«Fly Away»: Η νέα γιγαντιαία τοιχογραφία του INO μεταμορφώνει ένα 23όροφο κτίριο στο Χιούστον

Έχοντας δημιουργήσει μερικά από τα πιο αναγνωρίσιμα murals στην Αθήνα και όντας ο πρώτος Έλληνας καλλιτέχνης του οποίου το έργο συμπεριλήφθηκε στη συλλογή του Μουσείου Street Art του Βερολίνου, ο INO είναι μάλλον ο διασημότερος Έλληνας street artist όλων των εποχών. Απόφοιτος της Ανωτάτης Σχολής Καλών Τεχνών (ΑΣΚΤ), ο INO ακολούθησε τα βήματα άλλων σύγχρονών του street artists, με διεθνή εμβέλεια, όπως, για παράδειγμα, του Banksy, του STIK και του Felipe Pantone, ξεκινώντας την καριέρα του με τοιχογραφίες σε κεντρικά σημεία της πόλης του —δηλαδή, της Αθήνας— και του γειτονικού Πειραιά. Με φωτορεαλιστικά στοιχεία, γκρι τόνους και πινελιές ανοιχτού μπλε να συνθέτουν το ξεχωριστό προσωπικό του στιλ, ο INO δημιούργησε χαρακτηριστικά έργα, όπως το «System of a Fraud» (2013), στο Μεταξουργείο, που απεικονίζει τον αρχαίο Αθηναίο νομοθέτη Σόλωνα, το «Clockwork» (2013), στο Γκάζι, με έναν άνδρα με κενά στη θέση των ματιών του και ένα κουρντιστήρι στον κρόταφο, το «Lost» (2018), στον Πειραιά, με ένα μικρό κορίτσι με μια μπλε δίνη γύρω από το κεφάλι του, και το «Apocalypse Now» (2021), στου Ψυρρή, με κάποιον που φοράει μπαλακλάβα και παρατηρεί τον κόσμο στη διασταύρωση, πριν αρχίσει να δημιουργεί murals και σε άλλες πόλεις του κόσμου. Μετά τη Βιέννη, τις Άλπεις, την Ίμπιζα, το Κίεβο, το Άμπου Ντάμπι, το Σάο Πάολο, τη Φλόριντα, τη Νέα Υόρκη και το Σιάτλ, ο INO δημιουργεί ίσως το πιο φιλόδοξο πρότζεκτ του μέχρι σήμερα: μια γιγαντιαία τοιχογραφία που καλύπτει τον πλαϊνό τοίχο ενός 23όροφου κτιρίου στο Χιούστον του Τέξας, με τίτλο «Fly Away». Μια πρωτοβουλία του Harris County Cultural Arts Council, μέσω του πρότζεκτ του «Street Art for Mankind», το έργο αποτελεί έναν φόρο τιμής στην αεροδιαστημική κληρονομιά του Χιούστον και τη συλλογική προσπάθεια για την πρόοδο της ανθρωπότητας.

Στο βίντεο των Dr. Derek και Andrew Mendez (ιδρυτή της Flysabunch LLC, μιας εταιρείας με βάση το Τέξας που πιλοτάρει drones), που κυκλοφόρησε πρόσφατα, βλέπουμε τον ίδιο τον INO επάνω σε μια σκαλωσιά να σχεδιάζει την τοιχογραφία με ρολό και ακρυλικά χρώματα. Με μαθηματική ακρίβεια, ο καλλιτέχνης διαγράφει κύκλους και γεμίζει επιφάνειες με χρώματα και φωτοσκιάσεις, προκειμένου να δημιουργήσει αυτό το εντυπωσιακό αποτέλεσμα που είναι ορατό από χιλιόμετρα. Το mural απεικονίζει μια γυναίκα με λυτά μαύρα μαλλιά και ένα αέρινο φόρεμα να χορεύει, με μια μικρή υδρόγειο να αιωρείται από πάνω της και τη χαρακτηριστική μπλε γραμμή του INO να διαγράφεται γύρω από τη μέση της, υποδηλώνοντας έτσι την κίνηση. Στην κορυφή του κτιρίου, επάνω δεξιά, φαίνεται η υπογραφή του καλλιτέχνη, με τη γραμματοσειρά που αποτελεί σήμα κατατεθέν του. Το βίντεο, με λήψεις κυρίως από drone, μας δίνει την αίσθηση του μεγέθους του κτιρίου —σε σύγκριση με τον καλλιτέχνη και τη σκαλωσιά επάνω στην οποία στέκεται— καθώς και των δυσκολιών που παρουσιάζει ένα τόσο μεγαλεπήβολο πρότζεκτ.

Βρισκόμενη για χρόνια στο περιθώριο, σήμερα η street art έχει επιτέλους αναγνωριστεί από καλλιτεχνικά ιδρύματα και φορείς ως ίση με τη ζωγραφική σε καμβά ή τη γλυπτική. Άλλωστε, η εξέλιξη από τις προηγούμενες μορφές καλλιτεχνικής δημιουργίας στην street art έχει μια συνέχεια που δεν μπορεί να παραβλεφθεί. Στην περίπτωση του INO —που ολοκλήρωσε σπουδές κλασικού σχεδίου στην ΑΣΚΤ— οι κυριότερες επιρροές του βρίσκονται στο έργο του M. C. Escher, της Jenny Saville και του Antoni Gaudí. Επιπλέον, όντας Έλληνας, έχει αναπόφευκτα επηρεαστεί εξίσου από την αρχαία ελληνική μυθολογία και τα κλασικά ιδεώδη, και αυτό φαίνεται σε τοιχογραφίες του όπου απεικονίζονται αρχαίοι φιλόσοφοι, πολιτικοί και άλλες σημαίνουσες προσωπικότητες. Η κλίμακα των έργων του INO φέρνει στον νου τόσο το έργο του Banksy όσο και εκείνο του Christo και της Jeanne-Claude, που συνοδεύονται από την έννοια του φθαρτού και του εφήμερου, πράγμα το οποίο συμβαίνει, άλλωστε, σε όλα τα έργα της street art. Πράγματι, μερικά από τα έργα του INO που προκάλεσαν έντονες αντιδράσεις λόγω του περιεχομένου τους, όπως το «Man With No Name» (2015), στο Μινσκ, το «NO FEAR of Power (Funk the Power)» (2016), στην Ίμπιζα, και το «Capital Control» (2016), στη Φλόριντα, καταστράφηκαν λίγο καιρό αφότου ολοκληρώθηκαν και παρουσιάστηκαν στο κοινό, και σήμερα επιβιώνουν μόνο μέσα από βίντεο και φωτογραφίες.

Η απόφαση της τοπικής αυτοδιοίκησης του Χιούστον να υποστηρίξει ένα τόσο φιλόδοξο πρότζεκτ από έναν Έλληνα street artist είναι πιο σημαντική απ’ ό,τι μπορούμε να συνειδητοποιήσουμε. Αφενός φέρνει στο προσκήνιο ένα είδος καλλιτεχνικής δημιουργίας που υπήρξε παραγκωνισμένο για χρόνια και του δίνει απεριόριστη ελευθερία έκφρασης. Αφετέρου, η δυνατότητα αυτή δίνεται σε έναν διεθνή καλλιτέχνη, με μοναδικό κριτήριο την ποιότητα της δουλειάς του. Το «Fly Away» μοιάζει να είναι μόνο η αρχή, σε μια «επανάσταση» που έρχεται στο συγκεκριμένο μέσο, δίνοντας στην street art, για πρώτη ίσως φορά στην ιστορία, τον πρωταγωνιστικό ρόλο. Ο INO, από την άλλη πλευρά, έχοντας ήδη κάνει περισσότερα απ’ ό,τι θα μπορούσε ποτέ να ονειρευτεί ένας street artist από την Αθήνα, δεν φαίνεται να έχει πει την τελευταία του λέξη, αλλά, αντίθετα, φαίνεται να ανοίγει πανιά για νέους προορισμούς και νέες προκλήσεις.