Ίδρυμα Σύγχρονης Τέχνης ΔΕΣΤΕ

Το ωριμότερο στο είδος του ιδιωτικό, μη κερδοσκοπικό Ίδρυμα στην Ελλάδα αριθμεί ήδη πάνω από 30 χρόνια συνεχούς παρουσίας (έτος ίδρυσης 1983) και αποτέλεσε το φορέα μέσα από τον οποίο το ελληνικό κοινό, ειδικό και μη, ήρθε σε επαφή με ένα ευρύ πεδίο της σύγχρονης τέχνης χωρίς να ταξιδέψει σε μεγάλες μητροπόλεις, ενώ ταυτόχρονα η διεθνής εικαστική κοινότητα γνώρισε και συναντά Έλληνες καλλιτέχνες, τις τοπικές εκφράσεις και διεκδικήσεις (www.deste.gr).

Μέσα στα χρόνια αυτά η κατάσταση άλλαξε εντυπωσιακά, δημιουργήθηκε ένα σύνολο από μεγαλύτερες ή μικρότερες πρωτοβουλίες γύρω από το σύγχρονο και τον τρόπο που συνδέει τον κόσμο εδώ και αλλού. Το ΔΕΣΤΕ παρέμεινε απολύτως ανεξάρτητο, ιδιαίτερα ευέλικτο ως προς το πρόγραμμά του και αντισυμβατικό τόσο ώστε να συλλαμβάνει το σφυγμό της εποχής του στην Ελλάδα και το εξωτερικό συστηματικά, αν και χωρίς μεγαλόφωνες προγραμματικές διακηρύξεις. Με ένα από τα πιο πρωτοποριακά διεθνώς προγράμματα ανάθεσης έργων στα παλιά σφαγεία της Ύδρας, με συνεπείς συνεργασίες με τα μεγάλα μουσεία του ελληνικού πολιτισμού, όπως το Κυκλαδικό Μουσείο και το Μουσείο Μπενάκη, με βραβεία διεθνούς κύρους για τους Έλληνες καλλιτέχνες, με ακαδημαϊκές έρευνες σε συνεργασία με Πανεπιστήμια όπως το Κολούμπια της Νέας Υόρκης και μεγάλα μουσεία και συλλογές σε όλο τον κόσμο, αλλά και με μικρότερα πειραματικά πρότζεκτ με τη συμμετοχή Ελλήνων και ξένων θεωρητικών, επιμελητών και καλλιτεχνών, και ένα μεγάλο έργο διεθνών εκδόσεων, το ΔΕΣΤΕ παραμένει ένα Ίδρυμα σε πειραματική μορφή, συνεχή κίνηση και το είδος της παρεμβατικότητας που δεν επιβάλλεται αλλά προσφέρεται.

Ίσως πλέον αντιπροσωπευτικό της αντι-μνημειακής διάθεσης του ιδρυτή του ΔΕΣΤΕ, αρχιτέκτονα και συλλέκτη Δάκη Ιωάννου να είναι το σχέδιο ενός εναλλακτικού κινητού, λυόμενου μικροχώρου τέχνης/κατοίκησης το οποίο έφτιαξε πρόσφατα ο ίδιος –για το συλλογικό πρότζεκτ «Family Business» στο Palais de Tokyo του Παρισιού–, με αναφορά τα αυθαίρετα προσφυγικά της Νέας Ιωνίας όπου βρίσκεται και το παλιό εργοστάσιο-βάση του ΔΕΣΤΕ: πρόκειται για ένα υβρίδιο χώρου πραγματικού και φαντασιακού, ημιυπόγειου και ανολοκλήρωτου, ανοιχτού, ικανού να μετασχηματιστεί ανάλογα με τους επισκέπτες του, να φιλοξενήσει και να γίνει βήμα έτσι ώστε «νέες οικογένειες να σχηματιστούν και η ταυτότητά τους να αποκαλύπτεται μέσα από τα έργα και αντικείμενα που θα μείνουν ή τις δραστηριότητες που θα περάσουν».

To σπίτι του Family Business, σχεδιασμένο από τον Δάκη Ιωάννου, στην εγκατάστασή του στο Palais de Tokyo στο Παρίσι