Don McLean: 50 χρόνια από το άλμπουμ-ορόσημο «American Pie»

Το “American Pie” του Don McLean κλείνει πενήντα χρόνια ζωής. Περιλαμβανόταν στο ομώνυμο άλμπουμ που κυκλοφόρησε τον Οκτώβριο του 1971 και στη συνέχεια, λόγω της μεγάλης του διάρκειας βγήκε σε σινγκλ 7 ιντσών: 8,5 λεπτά. Το σινγκλ έμεινε στο Νο. 1 των αμερικανικών charts επί τέσσερις εβδομάδες και συνέχισε τις πρωτιές στο Billboard, στην Αυστραλία, στον Καναδά και στη Νέα Ζηλανδία. Στη Βρετανία σκαρφάλωσε στο Νο. 2 και έμεινε εκεί επί τρεις εβδομάδες. Το “American Pie” βρίσκεται επίσης το No. 5 στη λίστα “Songs of the Century” της Recording Industry Association που περιέχει τα 100 δημοφιλέστερα κομμάτια του 20ού αιώνα: είναι το τελευταίο χρονολογικά· από το 1971 δεν έχει προστεθεί κανένα «κλασικό» κομμάτι στη λίστα.

Oι στίχοι είναι από τους πιο εξεζητημένους, απόκρυφους και ποιητικούς στον χώρο της ποπ μουσικής: αναφέρεται στο αεροπορικό δυστύχημα όπου έχασαν τη ζωή τους ο Buddy Holly, ο Big Bopper και ο Ritchie Valens, με το οποίο έκλεισε, το 1959, το πρώτο κεφάλαιο της ιστορίας του ροκ εν ρολ. Ο McLean θρηνεί για τους νεκρούς μουσικούς του ήρωες και περιγράφει με πικρή νοσταλγία τη γενιά της δεκαετίας του 1950· τα εφηβικά του χρόνια σε μια μικρή πόλη της πολιτείας της Νέας Υόρκης - παρότι το τραγούδι γράφτηκε, όπως λέει ο ίδιος, στη Φιλαδέλφεια. Οι στίχοι διαπνέονται από αίσθημα απώλειας που είχαν πολλοί άνθρωποι το 1971: είχε χαθεί αυτό που θεωρούσαν αμερικανική αθωότητα· οι ψυχεδελικές εμπειρίες φάνταζαν σκοτεινές και επικίνδυνες - στο μεταξύ, είχαν μεσολαβήσει κάμποσα τραγικά ή απειλητικά γεγονότα όπως η δολοφονία των Κένεντι -το κομμάτι υπαινίσσεται τον θάνατο του «Τζακ»-, η κρίση στον Κόλπο των Χοίρων, η δολοφονία του Μάρτιν Λούθερ Κινγκ. Ο Don McLean σχολίαζε την εποχή όπου οι νέοι χόρευαν ξέφρενα και οδηγούσαν μεγάλα πολύχρωμα αυτοκίνητα πάνω κάτω στην κεντρική οδό. Ο ίδιος ο τίτλος εικονογραφεί την αμερικανική κουλτούρα την οποία συμβολίζει η μηλόπιτα, μια comfort food: η μηλόπιτα, αστερόεσσα και το πρώιμο ροκ εν ρολ ήταν τα σημεία αναφοράς των Αμερικανών που είχαν γεννηθεί μετά το τέλος του Β’ παγκοσμίου πολέμου.

Το “American Pie” επηρέασε πολλούς μουσικούς: ο Mike Mills των R.E.M. είπε ότι τον είχε εντυπωσιάσει περισσότερο από κάθε άλλο ροκ εντ ρολ κομμάτι κι ότι το θεωρεί «αξεπέραστο». Το 2000 το διασκεύασε και το συντόμευσε η Madonna: παρότι το σκότωσε -στα αυτιά όσων είχαν αγαπήσει το πρωτότυπο ακουγόταν σαν καραόκι-έγινε No. 1 σε αρκετές χώρες.     

To 2015, o κιθαρίστας John Mayer το ερμήνευσε λάιβ στο σόου του David Letterman, μετά από παραγγελία του τηλεπαρουσιαστή και φέτος ακούγεται στην ταινία «Μαύρη χήρα» με την Scarlett Johansson.