Μίρκα Δραπανιώτου: Από τον κόσμο της μόδας στην κεραμική τέχνη

Η Μίρκα Δραπανιώτου ξεκίνησε την καριέρα της στον χώρο της μόδας, όμως η βαθύτερη ανάγκη για ουσιαστική επαφή με την ύλη και τη δημιουργία την οδήγησε στον κόσμο της κεραμικής. Σήμερα, ως κεραμίστρια, δημιουργεί έργα που μεταφέρουν συναισθήματα στο θεατή. Με αφετηρία το προσωπικό της στούντιο στην Αθήνα, η Μίρκα συνεχίζει να εξερευνά τη μεταμορφωτική δύναμη του πηλού, αποκαλύπτοντας κάθε φορά μια νέα ιστορία – προσωπική, τελετουργική και βαθιά ανθρώπινη.

— Από τον κόσμο της μόδας στην κεραμική τέχνη – πώς έγινε αυτή η μετάβαση; Τι σε οδήγησε να πιάσεις στα χέρια σου τον πηλό;

Μετά από χρόνια στο γρήγορο ρυθμό της μόδας ένιωσα την ανάγκη να κάνω ένα διάλειμμα. Έχοντας το χρόνο άρχισα να εξερευνώ διάφορα υλικά καθώς έπαιζα με τα παιδιά μου. Ένα από αυτά ήταν ο πηλός όπου με γοήτευσε αμέσως. Το υλικό αυτό ήρθε σαν απάντηση στην ανάγκη μου για ουσιαστική επαφή με την ύλη και τη χειρωνακτική δημιουργία.

Η μετάβαση ήταν σταδιακή αλλά βαθιά ουσιαστική καθώς ο πηλός απαιτεί σύνδεση σώματος και πνεύματος. Η επαφή με το γήινο στοιχείο με βοήθησε να στραφώ από τον απόλυτο έλεγχο που απαιτεί η βιομηχανία της μόδας στην απλότητα στο τυχαίο και στην ουσία σε βάθος.

— Έχεις σπουδάσει σχέδιο μόδας και ενδυματολογία και εργάστηκες για σχεδόν μια δεκαετία στη βιομηχανία της μόδας. Πώς επηρεάζει αυτό το background την αισθητική σου στην κεραμική;

Η μόδα με εκπαίδευσε στη φόρμα τη σύνθεση και το ένστικτο του ρυθμού με έμαθε να αναζητώ την αρμονία και τη δυναμική της κίνησης. Αυτό το υπόβαθρο με βοήθησε στη κεραμική κυρίως στο τρόπο που προσεγγίζω τη δομή και τις λεπτομέρειες ενός έργου ή μιας εγκατάστασης. Οι φόρμες μου θα μπορούσαν να είναι κουστούμια χορευτών όπως είναι η σειρά «flowers dancers» ή διάτρητες πανοπλίες όπως η σειρά «Cataphracts». Με αυτό τον τρόπο βρίσκω μια ισορροπία ανάμεσα στην αυστηρότητα και στη ρευστότητα στην ακρίβεια και στο τυχαίο. Θεωρώ ότι η δεύτερη καριέρα μου βρίσκεται σε μια διαρκής συνομιλία με τις αρχικές μου σπουδές στο σχέδιο μόδας.

— Από το βιογραφικό σου φαίνεται πως η εκπαίδευσή σου στην τέχνη είναι συνεχής και πολυδιάστατη – από ελεύθερο σχέδιο μέχρι visual arts και design. Τι σημαίνει για εσένα η διαρκής μαθητεία σε διάφορες μορφές της τέχνης;

Για μένα η μαθητεία δεν σταματά ποτέ. Θεωρώ ότι σε όλες τις μορφές της τέχνης αλλά και ειδικότερα στη κεραμική κάνεις δεν «τελειοποιείται» πιστεύω στη συνεχή αναζήτηση και στη διαρκή περιέργεια. Κάθε καινούργιο project το αντιμετωπίζω σαν διαφορετικό τρόπο έκφρασης και κάθε αποτυχία γίνεται αφορμή για νέα δημιουργία.

— Τι σε οδήγησε στο να δημιουργήσεις το δικό σου στούντιο; Πόσο εύκολο ήταν να ξεκινήσεις το δικό σου επιχειρηματικό εγχείρημα στο χώρο της κεραμικής και ποιοι σε βοήθησαν στο να το κάνεις πραγματικότητα;

Φανταζόμουν πάντα ένα δικό μου χώρο, όπου θα υπάρχει δυνατότητα επικοινωνίας και διαλόγου με το κοινό. Η οικογένεια μου ήταν η πρώτη που υποστήριξε την απόφαση μου. Δεν ήταν εύκολο. Παράλληλα, εκείνη την εποχή άκουσα για τo The People Trust και τη σημαντική δράση του οργανισμού στην ενίσχυση των νέων επιχειρηματιών. Είμαι ευγνώμων που πίστεψαν στο όραμα μου και με στήριξαν έμπρακτα. Η εμπιστοσύνη και η αλληλεγγύη αυτών των ανθρώπων είναι για μένα πηγή δύναμης και ευγνωμοσύνης.

— Πώς έχει διαμορφωθεί η σχέση σου με το κοινό; Υπάρχει κάποια ιδιαίτερη ιστορία να αφηγηθείς από κάποιον που απόκτησε κάποιο έργο σου;

Η σχέση μου με το κοινό είναι από τις πιο όμορφες πλευρές της δουλειάς μου. Συγκινούμαι όταν τα έργα μου μεταφέρουν συναισθήματα στο θεατή και αντιλαμβάνονται ότι το κεραμικό έργο δεν είναι απλώς ένα αντικείμενο, αλλά εμπεριέχει μνήμες ενέργεια και συνδέει την ιστορία του δημιουργού με τον θεατή. Κάθε φορά που κάποιος επιλέγει ένα έργο μου αισθάνομαι ότι ολοκληρώνεται ένας κύκλος επικοινωνίας μίας ιστορίας. Γίνονται σημείο συνάντησης σχηματίζοντας τη γέφυρα μεταξύ αγνώστων ανθρώπων. Αυτές οι στιγμές είναι για μένα η ουσιαστική επικοινωνία και η σύνδεση που ανατρέπει την αίσθηση της μοναξιάς.

— Υπάρχει κάποια θεματική ή φορμαλιστική προσέγγιση που να επανέρχεται συχνά στο έργο σου; Τι σε εμπνέει;

Δουλεύω με την μεταμόρφωση. Χτίζω φόρμες αναζητώντας το σημείο που αλλάζει η μορφή. Έπειτα επανέρχομαι με τη διάτρηση του υλικού σαν μια πράξη διαλογισμού και αποκάλυψης. Οι δημιουργίες μου συχνά αναπτύσσονται σε αρθρωτές συνθέσεις όπου μεμονωμένα στοιχεία φωλιάζουν μέσα σε άλλα και αλληλοεπιδρούν μεταξύ τους διατηρώντας μια δυναμική ισορροπία.

Συνήθως θυμίζουν μεταλλικά περιβλήματα που προστατεύουν κάτι εύθραυστο στο εσωτερικό τους. Αυτός ο συνδυασμός στιβαρότητας και εσωτερικής ευαισθησίας με συγκινεί βαθιά. Επίσης, η έμπνευση μου προέρχεται από αρχαίες λατρευτικές μορφές και υφές που διατηρούνται μέσα στο χρόνο. Τέλος, αναζητώ την ισορροπία ανάμεσα στο υλικό και το άυλο, το παρόν και το διαχρονικό. Κάθε έργο είναι μοναδικό και μεταμορφώνεται με την εξέλιξη των εμπειριών μου.

— Ποιο είναι το αγαπημένο σου στάδιο στη δημιουργία ενός κεραμικού αντικειμένου και γιατί;

Για κάθε κεραμίστα η μοναδική στιγμή είναι όταν ανοίγει το καμίνι του. Τα στοιχεία της φύσης και κυρίως η φωτιά θα επιλέξει την πορεία του έργου, και αυτή είναι η μαγεία αυτής της τέχνης. Ωστόσο ένα ακόμη αγαπημένο μου σημείο είναι όταν η άμορφη μάζα πηλού αρχίζει να παίρνει μορφή, εκείνη τη στιγμή με διακατέχει μία αίσθηση ελευθερίας και παιχνιδιού.

— Τι συμβουλεύεις κάποιον που σκέφτεται να κάνει στροφή στην καλλιτεχνική δημιουργία, ιδίως όταν προέρχεται από έναν διαφορετικό επαγγελματικό χώρο;

Θα τον συμβούλευα να επιτρέψει στον εαυτό του να αποτύχει και να πειραματιστεί. Η κεραμική τέχνη τουλάχιστον για μένα με βοήθησε να αλλάξω τον τρόπο που σκέφτομαι και επικοινωνώ. Επειδή δεν ελέγχεις απόλυτα το υλικό σου όλα γίνονται σε ένα δικό τους ρυθμό και χρόνο. Μαθαίνεις να καλλιεργείς την υπομονή σου να αφήνεις χώρο στο απρόβλεπτο, να εξοικειώνεσαι με την ιδέα ότι δεν γνωρίζεις πάντα το αποτέλεσμα. Και αυτό είναι η μεγαλύτερη ελευθερία.

— Ποια είναι τα μελλοντικά σου σχέδια – καλλιτεχνικά και επιχειρηματικά; Σκέφτεσαι να αναπτύξεις περαιτέρω τη δραστηριότητά σου;

Καταρχήν θα ήθελα να εμβαθύνω τις θεματικές μου. Να πειραματιστώ με άλλες τεχνικές και μέσα από ανοιχτά εργαστήρια να έρθω πιο κοντά με άλλους καλλιτέχνες. Επίσης θα ήθελα να ανοίξω περισσότερο το διάλογο με το εξωτερικό μέσα από εκθέσεις και συνεργασίες. Πολύ σύντομα θα γίνουν και τα εγκαίνια του νέου μου στούντιο, που θα είναι ανοιχτό και για το κοινό.

— Πώς φαντάζεσαι το ιδανικό περιβάλλον μέσα στο οποίο θα ήθελες να βλέπεις τα κεραμικά σου να «ζουν»; Ως εκθέματα ή ως χρηστικά αντικείμενα;

Η αλήθεια είναι ότι ονειρεύομαι τα έργα μου να ζουν σε ιδιωτικές συλλογές ή σε συμβολικούς τόπους σαν εκθέματα. Παράλληλα με γοητεύει και αυτή η διπλή φύση των αντικειμένων. Όπως τα αρχαία αγγεία που είχαν πρακτική χρήση αλλά ταυτόχρονα κουβαλούσαν ιερότητα, τελετουργία και μνήμη. Με τον έναν ή με τον άλλο τρόπο όπου και να «ζουν» θα ήθελα να μοιράζονται μια ιστορία.

→ H Μίρκα Δραπανιώτου έχει υποστηριχθεί από το The People’s Trust του Κοινωφελούς Ιδρύματος Αθανάσιος Κ. Λασκαρίδης, έναν ιδιωτικά χρηματοδοτούμενο μη κερδοσκοπικό οργανισμό που υποστηρίζει νεοσύστατες και υφιστάμενες μικρές επιχειρήσεις όλων των κλάδων. Παρέχει αρωγές έως €15.000 και δωρεάν υπηρεσίες επιχειρηματικής ανάπτυξης για τους ωφελούμενούς του. Ο οργανισμός έχει ως προτεραιότητα τη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας, μέσω βιώσιμων επιχειρήσεων για τις οποίες δεν υπάρχουν άλλες πηγές χρηματοδότησης.