία Κάλλας, ο Γιώργος Φλωράκης μιλά για τη φιλοσοφία της σειράς, τις αφετηρίες της και τη σημασία της ακρόασης ως πράξης ουσιαστικής συνάντησης ανάμεσα στους καλλιτέχνες και το κοινό.

Τι ήταν αυτό που σε ενέπνευσε να σχεδιάσεις τη σειρά «Τραγούδια από τον Τρίτο Όροφο» και πώς συνομιλεί, κατά τη γνώμη σου, με την ταυτότητα και την ιστορία του Μουσείου Μαρία Κάλλας;
Τα «Τραγούδια από τον Τρίτο Όροφο» είναι κατά κάποιον τρόπο μια συνέχεια της Λέσχης Ακρόασης. Η έμπνευση για τη Λέσχη Ακρόασης ήρθε μέσα από τη Λέσχη Ανάγνωσης που είχα μόλις ξεκινήσει στο Σαίξπηρ Βιβλιοκαφέ της Νέας Σμύρνης. Γιατί να υπάρχουν τόσες λέσχες ανάγνωσης, δηλαδή τόποι που συναντιόμαστε και συζητάμε για βιβλία, και κανένας τόπος που να συναντιόμαστε και να συζητάμε για τη μουσική; Αυτό ακριβώς κάναμε στη Λέσχη Ακρόασης, άλλοτε στη Βραζιλιάνα στα Πετράλωνα, άλλοτε στο Atelier DÉLOS στη Νέα Σμύρνη, άλλοτε στο Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος. Με τους ανθρώπους του Μουσείου Μαρία Κάλλας, τη διευθύντριά του, Μαρία Φλώρου, τη Μορφούλα Γαλοπούλου και τη Χρυσούλα Συνιόλα, δώσαμε νέα πνοή στο πρότζεκτ, νέο όνομα –που προέρχεται από την ταινία του Ρόι Άντερσον «Τραγούδια από τον Δεύτερο Όροφο»– και το προσαρμόσαμε στην ταυτότητα ενός τόσο ενδιαφέροντος και φρέσκου μουσείου, όπως είναι το Μαρία Κάλλας.

Πώς ακριβώς θα είναι δομημένα τα «Τραγούδια από τον Τρίτο Όροφο»;
Η δομή θα είναι διαφορετική κάθε φορά. Το σίγουρο είναι ότι θα υπάρχουν μέρη συζήτησης, μέρη όπου θα ακούμε ή θα βλέπουμε σε μεγάλη οθόνη δουλειά των καλεσμένων και μέρη όπου οι καλεσμένοι/ες θα παίζουν ζωντανά. Επιπλέον, το κοινό θα μπορεί να θέτει τα δικά του ερωτήματα.

Ως ραδιοφωνικός παραγωγός με μακρά εμπειρία στο Τρίτο Πρόγραμμα της ΕΡΤ και στο Kosmos 93.6, πώς μεταφράζεις τη λογική της ακρόασης και της αφήγησης από το ραδιόφωνο σε μια ζωντανή, σκηνική εμπειρία μέσα σε έναν μουσειακό χώρο;
Στην αρχή δεν ήξερα καθόλου πώς θα μπορούσε να λειτουργήσει κάτι τέτοιο. Σιγά σιγά βρέθηκαν τα πατήματα της Λέσχης Ακρόασης, πώς θα ακούμε μουσικές, πόσος θα είναι ο δικός μου λόγος, πότε και πώς θα παίρνουν τον λόγο όσοι/ες παρακολουθούν τη Λέσχη, όλα τα στοιχεία που αποτελούν αυτήν την προσπάθεια. Σε σχέση με το ραδιόφωνο υπάρχει κάτι πολύ θετικό: είσαι ζωντανά εκεί, μπορείς να κάνεις τις παύσεις σου, δεν μετράει αυτός ο άτεγκτος ραδιοφωνικός χρόνος, παίζουν ρόλο και οι κινήσεις του σώματος, οι εκφράσεις του προσώπου, όλα. Υπό μία έννοια, είναι πιο εύκολο. Εκείνο που είναι εξίσου δύσκολο με το ραδιόφωνο, είναι να δημιουργήσεις τη συνθήκη οικειότητας, όπου να νιώθει άνετα ο καλεσμένος/η, εκείνοι/ες που παρακολουθούν κι εσύ ο ίδιος. Πιστεύω ότι μόνο με μια συνθήκη οικειότητας είμαστε αρκετά ανοιχτοί/ες ώστε να προκύψει το καλύτερο, σε επίπεδο μουσικής, σε επίπεδο εξομολογήσεων, αλλά και σε επίπεδο επικοινωνίας. Αυτό στο οποίο πάντα στοχεύω είναι μια εμπειρία συνειδητής συμμετοχής του καθενός και καθεμιάς από εμάς, είτε βρίσκεται στη σκηνή και παίζει είτε είναι στο κοινό.

Μόνο με μια συνθήκη οικειότητας είμαστε αρκετά ανοιχτοί/ες ώστε να προκύψει το καλύτερο, σε επίπεδο μουσικής, εξομολογήσεων και επικοινωνίας

Η σειρά αυτών των συναντήσεων δίνει έμφαση στον διάλογο ανάμεσα στη μουσική, την προσωπική ιστορία των δημιουργών και τη ζωντανή performance. Με ποια κριτήρια επιλέγεις τους καλλιτέχνες που θα συμμετάσχουν και τι θεωρείς καθοριστικό για να προκύψει αυτή η «μυσταγωγική εμπειρία» που περιγράφεις;
Ένα πολύ σημαντικό στοιχείο για μένα είναι να εκπροσωπούνται όσο περισσότερα μουσικά ιδιώματα γίνεται. Η κλασική μουσική, το ροκ -ελληνόφωνο και αγγλόφωνο-, η τζαζ είναι ιδιώματα που θα ήθελα να παρουσιαστούν. Επίσης με ενδιαφέρει να ανοιχτούμε σε πρόσωπα που δεν έχουν προβληθεί όσο τους αξίζει, παρότι έχουν αφήσει και εξακολουθούν να αφήνουν πολύ σοβαρό αποτύπωμα στη μουσική, συχνά σε παγκόσμιο επίπεδο. Ή ακόμη, μουσικούς και σχήματα που είχαν ευρεία προβολή στο παρελθόν αλλά στο Μουσείο έρχονται να παρουσιάσουν κάποια διαφορετική πτυχή της δουλειάς τους από την πλέον προβεβλημένη. Τελικά, πρόκειται για ανθρώπους που πιστεύω ότι αξίζει να συναντήσουμε, γιατί έχουν κάτι πολύ σημαντικό να μας πουν.

Σε μια περίοδο όπου τα μουσεία επαναπροσδιορίζουν τον ρόλο τους, τι πιστεύεις ότι μπορεί να προσφέρει μια σειρά όπως τα «Τραγούδια από τον Τρίτο Όροφο» τόσο στο κοινό όσο και στον ευρύτερο σύγχρονο πολιτιστικό διάλογο στην Ελλάδα;
Σκέφτομαι ότι τα τελευταία χρόνια κυριαρχούν οι πολύ μεγάλες συναυλίες. Οι συναυλίες σε μεγάλους χώρους, όπου οι περισσότεροι θεατές βλέπουν τον μουσικό στις γιγαντοοθόνες. Δεν είναι καθόλου άσχημες αυτές οι συναυλίες, μάλιστα πολύ συχνά βρίσκομαι κι εγώ εκεί. Όμως, από την άλλη πλευρά, γίνονται όλο και λιγότεροι οι μικροί χώροι, εκεί που μπορείς να αγγίξεις καλλιτέχνες και καλλιτέχνιδες, να ανταλλάξεις μερικές κουβέντες μαζί τους από πολύ κοντά. Πιστεύω ότι η εγγύτητα είναι ένα πολύ σημαντικό στοιχείο για τη σχέση του μουσικού με το κοινό του και τείνει να χαθεί. Αυτό είναι που θέλω να προσφέρουμε στο Μουσείο Μαρία Κάλλας, την εγγύτητα, την αμεσότητα. Δεν μπορούμε να έχουμε φυσικά μουσικούς σαν τους Coldplay ή τους Red Hot Chili Peppers που γεμίζουν στάδια αλλά υπόσχομαι ότι θα συναντήσουμε πολύ σημαντικά και ενδιαφέροντα ονόματα, μουσικούς που κάνουν σημαντική καριέρα στην Ελλάδα αλλά και στο εξωτερικό.

Η εγγύτητα είναι ένα πολύ σημαντικό στοιχείο για τη σχέση του μουσικού με το κοινό του και τείνει να χαθεί. Αυτό είναι που θέλω να προσφέρουμε στο Μουσείο Μαρία Κάλλας.

Πώς ξεκινούν και πώς συνεχίζονται τα «Τραγούδια από τον Τρίτο Όροφο»;
Έχουμε στη διάθεσή μας 6 βράδια Πέμπτης, ένα για κάθε μήνα από τον Ιανουάριο μέχρι τον Ιούνιο. Οι ημερομηνίες μας είναι 22 Ιανουαρίου, 19 Φεβρουαρίου, 19 Μαρτίου, 16 Απριλίου, 14 Μαΐου, 11 Ιουνίου. Ξεκινάμε στις 8.30 και η βραδιά κρατάει περίπου δύο ώρες. Στις 19 Ιανουαρίου ξεκινάμε με μία από τις σημαντικότερες Ελληνίδες σοπράνο που κάνει μεγάλη διεθνή καριέρα, τη Μυρτώ Παπαθανασίου. Πιστεύω ότι είναι ένα πολύ ταιριαστό ξεκίνημα για τα «Τραγούδια από τον Τρίτο Όροφο» στο Μουσείο Μαρία Κάλλας. Δεν θα αποκαλύψω πολλά για τη δεύτερη βραδιά. Το μόνο που μπορώ να πω είναι ότι θα σχετίζεται με ένα από τα πιο σημαντικά σχήματα του ελληνικού ροκ.

Tι φάση είναι τελικά τα «Τραγούδια από τον Τρίτο Όροφο»; Jam, εξομολόγηση ή κάτι που δεν κολλάει σε καμία ταμπέλα;
Θα έλεγα όλα τα παραπάνω. Και θα πρόσθετα ότι πάνω απ’ όλα πρόκειται για βραδιές εγγύτητας και οικειότητας. Να είμαστε μαζί, να μοιραζόμαστε, να καθρεφτιζόμαστε στα πρόσωπα των άλλων.