Το Χόλιγουντ αλλάζει χέρια;

Πεθαίνει το σινεμά; Ή μήπως απλώς βρισκόμαστε στο σημείο όπου ολόκληρη η βιομηχανία του θεάματος θα ελέγχεται από ελάχιστους, πανίσχυρους παίκτες; Αυτό που συμβαίνει αυτή τη στιγμή στο Χόλιγουντ δεν είναι απλώς ένα ακόμα επιχειρηματικό deal. Είναι μια τεκτονική αλλαγή που επηρεάζει το σινεμά, την τηλεόραση, την ενημέρωση και, τελικά, την ίδια την ιδέα της πολιτιστικής επιρροής.

Η Warner Bros. στο σφυρί

Εδώ και μήνες, η Warner Bros., το στούντιο πίσω από τον «Harry Potter», τον «Batman», τους «Sopranos», το HBO, το CNN και την DC, βρίσκεται στην αγορά. Για καιρό, το απόλυτο φαβορί για την εξαγορά του ήταν το Netflix. Η πρότασή του, σύμφωνα με πληροφορίες, έφτανε τα 82 δισεκατομμύρια δολάρια και περιλάμβανε τα στούντιο και το HBO, αλλά άφηνε απέξω το CNN. Για πολλούς στη βιομηχανία, αυτή η λύση φάνταζε ως η πιο «ασφαλής». Το Netflix, άλλωστε, είναι γνωστό για τις τεράστιες επενδύσεις του σε περιεχόμενο, χωρίς να έχει κατηγορηθεί ποτέ για άμεση ανάμειξη σε πολιτικά παιχνίδια. Όμως το σκηνικό άλλαξε άρδην.

Η Paramount μπαίνει στο παιχνίδι

Η Paramount Pictures έκανε την ανατροπή, καταθέτοντας μια πολύ υψηλότερη προσφορά. Η αξία της συμφωνίας εκτιμάται ότι αγγίζει τα 111 δισ. δολάρια και δημιουργεί έναν κολοσσό που θα περιλαμβάνει τα πάντα: HBO, CNN, CBS, DC και αμέτρητα άλλα μεγάλα brands. Η προσφορά αυτή οδήγησε σε ανατίμηση της μετοχής της Warner. Με αυτή την εξέλιξη, το Netflix αποσύρθηκε από τη διεκδίκηση. Χάρη σε μια ρήτρα, όχι μόνο δεν έχασε, αλλά έλαβε αποζημίωση 2,8 δισ. δολαρίων, με τη μετοχή του να εκτοξεύεται κατά 10% μέσα σε μία νύχτα. Από οικονομική άποψη, η αποχώρηση ήταν μια καθαρή νίκη. Το πραγματικό ερώτημα, όμως, δεν είναι ποιος κέρδισε στη Wall Street. Είναι ποιος πρόκειται να ελέγξει ένα τεράστιο μέρος της παγκόσμιας αφήγησης.

Ο έλεγχος της ενημέρωσης

Αν η συμφωνία με την Paramount προχωρήσει, θα γίνουμε μάρτυρες μιας συγκέντρωσης ισχύος χωρίς προηγούμενο. Δεν μιλάμε πλέον μόνο για ταινίες. Μιλάμε για έναν γίγαντα, που θα ελέγχει ειδησεογραφικά δίκτυα, τηλεοπτικά κανάλια και πλατφόρμες με τεράστια πολιτιστική και πολιτική επιρροή. Ακόμα και τον αλγόριθμο του αμερικανικού TikTok, τον οποίο επιβλέπει ο Έλισον μέσω της Oracle. Επικεφαλής της Paramount είναι ο Ντέιβιντ Έλισον, γιος του ιδρυτή της Oracle, Λάρι Έλισον.

Ο τελευταίος δεν είναι απλώς ένας δισεκατομμυριούχος. Είναι στενός φίλος, σύμβουλος και χρηματοδότης του Τραμπ, σε σημείο που ένας σύμβουλος του πρώην προέδρου τον είχε αποκαλέσει «σκιώδη πρόεδρο των ΗΠΑ». Στη χρηματοδότηση του deal φέρονται να συμμετέχουν κρατικά επενδυτικά ταμεία από τη Σαουδική Αραβία, το Κατάρ και το Αμπού Ντάμπι. Ακόμη και η Affinity Partners του Τζάρεντ Κούσνερ, γαμπρού του Τραμπ, είχε εμπλακεί αρχικά, αν και αργότερα αποχώρησε. Η συμφωνία, ωστόσο, αφήνει ανοιχτή την πόρτα για αδιευκρίνιστους «στρατηγικούς εταίρους».

Ήδη υπάρχουν δείγματα γραφής. Για το CNN ακούγεται το όνομα της Μπάρι Βάις, μιας δημοσιογράφου χωρίς καμία εμπειρία στην τηλεόραση, η οποία αναφέρεται απευθείας στον Έλισον. Οι κριτικοί δεν ανησυχούν τόσο για τις συντηρητικές της απόψεις, όσο για το γεγονός ότι ελέγχει τις ειδήσεις μιας εταιρείας που περιμένει την έγκριση του Τραμπ για να κλείσει το deal. Ένα ρεπορτάζ του «60 Minutes» για τις φυλακές απέλασης στο Ελ Σαλβαδόρ, που προφανώς ενοχλούσε, «κόπηκε» λίγες ώρες πριν βγει στον αέρα. Η συμφωνία, βέβαια, πρέπει να πάρει το πράσινο φως από τις αμερικανικές ρυθμιστικές αρχές, μια διαδικασία που μπορεί να κρατήσει πάνω από έναν χρόνο. Η γερουσιαστής Ελίζαμπεθ Γουόρεν την έχει ήδη χαρακτηρίσει «αντιμονοπωλιακή καταστροφή», καθώς θα έδινε σε μία μόνο οικογένεια τον έλεγχο του 25% των αμερικανικών media. Κανονικά, θα ήταν παράνομη. Όμως, ο νομικός της Paramount είναι ο πρώην επικεφαλής του τμήματος ανταγωνισμού στο Υπουργείο Δικαιοσύνης της κυβέρνησης Τραμπ.

Πολιτική και «μαύρες λίστες» καλλιτεχνών

Σαν να μην έφταναν όλα αυτά, το «Variety» έχει δημοσιεύσει αναφορές για «μαύρες λίστες» καλλιτεχνών στα γραφεία της Paramount. Ονόματα όπως ο Χοακίν Φίνιξ, ο Μαρκ Ράφαλο και η Έμα Στόουν λέγεται ότι στοχοποιούνται επειδή υπέγραψαν μια επιστολή υπέρ της Παλαιστίνης. Αν αυτό αληθεύει, δεν μιλάμε απλά για πολιτικές διαφωνίες, αλλά για ευθεία επίθεση στην ελευθερία της έκφρασης. Την ίδια στιγμή, πρόσωπα που είχαν απομακρυνθεί στο παρελθόν για σοβαρές κατηγορίες, όπως ο σκηνοθέτης Μπρετ Ράτνερ, φίλος του Τραμπ και σκηνοθέτης του ντοκιμαντέρ για τη Μελάνια, ο οποίος βρίσκεται με φωτογραφίες στη λίστα Έπσταϊν, μπορεί να βρουν ξανά τον δρόμο της επιστροφής. Το ερώτημα είναι αν θα βλέπουμε καλλιτέχνες να μπαίνουν σε μαύρη λίστα επειδή μίλησαν για παιδιά που πεθαίνουν, ενώ άλλοι θα επιστρέφουν ανενόχλητοι.

Τι σημαίνει όλο αυτό για το μέλλον;

Αυτό που διακυβεύεται δεν είναι απλώς μια εταιρική συγχώνευση. Αν ολοκληρωθεί, η συμφωνία θα παραδώσει τα κλειδιά της κινηματογραφικής παραγωγής, της τηλεοπτικής διανομής και της ενημέρωσης σε ένα ενιαίο, πανίσχυρο κέντρο ελέγχου. Η υπόθεση παραμένει ανοιχτή, με τις ρυθμιστικές αρχές να έχουν τον τελικό λόγο. Μέχρι να αποφασίσουν, η συζήτηση ξεπερνά τα όρια ενός απλού στούντιο. Αγγίζει τη βαθύτερη σχέση τέχνης, εξουσίας και επιρροής, σε μια εποχή όπου τα μέσα ενημέρωσης συγκεντρώνονται επικίνδυνα σε όλο και λιγότερα χέρια.