4 εκθέσεις στην Κεφαλονιά παράλληλα με το 5ο Φεστιβάλ ΚΥΜΑΤΑ

Τι απέμεινε από την Ελλάδα των ’80s; Πώς έμοιαζε η Κεφαλονιά πριν από τους σεισμούς; Τι μπορεί να πει σήμερα μια γελοιογραφία της Μεταπολίτευσης ή μια φιγούρα του Καραγκιόζη; Οι απαντήσεις βρίσκονται, με διαφορετικούς τρόπους, στις τέσσερις εκθέσεις που φιλοξενούνται φέτος στον Θαλασσόμυλο, στο πλαίσιο του 5ου Διεθνούς Φεστιβάλ Κινηματογράφου ΚΥΜΑΤΑ.

5ο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου ΚΥΜΑΤΑ: οι 4 εκθέσεις της φετινής διοργάνωσης

Η έκθεση «Η Ελλάδα στη δεκαετία του ’80» είναι ίσως η πιο άμεσα συνδεδεμένη με το φετινό κινηματογραφικό αφιέρωμα του φεστιβάλ. Αντικείμενα και τεκμήρια επιχειρούν να ξαναφέρουν μπροστά μας μια περίοδο που έχει πλέον περάσει στη σφαίρα της συλλογικής μνήμης. Η δεκαετία της «Αλλαγής», της έντονης πολιτικής ζωής, των κοινωνικών μετατοπίσεων και μιας νέας καθημερινότητας παρουσιάζεται μέσα από τα πράγματα που την χαρακτήρισαν. Όχι ως μια σειρά από εικόνες μιας «ρετρό» εποχής, αλλά ως ένα κομμάτι της πρόσφατης ελληνικής ιστορίας που εξακολουθεί να επηρεάζει τον τρόπο με τον οποίο βλέπουμε τη χώρα.

Το βλέμμα γίνεται πιο πολιτικό στην έκθεση «Από την “Αλλαγή” στην “Κάθαρση” – Η δεκαετία του ’80 μέσα από τη γελοιογραφία». Εδώ η εποχή περνά μέσα από το σκίτσο και τη σάτιρα. Πολιτικοί, γεγονότα, σκάνδαλα, κοινωνικές συμπεριφορές και δημόσιες αντιπαραθέσεις μετατρέπονται σε εικόνες που συχνά έλεγαν περισσότερα από ένα ολόκληρο πολιτικό σχόλιο.

Η έκθεση βασίζεται στη συλλογή «Η Μεταπολίτευση των Γελοιογράφων 1974–2024», η οποία περιλαμβάνει 420 σκίτσα από 67 Ελληνίδες και Έλληνες γελοιογράφους. Η συγκεκριμένη ενότητα λειτουργεί και ως συνέχεια της μεγάλης αναδρομικής έκθεσης που παρουσιάστηκε το 2024 στην αίθουσα του μετρό Συντάγματος, με αφορμή τα 50 χρόνια από τη Μεταπολίτευση. Την επιμέλεια του άλμπουμ είχαν ο Γιάννης Αντωνόπουλος και ο Σπύρος Δερβενιώτης, την οργάνωση και τον συντονισμό ο Πάνος Μαραγκός και την επεξεργασία και επιμέλεια των σκίτσων ο Παναγιώτης Μητσομπόνος. Στην Κεφαλονιά θα παραστεί ο Σπύρος Δερβενιώτης από τη Λέσχη Ελλήνων Γελοιογράφων.

Από την Ελλάδα των ’80s και τη Μεταπολίτευση, οι εκθέσεις περνούν στην ιστορία του ίδιου του νησιού. Οι «Μνήμες μιας Χαμένης Πολιτείας» παρουσιάζουν τέσσερις αρχιτεκτονικές μινιατούρες της προσεισμικής Κεφαλονιάς. Κτίρια και μορφές μιας πόλης που άλλαξε οριστικά μετά τους σεισμούς του 1953 αποτυπώνονται σε μικρή κλίμακα και μετατρέπονται σε αντικείμενα μνήμης. Η επιλογή αυτή έχει ιδιαίτερο βάρος μέσα σε ένα φεστιβάλ που πραγματοποιείται στην Κεφαλονιά. Η έκθεση δεν αναφέρεται σε έναν μακρινό ιστορικό χρόνο, αλλά σε έναν τόπο που υπήρξε και άλλαξε. Οι μινιατούρες επιτρέπουν να παρατηρήσεις λεπτομέρειες της αρχιτεκτονικής και να σχηματίσεις μια εικόνα για το πώς ήταν το αστικό τοπίο του νησιού πριν από την καταστροφή.

Στον Θαλασσόμυλο θα βρίσκεται και ο «Κόσμος του Καραγκιόζη», με φιγούρες, αφίσες και υλικό από την ιστορία του ελληνικού θεάτρου σκιών. Ο Καραγκιόζης, ο Χατζηαβάτης, ο Μπαρμπαγιώργος και οι υπόλοιποι γνώριμοι χαρακτήρες δεν αποτελούν μόνο κομμάτια ενός λαϊκού θεάματος. Για πολλές δεκαετίες υπήρξαν ένας τρόπος σχολιασμού της ελληνικής κοινωνίας, της πολιτικής και της καθημερινότητας, με το χιούμορ να λειτουργεί ως βασικό εργαλείο. Η παρουσία του θεάτρου σκιών δεν περιορίζεται στην έκθεση. Ο Άθως Δανέλλης και ο Σπύρος Αγγελόπουλος θα παρουσιάσουν την παράσταση «Ο Καραγκιόζης και οι Βάτραχοι» με ζωντανή μουσική, συνδέοντας το εκθεσιακό υλικό με μια ζωντανή θεατρική εμπειρία.

Η τέταρτη έκθεση, «Μουσική και Κινηματογράφος», σε επιμέλεια του Λευτέρη Λαμπράκη, κοιτάζει τη σχέση ανάμεσα στις δύο τέχνες. Από τη βωβή εποχή μέχρι το σύγχρονο σινεμά, η μουσική άλλοτε συνοδεύει την εικόνα και άλλοτε γίνεται το στοιχείο που καθορίζει τον ρυθμό, την ατμόσφαιρα και τελικά τη μνήμη μιας ταινίας. Η θεματική αυτή αποκτά συνέχεια και στο ίδιο το πρόγραμμα των ΚΥΜΑΤΩΝ, με τον Νίκο Βελιώτη να συνοδεύει ζωντανά τη βωβή ταινία του Buster Keaton Steamboat Bill, Jr., τον Κωνσταντίνο Μανωλκίδη να παρουσιάζει ρεσιτάλ κλασικής κιθάρας με κινηματογραφικά θέματα και τη Φιλαρμονική Σχολή Κεφαλληνίας να παρουσιάζει συναυλία με μουσική από τον κινηματογράφο κινουμένων σχεδίων.

Η σύνδεση των εκθέσεων με το πρόγραμμα του φετινού Φεστιβάλ ΚΥΜΑΤΑ

Το φετινό εκθεσιακό πρόγραμμα συνδέεται έτσι αρκετά άμεσα με τους βασικούς άξονες του φεστιβάλ. Η Ελλάδα των ’80s υπάρχει τόσο στα αντικείμενα όσο και στις ταινίες του αφιερώματος, η γελοιογραφία συμπληρώνει την πολιτική και κοινωνική ματιά της περιόδου, η προσεισμική Κεφαλονιά προσθέτει μια ιστορία που αφορά άμεσα τον τόπο και ο Καραγκιόζης μαζί με τη μουσική του κινηματογράφου επεκτείνουν τη διοργάνωση σε άλλες μορφές εικόνας και αφήγησης.

 Στο κινηματογραφικό σκέλος, το Διεθνές Διαγωνιστικό Τμήμα Ταινιών Μικρού Μήκους περιλαμβάνει 23 ταινίες μυθοπλασίας, ντοκιμαντέρ και animation από 12 χώρες. Κεντρικός τιμώμενος προσκεκλημένος είναι ο Πολωνός σκηνοθέτης Jerzy Skolimowski, ο οποίος θα βρεθεί στην Κεφαλονιά μαζί με την παραγωγό και σεναριογράφο Ewa Piaskowska. Στο αφιέρωμα για το έργο του θα προβληθούν οι ταινίες Deep End, EO και Τέσσερις Νύχτες με την Άννα, ενώ επίτιμος προσκεκλημένος είναι ο ηθοποιός Zlatko Burić, που θα παρουσιάσει την ταινία NOVAK μαζί με τον σκηνοθέτη Χάρη Λαγκούση.

Ξεχωρίζει ακόμη η προβολή της «Σπασμένης Φλέβας» του Γιάννη Οικονομίδη, παρουσία του σκηνοθέτη και συντελεστών της ταινίας, καθώς και η παρουσίαση της «Βίλμα: Το Τελευταίο Αντίο» από τους Κώστα Μπακιρτζή και Κωστή Σταμούλη. Το αφιέρωμα στην Ελλάδα των ’80s συνεχίζεται στην οθόνη με τις ταινίες Η Φανέλα με το 9, Φωτογραφία, Ρεβάνς και Οι Απέναντι, ενώ το πρόγραμμα περιλαμβάνει επίσης μεταμεσονύκτιες προβολές και DJ sets.

Τις συζητήσεις με τους δημιουργούς συντονίζει ο κριτικός κινηματογράφου Άκης Καπράνος, ενώ τέσσερα masterclasses και βιβλιοπαρουσιάσεις των Θανάση Πέτρου, Πέτρου Κατσάκου και Σπύρου Δερβενιώτη συμπληρώνουν το πρόγραμμα. Η διοργάνωση ολοκληρώνεται με τη συναυλία των «Θέλω να Πάρω τα Βουνά», με τον Αργύρη Μπακιρτζή και μέλη των Χειμερινών Κολυμβητών.

Τέλος, η προφεστιβαλική αυλαία ανοίγει στις 19 Αυγούστου με την προβολή του ντοκιμαντέρ «Ανδρέας Λασκαράτος και τα Μυστήρια της Κεφαλονιάς» της Όλγας Λασκαράτου.

ΙΝFO
Θαλασσόμυλος Αργοστολίου, Κεφαλονιά, 21 έως 30 Αυγούστου 2026, Είσοδος ελεύθερη