Ο Πυθαγόρας στο γλυπτικό διάκοσμο του γοτθικού ναού της Σαρτρ

Ο θαυμαστός γοτθικός καθεδρικός ναός της Σαρτρ δεσπόζει στην ομώνυμη μικρή πόλη. Νίκος Εγγονόπουλος, Μπολιβάρ: «Στρατηγέ, τι ζητούσες στη Λάρισα, συ ένας Υδραίος;» 

Ο καθεδρικός ναός της Σαρτρ ξεκίνησε να κτίζεται το 1134 (29 χρόνια πριν την Παναγία των Παρισίων). Τέλειωσε το 1260, μετά από 126 χρόνια. Η κορυφή του βέλους του βόρειου κωδωνοστασίου φτάνει τα 110 μέτρα δημιουργώντας έντονο συναίσθημα ανατάσεως. Το μήκος του ναού είναι 130 μ. Τα εμπνευσμένα γλυπτά και υαλογραφήματα που διασώθηκαν σε καλή κατάσταση δίνουν αξία και ιδιαίτερη «προσωπικότητα» στην εκκλησία. Από τους πιο όμορφους και ιστορικά σημαντικούς καθεδρικούς ναούς σε όλη την Ευρώπη. Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO το 1979, η οποία τον χαρακτήρισε « αριστούργημα και κορύφωση της γαλλικής γοτθικής τέχνης».

Τα γοτθικά μνημεία, όπως η Παναγία των Παρισίων που είναι το γνωστότερο γοτθικό μνημείο παγκοσμίως, ο καθεδρικός ναός της Αμιένης, η μητρόπολη της Reims αλλά και η Σαρτρ έγιναν πρότυπα και παραδείγματα για όλα τα μνημεία του γοτθικού ρυθμού.

Πυθαγόρας, 580 - 490 π.Χ. Ο Πυθαγόρας ο Σάμιος, υπήρξε φιλόσοφος, μαθηματικός, γεωμέτρης και θεωρητικός της μουσικής. Σύζυγος του η φιλόσοφος και μαθηματικός Θεανώ. Iδρυτής μυστικιστικού φιλοσοφικού κινήματος του οποίου τα μέλη αποκαλούνταν «Πυθαγόρειοι». Το καθιστό γλυπτό του Πυθαγόρα στην Σαρτρ βρίσκεται σε ένα archivolts (κυκλικό ημιτόξο) πάνω από τη δεξιά θύρα της δυτικής πύλης.

Ο Πυθαγόρας κάθεται σκυφτός, ενώ πιθανότατα κρατά μουσικό όργανο και μελετά κάποιο μάθημα αρμονίας και γεωμετρίας που στον Μεσαίωνα ταυτίζονταν με τα μαθηματικά και τη μουσική, δύο από τις ελεύθερες τέχνες.

Στη δυτική πρόσοψη και τα archivolts εμφανίζονται: Αριστοτέλης, Πλάτων, Ευκλείδης, Πτολεμαίος όχι ως άγιοι, αλλά ως φορείς γνώσης που οδηγεί προς τη Θεία Αλήθεια.

Η Σαρτρ ως «πέτρινο πανεπιστήμιο»: Ο καθεδρικός ναός της Σαρτρ δεν ήταν μόνο χώρος λατρείας. Ήταν κέντρο μάθησης, χώρος κατήχησης, μια συμβολική εγκυκλοπαίδεια σε πέτρα και γυαλί. Οι πιστοί, οι μοναχοί και οι λόγιοι «διάβαζαν» τη Βίβλο αλλά και τη γνώση του κόσμου. Ο Πυθαγόρας εντάσσεται στο σχήμα.

Αρχαία σοφία → Χριστιανική Αποκάλυψη. Η παρουσία του Πυθαγόρα στον καθεδρικό της Σαρτρ δεν είναι διακοσμητική ιδιοτροπία, αλλά βαθιά θεολογική και παιδαγωγική επιλογή ως ένας «προχριστιανικός σοφός». Στον Μεσαίωνα υπήρχε η αντίληψη ότι ορισμένοι αρχαίοι φιλόσοφοι διαισθάνθηκαν την θεϊκή τάξη του κόσμου και προσέγγισαν την αλήθεια μέσω του Λόγου. Η αλήθεια που οδηγεί στην αποκάλυψη της πίστεως στον Χριστό.

Ο Πυθαγόρας, με την ιδέα ότι ο κόσμος διέπεται από αριθμούς ( τα πάντα κατ' αριθμόν γίγνονται», αρμονία, μέτρο, μουσική και μαθηματικά αποκάλυψε την κοσμική τάξη και θεωρήθηκε ότι προετοίμασε το έδαφος για τη χριστιανική κατανόηση του Θεού ως Δημιουργού με τάξη και σοφία. Ο Πυθαγόρας δεν θεωρήθηκε αντίπαλος του χριστιανισμού, αλλά πρόδρομος της θείας σοφίας.

Quadrivium. Στον Μεσαίωνα η ανώτερη εκπαίδευση περιλάμβανε αριθμητική, γεωμετρία, μουσική και αστρονομία. Ο Πυθαγόρας ήταν σύμβολο και των τεσσάρων, ειδικά της μουσικής αρμονίας και της γεωμετρίας, που θεωρούνταν δρόμοι προς την κατανόηση του Θεού.

Η μεσαιωνική σκέψη έβλεπε τον κόσμο ως δημιούργημα του Θεού άρα άξιο μελέτης και απεικόνισης.

Ο Πυθαγόρας στη Σαρτρ σημαίνει ότι η πίστη δεν φοβάται τη γνώση.
Η αλήθεια του Θεού αποκαλύπτεται και μέσω του αριθμού, της αρμονίας και της λογικής.