«Φως εκ Φωτός: Χίλιες Ημέρες στη Μύκονο»: Ο φωτογράφος Σπύρος Παλούκης καδράρει το νησί των ανέμων συγκλονιστικά αλλιώς

Η Μύκονος μπήκε στη ζωή του σαν επαγγελματικός προορισμός, την επισκέφτηκε το 2014 για να φωτογραφήσει μια βίλα στην περιοχή Κόστα Ήλιος. «Υπολόγιζα να έμενα λίγες ημέρες παραπάνω για να δω το μέρος και μετά να επιστρέψω. Από τότε πέρασε μια δεκαετία». Εκείνη η φωτογράφηση δεν έγινε ποτέ, ο πελάτης εξαφανίστηκε, όμως ο Σπύρος Παλούκης έμεινε στη Μύκονο και την έκανε κέντρο του κόσμου του. Από τότε έως και αυτή τη στιγμή διαβάζεις αυτές τις γραμμές, ο Παλούκης δεν την άφησε ποτέ: επί δέκα συναπτά χρόνια κατέβαινε στη Μύκονο για εκατό μέρες κάθε καλοκαίρι.

Σύνολο διημερεύσεων και διανυκτερεύσεων χίλιες, και ορίστε το οδοιπορικό: «Στην αρχή ο χρόνος με πίεζε – να κερδίσω χρήματα, να κάνω γνωριμίες, να μη χάσω ευκαιρίες. Μέχρι που κάτι έσπασε μέσα μου και μπήκε το φως. Τότε, οι βουτιές στη θάλασσα έγιναν ιερές, το παγωτό το βράδυ στη Χώρα πιο γλυκό και τα πορτρέτα ευκαιρίες σύνδεσης με τη ζωή. Σταδιακά, είδα τον χρόνο να μεταμορφώνεται σε εικόνες και τις εικόνες σε αυτό που είμαι. Το φως έγινε μέσο – μια σιωπηλή ροή, εμπιστοσύνη. Πολλά βράδια ένιωθα μια σπείρα να στριφογυρίζει μέσα μου και να με ανυψώνει. Όχι ως απάντηση, αλλά ως κίνηση. Και όλα πέρασαν τόσο γρήγορα σαν να μη συνέβησαν ποτέ».

Χωρίς να το καταλάβει, η Μύκονος έγινε το κέντρο της καλλιτεχνικής του πορείας και το πεδίο μιας μακρόχρονης φωτογραφικής αναζήτησης. Το «Φως εκ Φωτός» είναι η κατάληξη αυτής της διαδρομής. Η πρώτη έκδοση κυκλοφορεί σε 1.000 αριθμημένα αντίτυπα (ένα για καθεμία από τις χίλιες ημέρες που ενέπνευσαν τη δημιουργία του) και νά ’μαι να το ξεφυλλίζω με δέος. Προειδοποίηση: στις εικόνες του Σπύρου δεν πρωταγωνιστεί η συνήθης Μυκόνος της αλγοριθμικής φωτοκόπιας με τα πρόβλεψιμα μπιτς κλαμπ της χλιδής, όπου παλτσουρίζουν γιούχου ινφλουένσερ. Κανένας άραβας επενδυτής ούτε κολγκέιτ χαμόγελα ούτε μια φιγούρα που εκλιπαρεί «προσέξτε με». Στο «Φως εκ Φωτός» δεν υπάρχει ούτε μία λήψη από τη μυκονιάτικη ενορχηστρωμένη σκηνογραφία της φυλής των «γαμάμε και δέρνουμε», ούτε μια πολαρόιντ με τυπάκια που ρουφούν τεκίλες σάνραιζ ή νεγκρόνι, τίποτα κραυγαλέα αλκοολικό, νευρωτικό…συμπληρώστε κατά βούληση. Στο «Φως εκ φωτός» του Σπύρου Παλούκη δεν καδράρεται ο κλασικός πολιτισμός του νησιού με ψεύτικους ή ορίτζιναλ πλούσιους να παίρνουν αναμνηστικές πόζες και να αναπαράγουν κάθε καλοκαίρι το παιχνίδι.

Η Angela Belinde στο εισαγωγικό σημείωμα του άλμπουμ προσδιορίζει επακριβώς την ψυχή και τη μενταλιτέ της έκδοσης: «Εδώ, στην έκσταση του λευκού νησιού όπου η καρδιά σφίγγεται και ο ήλιος ανατέλλει μες στο στόμα, παρασύρουμε ο ένας τον άλλον σε περάσματα πείνας και επιθυμίας./ Εδώ, ανάμεσα σε ασβεστωμένες εκκλησιές και ελικοειδή φίδια, οι θεοί αναπνέουν ακόμα ανάμεσά μας./ Απόλλων στη στεγνή φλόγα του μεσημεριού, Διόνυσος στα ηλιοκαμένα σώματα του καλοκαιριού, Χριστός να αναπαύεται ήσυχα πάνω στα γαλάζια του Αιγαίου. / Αχ! νησί μετέωρο όπου ψαρεύουμε το φεγγάρι με αγκίστρι και ρίχνουμε σφαίρες στον ουρανό σαν μικρές προσφορές στο κενό. / Ηλιοτρόπια ανοιγμένα στην υπερβολή, κάκτοι που επιβιώνουν από το ντελίριο, νέον φορέματα που πυρπολούν τη νύχτα, εκρήξεις φωτός που σχεδιάζουν αργά τα κουρασμένα σώματα του κόσμου».

Μια τελετουργία μυστικιστική, μια αναζήτηση – βιωματικό οδοιπορικό σε ιδιαίτερα ενεργειακά κέντρα της Μυκόνου. Ο Σπύρος Παλούκης τολμά να επινοήσει μιαν άλλη Μύκονο, φωτογραφίζει έχοντας στο μυαλό του έναν διαφορετικό καμβά. Μέσα από τις οπτικές αντιθέσεις του, η Μύκονος terra incognita αναδύεται προτάσσοντας έναν άλλου είδους ιστό φυγής και ιερών συμβόλων. «Ψίθυρος αυτής της περιπέτειας είναι το έργο αυτό. Μια καταγραφή του προσωπικού χρόνου που πέρασα μέσα της, φωτογραφίζοντας τον χρόνο των άλλων, μέσα στον αιώνιο χρόνο. Ένα ταξίδι μακριά από το σπίτι, σ’ έναν τόπο που έγινε δεύτερη πατρίδα μου. Θέλω να ευχαριστήσω από καρδιάς τον Στράτο Καλαφάτη, που στάθηκε δίπλα μου σε όλη αυτή τη διαδρομή ως μέντορας, επιμελητής και εμψυχωτής, καθώς και τον Αιμίλιο Γκαλίπη για τον εξαιρετικό σχεδιασμό του βιβλίου, την υπομονή και τη φροντίδα με την οποία έδωσε μορφή σε αυτή την έκδοση. Και, φυσικά, την Nada για την ελευθερία».