Σύνδρομο: Μια ξεχωριστή ελληνική rock περίπτωση

Αν έχω συνεχώς στο μυαλό μου ένα βιβλίο που πραγματεύεται μουσικά ζητήματα, αυτό είναι το «The Islander» του Chris Blackwell. Μοιάζει να δίνει απαντήσεις σε κάθε ερώτημα που έχεις σκεφτεί, αλλά και που δεν έχεις ακόμα σκεφτεί να θέσεις. Για παράδειγμα, μιλάει σε αρκετά σημεία για τον Robert Palmer – έναν μουσικό που αρκετοί από τους ροκάδες της εποχής απέρριπταν επειδή ήταν ντυμένος καλύτερα απ’ ό,τι θα περίμενε κανείς από κάποιον που υπηρετεί τη rock πλευρά του φεγγαριού στα mid-seventies. Βεβαίως ούτε ο Blackwell ούτε η Island είχαν τέτοια στεγανά. Άλλωστε, μπορεί ο Palmer να χρησιμοποιούσε κάποιες από τις βασικές αρχές του rock, έκανε όμως στην πραγματικότητα ένα ιδιόμορφο λευκό funk το οποίο λάτρευε ο Blackwell. Ένα πράγμα για το οποίο έχει μετανιώσει ο ιδρυτής της Island και μοιράζεται στο βιβλίο του, είναι το ότι ανάμεσα στο 1973 και το 1975 ήταν τόσο αφοσιωμένος στον Bob Marley, που έχανε κάποια από τα άλλα πράγματα που συνέβαιναν εκείνη την εποχή. Δεν έδωσε, για παράδειγμα, τη σημασία που θα ήθελε στους Talking Heads με αποτέλεσμα να τους αρπάξει ο Seymour Stein για τη Sire. Οι Talking Heads ήταν μία ακόμα ειδική περίπτωση: κατάγονταν από το punk αλλά πρόσθεταν στον ήχο τους ένα πλήθος στοιχείων, αρκετά από τα οποία οδηγούσαν προς ένα ακόμη πιο ιδιόρρυθμο λευκό funk από αυτό του Palmer. Το ότι οι Talking Heads δεν υπέγραψαν ποτέ στην Island ήταν ένα από τα πράγματα που δεν κάνουν καθόλου χαρούμενο τον Blackwell ακόμη και σήμερα.

Σύνδρομο: Η ιστορία του σπουδαίου ελληνικού rock συγκροτήματος και ο επιδραστικός δίσκος τους

Όπως συνήθως, οι μουσικές εξελίξεις ανά τον κόσμο έρχονταν εκείνη την εποχή στην Ελλάδα με αρκετή καθυστέρηση. Έτσι, ένα συγκρότημα με το όνομα Σύνδρομο σκάει στα ελληνικά πράγματα το 1980. Το πρώτο τους υλικό γράφεται το καλοκαίρι του 1979 στην Ίο, όπου ο Νίκος Γκίνης εκτελεί χρέη disc jockey, ενώ τον Ιανουάριο του 1982 στη σύνθεση μπαίνει ο Πάνος Κατσικιώτης (Τσίκο) στα drums στη θέση του αρχικού drummer Αντώνη Λόξα, και τον Φεβρουάριο της ίδιας χρονιάς προστίθενται ο Κώστας Θεοδωράκος στο μπάσο και ο Σταύρος Θεοδωράκος στην κιθάρα, προερχόμενοι από την progressive μπάντα Habeas Corpus. Μέσα στους επόμενους μήνες ξεκινούν οι ηχογραφήσεις για το ντεμπούτο τους στο Cosmosound Studio με ηχολήπτη τον Σάκη Τρίκη και παραγωγό τον Στέλιο Φωτιάδη για να ηχογραφήσουν συνολικά 12 τραγούδια. Με δεδομένη την έλλειψη χρημάτων, ο δισκογραφικός παραγωγός της Polygram, Μάκης Μηλάτος –ξάδελφος του Μάκη Μηλάτου που γνωρίζουμε από τις εκπομπές και τα γραπτά του– καταφέρνει να εξασφαλίσει το απαραίτητο κονδύλι για την ηχογράφηση και την έκδοση του άλμπουμ στο label της Vertigo. Ο δίσκος κυκλοφορεί το 1982 και στις πρώτες 1000 κόπιες υπάρχει ως bonus ένα single με 2 ακυκλοφόρητα τραγούδια, ηχογραφημένα ζωντανά στο Κύτταρο. 

Υπήρχαν αρκετά ζητήματα στην παραγωγή του συγκεκριμένου album, όμως οι Σύνδρομο ήταν εξαιρετική μπάντα. Αυτό που τους κάνει μέχρι σήμερα ενδιαφέροντες είναι ότι είχαμε να κάνουμε με ένα υβρίδιο που υπάρχει σοβαρή πιθανότητα να ήθελε να υπογράψει ο Blackwell στην Island: ενώ το συγκρότημα είναι δημιούργημα της μετά-punk εποχής –αυτό που ο Stein θα όριζε ως new wave, όπως έκανε στην περίπτωση των Talking Heads– δεν διστάζει να αναμείξει funk στοιχεία αλλά και στοιχεία ενός σχεδόν Zappικού seventies πνεύματος, με αρκετά στοιχεία σκληρού rock. Οι στίχοι μιλούν για την καθημερινότητα, που όλο και αγριεύει, και είναι ωμοί, όπως ακριβώς θα έπρεπε για ένα τέτοιο σχήμα. Δεν έχω την παραμικρή ιδέα αν όλα αυτά ήταν στις προθέσεις των Σύνδρομο και τελικά αυτό δεν έχει καμιά σημασία. Εκείνο που μετράει είναι ότι έχουμε να κάνουμε με μια σπουδαία μπάντα που κυκλοφόρησε έναν πολύ σημαντικό δίσκο για τα ελληνικά rock πράγματα.

Μια πολύ ιδιαίτερη demo version του album –πιο σκληρή στις κιθάρες της– μαζί με το 7ιντσο (και μάλιστα με ένα επιπλέον τραγούδι) κυκλοφορεί από την B-Οtherside Records, όπως ακριβώς και το «Στίγμα της στιγμής», ο δεύτερος, χαμένος και επίσης πολύ καλός, δίσκος της μπάντας που ηχογραφήθηκε το 1984 με αρκετά ηλεκτρονικό ήχο, χάρη στα synths που παίζει ο Γιάννης Κύρης.

Υ.Γ.: Θα έκανα μια πολύ χορταστική λίστα με τραγούδια των Σύνδρομο στο Spotify, μόνο που δεν υπάρχει ούτε ένα…