Ζεϊμπέκικο για όλους ανεξαρτήτως φύλου και ηλικίας – η προσέγγιση της χορογράφου Μαρίας Μαυρίκου

Για πολλούς και πολλές από εμάς, το ζεϊμπέκικο παραμένει ένας χορός συνδεδεμένος με έντονες προσωπικές στιγμές. Ένας χορός αυτοσχεδιαστικός και μοναχικός, που βασίζεται στην ατομική έκφραση και παρουσία στο εδώ και στο τώρα. Έχει ιστορία και μνήμη και είναι ιδιαίτερα δεμένος με την ελληνική μουσική παράδοση περισσότερο από άλλους χορούς – ίσως κυρίως λόγω της υπερέκθεσής του στον ελληνικό κινηματογράφο του '60 και του '70. 

Θεωρείτο ένας κατ'εξοχήν ανδρικός χορός και πράγματι αυτή ήταν η πρωταρχική του ταυτότητα εν τη γενέση του - κάπου στα βάθη του 17ου αιώνα στη Μικρά Ασία. Ωστόσο σήμερα που διανύουμε το δεύτερο μισό της τρίτης δεκαετίας του 21ου αιώνα και τα χορευτικά στερεότυπα δεν υφίστανται πλέον, το ζεϊμπέκικο είναι ένα δημοφιλές και αγαπητό στο ευρύ κοινό είδος χορού –και ως κομμάτι αυτής της τέχνης είναι μία ιδιαίτερη και ξεχωριστή μορφή σωματικής και ψυχικής έκφρασης– που δεν απαιτεί συγκεκριμένο φύλο, ηλικία ή εθνικότητα για να σηκωθείς να τον χορέψεις. 

Κα αυτό ακριβώς είναι που διδάσκει και η χορογράφος Μαρία Μαυρίκου στους μαθητές της. Είναι ένας χορός που μπορεί να αφορά τον καθένα ή την καθεμία από εμάς αρκεί να το «λέει» η καρδούλα σου. 

Η Μαρία ανήκει σε εκείνη την κατηγορία χορογράφων που έχουν αφιερώσει τη ζωή τους όχι μόνο στην εκτέλεση, αλλά κυρίως στη μετάδοση του χορού. Με πολυετή παρουσία στον χώρο, τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό, έχει διαμορφώσει μια διδακτική προσέγγιση που εστιάζει στην κατανόηση του ζεϊμπέκικου ως προσωπικής εμπειρίας και όχι ως αναπαραγωγή συγκεκριμένων κινήσεων.

Τα τελευταία χρόνια πραγματοποιεί σεμινάρια και μαθήματα ζεϊμπέκικου σε διαφορετικές πόλεις, ταξιδεύοντας συστηματικά μεταξύ Ελλάδας, Νέας Υόρκης και Κωνσταντινούπολης, όπου προσκαλείται να διδάξει σε ανθρώπους διαφορετικών ηλικιών και πολιτισμικών καταβολών. Όπως η ίδια αναφέρει, τα σεμινάρια αυτά απευθύνονται σε όλους, ανεξαρτήτως εμπειρίας, από μικρά παιδιά μέχρι ενήλικες, επιβεβαιώνοντας ότι το ζεϊμπέκικο δεν αποτελεί προνόμιο των λίγων αλλά δυνατότητα των πολλών. 

Η Μαρία ξεκίνησε την καλλιτεχνική της πορεία στην Ελλάδα, όπου εργάστηκε για χρόνια ως δασκάλα και χορογράφος, ως συνεργάτης σε σχολές χορού, πολιτιστικούς φορείς αλλά και δημοφιλείς καλλιτεχνικές τηλεοπτικές παραγωγές. Υπήρξε για χρόνια επίσης βοηθός του Πάνου Μεταξόπουλου, ενώ έχει συνεργαστεί και με άλλες εξέχουσες προσωπικότητες της τέχνης του χορού σε Ελλάδα και εξωτερικό.

Εδώ και πολλά χρόνια, διατηρεί ενεργή παρουσία και στον χώρο της εκπαίδευσης μέσω μαθημάτων σε γυμναστήρια, οργανισμούς – ακόμα και εταιρικές ομάδες, ενσωματώνοντας τον χορό ως μέρος μιας ευρύτερης προσέγγισης σωματικής έκφρασης και ευεξίας. 

Η διδακτική της δραστηριότητα δεν περιορίζεται μόνο στο ζεϊμπέκικο. Η Μαρία Μαυρίκου έχει διαμορφώσει μια πολυδιάστατη σχέση με την κίνηση, διδάσκοντας ένα ευρύ φάσμα χορών που εκτείνονται από τους ελληνικούς παραδοσιακούς και τους latin μέχρι το oriental (belly dance) και τη zumba, ενώ παράλληλα ενσωματώνει στοιχεία σωματικής ενδυνάμωσης, workout και pilates στη μεθοδολογία της. Η εμπειρία της σε διαφορετικά χορευτικά ιδιώματα, τόσο σε εκπαιδευτικό όσο και σε επαγγελματικό επίπεδο, της επιτρέπει να προσεγγίζει τον χορό όχι ως ένα ενιαίο και αυστηρά οριοθετημένο σύστημα, αλλά ως ένα ανοιχτό πεδίο έκφρασης, όπου διαφορετικές τεχνικές και παραδόσεις συνυπάρχουν και αλληλοσυμπληρώνονται, διαμορφώνοντας ένα περιβάλλον στο οποίο το σώμα λειτουργεί ως κοινός τόπος εμπειρίας και επικοινωνίας.

Φυσικά για την ίδια το ζεϊμπέκικο είναι ο κύριος άξονας της προσέγγισής της, ένας χορός ζωντανός και πηγαίος μέσα από τον οποίο ο καθένας μπορεί να ανακαλύψει τη δική του σχέση με τον χορό, χωρίς περιορισμούς και χωρίς προϋποθέσεις.

Ίσως τελικά αυτό να είναι και το πιο ουσιαστικό στοιχείο του ζεϊμπέκικου: ότι παραμένει ανοιχτό σε όποιον είναι έτοιμος να το προσεγγίσει με τον δικό του τρόπο.