Κινηματογραφος

Χωρίς πατέρα: Μια σκληρή ιστορία ενηλικίωσης στη μεταπολεμική Βουδαπέστη

Ο Λάζλο Νέμες υπογράφει ακόμη ένα ιστορικό έργο που εκτυλλίσεται στην ιδιαίτερη πατρίδα του

Κωνσταντίνος Καϊμάκης
ΤΕΥΧΟΣ 993
1’ ΔΙΑΒΑΣΜΑ

Κριτική για την ταινία «Χωρίς πατέρα» σε σκηνοθεσία: Λάζλο Νέμες. Πρωταγωνιστούν: Μποϊτoργιάν Μπαράμπας, Γκρέγκορι Γκαντεμπουά, Αντρέα Βάσκοβικς, Ερμίνα Φατιόλ, Ελίζ Σάμπο

Στη Βουδαπέστη του 1957, ο νεαρός Άντορ, που ζει μόνος με τη μητέρα του, περιμένει την επιστροφή του πατέρα του, ο οποίος μετά το τέλος του πολέμου είχε εκδιωχθεί από το καθεστώς. Η έλευση ενός μυστηριώδη άντρα από το παρελθόν της μητέρας του εξάπτει τη φαντασία του μικρού (μήπως είναι ο άγνωστος πατέρας του;) όμως η πραγματικότητα είναι πολύ πιο σκληρή.

Ο δημιουργός του «Γιου του Σαούλ», έξι χρόνια μετά την ταινία «Δύση» που αφορούσε στις κοινωνικοπολιτικές συνθήκες που οδήγησαν στον Μεγάλο Πολέμο, υπογράφει ακόμη ένα ιστορικό έργο που εκτυλλίσεται στην ιδιαίτερη πατρίδα του. Παρότι το φιλμ δεν έχει την αλάνθαστη αφηγηματική δεξιοτεχνία και την άρτια ιστορική ματιά των δύο προηγούμενων ταινιών (ειδικά του αριστουργηματικού «Σαούλ»), ο Ούγγρος σκηνοθέτης καταφέρνει να σχεδιάσει ακόμη ένα στιβαρό ιστορικό δράμα με αψεγάδιαστο αποτύπωμα της εποχής. Η σκληρή ιστορία ενηλικίωσης του Άντορ συμπίπτει με την παρακμή της πάλαι ποτέ σπουδαίας μεγαλούπολης και πρωτεύουσας –μαζί με τη Βιέννη– της Αυστροουγγρικής Αυτοκρατορίας. Η Βουδαπέστη του φιλμ είναι ένας τόπος πνιγμένος από τη σκόνη των βομβαρδισμένων ερειπίων, μια πόλη χωρίς ελπίδα και ζωή, που μοιάζει να βουλιάζει σε μια αθλιότητα νέου τύπου. Εδώ η ακραία φτώχεια, οι ταξικές ανισότητες και ο ολοκληρωτισμός (η παραδομένη στα σοβιετικά στρατεύματα ουγγρική πρωτεύουσα είναι ένας τόπος καταπίεσης) βάζουν τους νέους κανόνες ζωής σε έναν κόσμο βαθιάς ανελευθερίας που δεν έχει πάρει το μάθημά του από τους δύο μεγάλους καταστροφικούς πολέμους.