Κινηματογραφος

Άμνετ: Να ζει κανείς ή να μη ζει;

Ίσως η καλύτερη σαιξπηρική ταινία που έχουμε δει τα τελευταία 20-30 χρόνια.

Κωνσταντίνος Καϊμάκης
ΤΕΥΧΟΣ 984
1’ ΔΙΑΒΑΣΜΑ

Κριτική για το Άμνετ. Σκηνοθεσία: Κλόι Ζάο. Πρωταγωνιστούν: Τζέσι Μπάκλεϊ, Πολ Μεσκάλ, Έμιλι Γουότσον

Στην Αγγλία του 16ου αιώνα ένας φτωχός δάσκαλος και μια κοπέλα με αδάμαστο πνεύμα που λατρεύει τη φύση ερωτεύονται με πάθος. Παρά τη διαφορετική τους κοινωνική τάξη –ο νεαρός διδάσκει λατινικά στα αδέλφια της ευκατάστατης οικογένειας της κοπέλας, στην οποία οφείλει λεφτά ο γαντοποιός πατέρας του, προκειμένου να τον βοηθήσει να ξεχρεώσει– οι δύο νέοι παντρεύονται και αποκτούν τρία παιδιά. Ο άντρας όμως νιώθει εγκλωβισμένος στην κλειστή κοινωνία και φεύγει (με προτροπή της συζύγου του) για το Λονδίνο, ώστε να βρει τον δρόμο του. Μια οικογενειακή τραγωδία, όμως, θα δοκιμάσει τη σχέση του ζευγαριού.

Το όνομα Ουίλιαμ Σαίξπηρ ακούγεται για πρώτη φορά στο φιλμ μόλις λίγα λεπτά πριν το τέλος. Η πραγματική όμως πρωταγωνίστρια είναι η Άγκνες, η σύζυγός του, την οποία βλέπει για πρώτη φορά στο δάσος να φροντίζει το εκπαιδευμένο της γεράκι και συνειδητοποιεί ότι είναι ένα πλάσμα που δεν ανήκει στον κόσμο αυτό. Τούτη η πλανεύτρα νύμφη του δάσους με τις σπάνιες ικανότητες ενόρασης, την οποία οι υπόλοιποι  χωρικοί αντιμετωπίζουν ως μάγισσα, είναι εκείνη που πυροδοτεί τη φαντασία αλλά και την αυτοπεποίθηση του άτολμου Σαίξπηρ, παρακινώντας τον να της αφηγηθεί («Δεν είσαι καλός στα λόγια;») μια ιστορία. Κι εκείνος της διηγείται την ιστορία του Ορφέα και της Ευρυδίκης. Ο νεαρός Σαίξπηρ είναι ένας άντρας με ευαισθησία και αρχές. Ο σκληρός πατέρας του δεν χάνει ευκαιρία να τον μειώνει (τον αποκαλεί άχρηστο επειδή τα χέρια του δεν κάνουν καλές ραφές στα γάντια που φτιάχνει) και είναι η Άγκνες εκείνη που τον βοηθά να ανοίξει φτερά.

Η δημιουργία της Κλόι Ζάο (Όσκαρ σκηνοθεσίας για τη «Χώρα των νομάδων») είναι ίσως η καλύτερη σαιξπηρική ταινία που έχουμε δει τα τελευταία 20-30 χρόνια. Ανώτερη του «Ερωτευμένου Σαίξπηρ» σε σκηνοθεσία Τζον Μάντεν με το ιδιοφυές –βραβευμένο με Όσκαρ πρωτότυπου σεναρίου– υλικό του Τομ Στόπαρντ αλλά και των περίτεχνων εκδοχών του ειδικού επί των σαιξπηρικών πεπραγμένων Κένεθ Μπράνα. Το σενάριο του «Άμνετ», συγκινητικό και οδυνηρά ανθρώπινο, αποτελεί διασκευή μιας συναρπαστικής εικασίας γύρω από τη γέννηση του αξεπέραστου ογκόλιθου του δυτικού πολιτισμού «Άμλετ». Η άξια κινηματογραφική μεταφορά του μυθιστόρηματος της Ιρλανδής Μάγκι Ο’Φάρελ «Hamnet» υπηρετεί ιδανικά μια πρωτότυπη ιστορία που θα σας κερδίσει με την ανθρωπιά αλλά και την αξεπέραστη φαντασία της. Η αδυναμία της αποτελεσματικής διαχείρισης του πένθους που γεννά η απώλεια οδηγεί τον Σαίξπηρ στη δημιουργία του «Άμλετ». Το τραγικό «Άμνετ» είναι ένα αλάνθαστο –και αβάσταχτο για την ψυχή του θεατή– κινηματογραφικό ποίημα, ενισχυμένο με ερμηνείες σπάνιων επιδόσεων από τους δύο πρωταγωνιστές, Τζέσι Μπάκλεϊ και Πολ Μεσκάλ, που είχε έξι υποψηφιότητες στις Χρυσές Σφαίρες.