67ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης: 7 ταινίες που ξεχωρίσαμε

Ιδού επτά ταινίες που ξεχωρίσαμε από τα επίσημα προγράμματα του 67ου Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης (5-15 Νοεμβρίου). Πρόκειται για φιλμ μυστηρίου, ιστορίες ενηλικίωσης, έργα που καταγράφουν οικογενειακά τραύματα αλλά και τολμηρές επιλογές, που υπογράφουν παλιοί γνώριμοι του φεστιβάλ (Φατίχ Ακίν, Λούκας Τοντ κ.ά.) αλλά και πρωτοεμφανιζόμενοι νέοι δημιουργοί (Μαντς Μένγκελ, Μέισον Ριβς κ.ά.).

7 ταινίες που ξεχωρίσαμε από το 67ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης 

1) Λαμπραντόρ: Αυτοψία της σιωπής (Labrador: Autopsy of Silence) 

Στα παγωμένα νερά του Λαμπραντόρ, στον καναδικό Αρκτικό Βορρά, ένα φορτηγό πλοίο αναλαμβάνει τον τελευταίο ανεφοδιασμό των απομονωμένων κοινοτήτων της περιοχής, όταν η δολοφονία ενός μέλους του πληρώματος διαταράσσει την εύθραυστη ισορροπία του κατά τα άλλα μονότονου ταξιδιού. Στο επίκεντρο βρίσκεται ο Αλούπα, ένας Ινουίτ μηχανικός και φίλος του θύματος, ο οποίος μετατρέπεται γρήγορα σε βασικό ύποπτο.

Καθώς η αφήγηση ανασυνθέτει τα γεγονότα που οδήγησαν στο έγκλημα, η νέα ταινία του εικονοκλάστη σκηνοθέτη Ροντρίγκ Ζαν («Men for sale») ξεδιπλώνεται σαν ένα ατμοσφαιρικό θρίλερ, αλλά και ως μια βαθιά υπαρξιακή εξερεύνηση της επιθυμίας, της μνήμης και της (τυφλής) δικαιοσύνης, καθώς το κουίρ στοιχείο συνυφαίνεται με την ιθαγενική ταυτότητα και την εμπειρία της πολιτισμικής περιθωριοποίησης. Στα επιδέξια χέρια του Ζαν, που παρατηρεί με οξυδέρκεια ντοκιμαντερίστα το θαλάσσιο τοπίο, η σκληρή πραγματικότητα της ναυτικής ζωής συναντά το μεταφυσικό αλλά και την ένταση του δικαστικού δράματος, σε μια οδυνηρή ανατομία της σιωπής και των μηχανισμών εξουσίας.

2) Ο κόσμος του Γκουγκού (Gugu's World) 

Κάπου στη Βραζιλία, ο δωδεκάχρονος Γκουγκού ονειρεύεται να γίνει ποδοσφαιριστής και ζει υπό την προστασία της ανοιχτόμυαλης γιαγιάς του. Ο αθεράπευτα αισιόδοξος Γκουγκού διεκδικεί τον προσωπικό του δρόμο προς την εφηβεία, όμως, όταν η υγεία της γιαγιάς του κλονίζεται, αναγκάζεται να μετακομίσει στο σπίτι το πατέρα του, ο οποίος, παρά την αγάπη του, δυσκολεύεται να τον καταλάβει.

Τιμημένο με την Κρυστάλλινη Άρκτο Καλύτερης Ταινίας για Νέους στη φετινή Μπερλινάλε, το τρυφερό φιλμ ισορροπεί ανάμεσα στην πνευματώδη κωμωδία και το οικογενειακό δράμα, συστήνοντάς μας δύο αλησμόνητους χαρακτήρες – τον Γκουγκού και τη γιαγιά του. Πέρα από ένα θαυμάσιο παιδικό πορτρέτο και μια ξεχωριστή ταινία ενηλικίωσης, το φιλμ του Άλαν Ντέμπερτον είναι ένα διακριτικό κοινωνικο-πολιτικό σχόλιο για τη σημερινή Βραζιλία.

3) Μια απρόσκλητη επισκέπτρια (The Guest) 

Σε παραθαλάσσιο ξενοδοχείο της Δανίας, ο Καρλ και η Εμίλιε ετοιμάζονται να βαφτίσουν τον γιο τους σε στενό οικογενειακό κύκλο, όταν η αποξενωμένη μητέρα του Καρλ, η Βίμπεκε, εμφανίζεται απροειδοποίητα στη γιορτή. Κατά τη διάρκεια ενός Σαββατοκύριακου που εκτροχιάζεται πολύ νωρίς, παλιές πληγές έρχονται στην επιφάνεια μπροστά σε συγγενείς και καλεσμένους, αντλώντας από την αστείρευτη σκανδιναβική παράδοση του οικογενειακού δράματος δωματίου – από τα εύθραυστα καρέ του Μπέργκμαν ως τις ιψενικές μαζώξεις που δοκιμάζουν την αντοχή μας. Η δραμεντί για μια δυσλειτουργική οικογένεια γίνεται κάτι πολύ πιο αιχμηρό χάρη στην Τρίνε Ντίρχολμ, η οποία είναι καθηλωτική στον ρόλο της μητέρας που αφήνει το χάος πίσω της.

Το γεμάτο αυτοπεποίθηση σκηνοθετικό ντεμπούτο του Δανού Μαντς Μένγκελ αντιστέκεται στις τακτοποιημένες λύσεις, πριμοδοτώντας ένα δύσκολο ερώτημα: πόση κατανόηση οφείλει πραγματικά ο καθένας μας στους ανθρώπους που μας έχουν πληγώσει; Ειδικό Βραβείο της Επιτροπής και Βραβείο Σκηνοθεσίας στο Φεστιβάλ του Κάρλοβι Βάρι.

4) Josephine 

Οι Τσάνινγκ Τέιτουμ και Τζέμα Τσαν δίνουν συγκρατημένα οδυνηρές ερμηνείες ως γονείς που καταρρέουν λόγω της αδυναμίας τους να βρουν λύση στο βασανιστικό τους πρόβλημα (ένα πρωί η μικρή τους κόρη γίνεται μάρτυρας ενός συμβάντος που κανένα παιδί δεν θα ’πρεπε να αντικρίσει ποτέ). Η πρωτοεμφανιζόμενη Μέισον Ριβς είναι εντυπωσιακή στον ρόλο του κοριτσιού που μαθαίνει μόνο του πως κάποιες σιωπές ακούγονται πιο δυνατά κι από κραυγή.

Η ταινία της Μπεθ Αραούχο αντλεί έμπνευση από ένα προσωπικό βίωμα της παιδικής της ηλικίας και χτίζει μια θαραλλέα μελέτη γι’ αυτό που συμβαίνει στην ανθρώπινη ψυχή όταν οι ενήλικες μπερδεύουν τη σιωπή με την προστασία. Το φιλμ κέρδισε στο Φεστιβάλ Σάντανς το Μεγάλο Βραβείο της Κριτικής Επιτροπής.

5) Οι γενναίοι (Coward) 

Είναι δειλός ένας νεαρός άντρας που κουράστηκε να πολεμάει και θέλει να ζήσει, να ερωτευτεί, να ξεφύγει από τη δυστυχία και τις κακουχίες; Έχει δικαίωμα να ονειρεύεται μια σχέση με τον εξωστρεφή εμψυχωτή της ομάδας των καλλιτεχνών που έχουν ως καθήκον να ψυχαγωγούν τους στρατιώτες; Πόσο ρεαλιστικά μπορεί να είναι όλα αυτά, όταν βρισκόμαστε στις αρχές του προηγούμενου αιώνα, στα χαρακώματα του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου;

Μετά το «Κορίτσι» και το «Κοντά» και έχοντας αναδειχθεί σε μία από τις πιο ασυμβίβαστες φωνές του ευρωπαϊκού σινεμά, ο Βέλγος Λούκας Ντοντ αποφασίζει να τοποθετήσει μια ελεγεία για τον έρωτα δύο αντρών μέσα σ’ ένα απόλυτα μάτσο περιβάλλον, υπογράφοντας μια κουίρ αντιπολεμική ταινία. Οι πρωταγωνιστές Βαλεντέν Καμπάν και Εμανουέλ Μακιά μοιράστηκαν το Βραβείο Ανδρικής Ερμηνείας του φετινού Φεστιβάλ Καννών.

6) Ghost Song/ Το τελευταίο μας τραγούδι (Ghost Song) 

Δύο χαρισματικοί έφηβοι από οικογένειες μεταναστών, συναντιούνται σ’ ένα πάρτι και κάνουν μια ήσυχη αλλά συναισθηματικά φορτισμένη κουβέντα. Όμως φεύγοντας για τα σπίτια τους θα τους συμβεί ένα μοιραίο δυστύχημα. Σύμφωνα με την ισλαμική παράδοση, οι πεθαμένοι μπορούν να επισκέπτονται τους ζωντανούς στα όνειρά τους για σαράντα μέρες, πριν αναγκαστούν να συνεχίσουν οριστικά την πορεία τους.

Στη νέα του δημιουργία ο Φατίχ Ακίν χτίζει μια ολόκληρη μεταθανάτια ζωή πάνω σ’ αυτή την πεποίθηση. Πλαισιωμένο από μικροσκοπικούς πίνακες που μοιάζουν βγαλμένοι απευθείας από το «Χίλιες και μία νύχτες» και γυρισμένο σε ασπρόμαυρους τόνους που σταδιακά αντικαθίστανται από χρώμα, το «Ghost Song» αποτυπώνει το πένθος ως ένα παραμύθι: ένα παραμύθι αργό, σπαραχτικό και, όταν φτάνει στο τέλος του, υπόκωφα συντριπτικό.

7) Η σπείρα (The spiral)

Κάθε παραμύθι χρειάζεται κι έναν διάβολο, διατεθειμένο να κάνει μια συμφωνία, και η πιο απελπισμένη μητέρα σε ολόκληρη τη Ρώμη πρόκειται να συναντήσει τον δικό της. Μια θυελλώδη νύχτα, η Άννα φτάνει χωρίς προειδοποίηση στο σπίτι της ενήλικης κόρης της για να εξομολογηθεί κάτι που κρατάει μέσα της για πάρα πολύ καιρό. Η ιστορία που ακολουθεί ξετυλίγεται σε τέσσερα κεφάλαια, το ένα πιο σκοτεινό από το άλλο, και εξερευνά το πώς μια συμφωνία στο παρεκκλήσι ενός νοσοκομείου –με μια αινιγματική φιγούρα με καμπαρντίνα, την οποία υποδύεται η Βαλέρια Μπρούνι Τεντέσκι με σατανική, παιχνιδιάρικη αλλά και απειλητική διάθεση– προκαλεί μια αλυσιδωτή αντίδραση ατυχών γεγονότων, που ξεκινά από την ίδια την Άννα.

Ο Ιταλός Πάολο Στρίπολι, μετά από τα «The Holy Boy» και «A Classic Horror Story», επιστρέφει στον χώρο του τρόμου, επαναδιατυπώνοντας τον φαουστικό μύθο. Η ενοχή και η θυσία είναι τα σημεία αναφοράς ενός κομψού, καυστικού και απρόσμενου θρίλερ. Το φιλμ είναι η επίσημη πρόταση της Ιταλίας για το Διεθνές Όσκαρ.