Πάμπλο Πικάσο: Η σχέση του με την Ντόρα Μάαρ, η άγνωστη ιστορία και ο λόγος που δεν εκτέθηκε για περισσότερα από 80 χρόνια
Για περισσότερα από 80 χρόνια, ο πίνακας του Πάμπλο Πικάσο, ο οποίος απεικονίζει τη Γαλλίδα φωτογράφο και ζωγράφο Ντόρα Μάαρ, παρέμεινε «κρυμμένος». Σήμερα, ο οίκος δημοπρασιών Lucien Paris, ο οποίος έχει εκτιμήσει την ελαιογραφία διαστάσεων 80 x 60 εκατοστών στα περίπου 8 εκατομμύρια ευρώ (6,9 εκατομμύρια λίρες), αλλά αναμένεται να πιάσει πολύ περισσότερο.
Το έργο, «Προτομή Γυναίκας με Λουλουδάτο Καπέλο» (Ντόρα Μάαρ), ολοκληρώθηκε προς το τέλος της ταραγμένης εννιάχρονης σχέσης του ζευγαριού και απεικονίζει τη Μάαρ σε ένα πιο απαλό, πιο πολύχρωμο φως από τα προηγούμενα πορτρέτα του Πικάσο. Ο Πικάσο φιλοτέχνησε πολλούς πίνακες της Μάαρ, συμπεριλαμβανομένων των διάσημων «Πορτρέτο της Ντόρα Μάαρ» και «Ντόρα Μάαρ στο Σατ», αλλά εκείνη είπε γι' αυτούς: «Όλα τα πορτρέτα του που με απεικονίζουν είναι ψέματα. Είναι όλα έργα του Πικάσο. Κανένα δεν είναι η Ντόρα Μάαρ».
Ο Πάμπλο Πικάσο και η Ντόρα Μάαρ
Το ζευγάρι γνωρίστηκε στα τέλη του 1935, όταν εκείνη έβγαζε φωτογραφίες για την προώθηση της ταινίας του Ζαν Ρενουάρ «Το Έγκλημα του Μεσιέ Λανγκ». Εκείνη την εποχή, ο Πικάσο ήταν σε σχέση με τη Μαρί-Τερέζ Βάλτερ, με την οποία απέκτησε μια κόρη, τη Μάγια.
Συχνά απεικόνιζε τη Μάαρ ως μια βασανισμένη φιγούρα που συχνά δακρύζει, όπως στο La Femme qui pleure, το οποίο, σύμφωνα με τους ειδικούς, σκόπευε να αναπαραστήσει τα βάσανα του ισπανικού εμφυλίου πολέμου, αλλά ήταν επίσης ενδεικτικό της φερόμενης κακοποίησης της Μάαρ.
Στο έργο που ανακαλύφθηκε ξανά, το πρόσωπο της Μάαρ, κατακερματισμένο αλλά ζωγραφισμένο με έντονα χρώματα χωρίς προοπτική, φαίνεται αγωνιώδες και έτοιμο να κλάψει. Εκείνη την εποχή, η Μάαρ είχε μάθει ότι ο Πικάσο, τότε 61 ετών, σκόπευε να την εγκαταλείψει για την καλλιτέχνιδα Φρανσουάζ Ζιλό, 21 ετών. Το πορτρέτο ολοκληρώθηκε τον Ιούλιο του 1943 και εκτέθηκε μόνο λίγες φορές έξω από το ατελιέ του στο Παρίσι, στην οδό Rue des Grands Augustins. Βρίσκεται σε ιδιωτική συλλογή από τότε που αγοράστηκε τον Αύγουστο του 1944, λίγους μήνες πριν από την απελευθέρωση του Παρισιού.
Η ύπαρξή του έγινε γνωστή από μια ασπρόμαυρη φωτογραφία που τραβήχτηκε λίγο πριν την πώλησή του και η οποία παρουσιάστηκε σε έναν κατάλογο έργων τέχνης. Ο πωλητής, ο οποίος κληρονόμησε τον πίνακα από έναν παππού και γιαγιά, έναν ανώνυμο Γάλλο συλλέκτη, ζήτησε να παραμείνει ανώνυμος.
Οι Ναζί που κατείχαν το Παρίσι κατά τη διάρκεια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου θεώρησαν το έργο του Πικάσο «εκφυλισμένο», κάτι που οδήγησε σε επιδρομές στο ατελιέ του και απειλές για απαγόρευση της έκθεσης των πινάκων του. Η Μάαρ, η οποία πέθανε στο Παρίσι το 1997 σε ηλικία 89 ετών, θεωρείται η μούσα του Πικάσο.
Ο πίνακας θα πουληθεί σε δημοπρασία από τον οίκο Lucien Paris στις 24 Οκτωβρίου και θα εκτίθεται για τρεις ημέρες πριν από την πώληση.
Οι μεγάλοι συγγραφείς είδαν στην ηλικία ως κάτι εντελώς διαφορετικό από κοινωνικό ελάττωμα. Διέκριναν σε αυτή μια από τις βαθύτερες εμπειρίες της ανθρώπινης ύπαρξης.
16°
