ΥΠΠΟ: Οι «Δεσμώτες» επιστρέφουν στο Φάληρο με μουσειακό κέλυφος προστασίας

Το Υπουργείο Πολιτισμού προχωρά στην επαναφορά του μοναδικού αρχαιολογικού ευρήματος των «Δεσμωτών» στην αρχική του θέση, εντός ειδικά διαμορφωμένου, κλειστού χώρου προστασίας και ανάδειξης, στην Εσπλανάδα του Φαλήρου, πλησίον του Κέντρου Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος.

Το έργο, προϋπολογισμού 7,5 εκατ. ευρώ, χρηματοδοτείται από το Ταμείο Ανάκαμψης και το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης του ΥΠΠΟ και εξελίσσεται εντός χρονοδιαγράμματος. Σύμφωνα με το Υπουργείο, η κατασκευή του μουσειακού κελύφους αναμένεται να ολοκληρωθεί εντός του Α΄ εξαμήνου του 2026.

Φωτορεαλιστική απεικόνιση στάση- κατά χώραν θέαση 1η περιοχή

«Δεσμώτες»: Μόνιμη προστασία και επισκέψιμη ανάδειξη από το ΥΠΠΟ

Η μελέτη επαναφοράς και ανάδειξης των «Δεσμωτών», που έλαβε ομόφωνη θετική γνωμοδότηση από το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο, προβλέπει τη δημιουργία υπόγειου χώρου ελεγχόμενων κλιματικών συνθηκών. Εκεί θα τοποθετηθούν οι συστάδες των σκελετικών καταλοίπων, επιτρέποντας ταυτόχρονα τη βέλτιστη θέαση και κατανόησή τους από το κοινό.

Μετά την ολοκλήρωση των εργασιών, οι επισκέπτες θα έχουν πρόσβαση στο εύρημα μέσω ειδικά διαμορφωμένου διαδρόμου, όπως ορίζεται από την εγκεκριμένη μουσειολογική και μουσειογραφική μελέτη.

Άποψη του ευρήματος ©Υπουργείο Πολιτισμού

Η διαδικασία επαναφοράς βήμα προς βήμα

Σύμφωνα με την υπουργό Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη, η επαναφορά των «Δεσμωτών» θα πραγματοποιηθεί με την ίδια μέθοδο που εφαρμόστηκε κατά την απόσπαση. Οι συστάδες των οστών θα ανυψωθούν με υδραυλικούς γρύλους και θα μετακινηθούν με ολίσθηση πάνω σε μεταλλικές τροχιές.

Η διαδικασία περιλαμβάνει μετακινήσεις σε περισσότερες από μία κατευθύνσεις, καθώς και καθ’ ύψος υποβίβαση, ώστε τα ευρήματα να διέλθουν κάτω από τη δοκό της οροφής του υπογείου και να τοποθετηθούν τελικά στο ίδιο υψομετρικό επίπεδο όπου αποκαλύφθηκαν.

Η πρώτη φάση αφορά την ολοκλήρωση του χώρου προστασίας με ειδικό άνοιγμα για την εισαγωγή των συστάδων, ενώ η δεύτερη φάση περιλαμβάνει το κλείσιμο του ανοίγματος και την τελική διαμόρφωση του κτηρίου.

Επαναφορά συστάδας ©Υπουργείο Πολιτισμού

Ένα εύρημα παγκόσμιου αρχαιολογικού ενδιαφέροντος

Οι 79 «Δεσμώτες» ήρθαν στο φως το 2016, κατά τις ανασκαφές για την κατασκευή του ΚΠΙΣΝ στον χώρο του παλαιού Ιπποδρόμου. Πρόκειται για σιδηροδέσμιους άνδρες, τοποθετημένους σε τρεις σειρές, πολλοί εκ των οποίων φέρουν θανατηφόρο χτύπημα στο κεφάλι.

Το εύρημα χρονολογείται στο β΄ μισό του 7ου αιώνα π.Χ. και συνδέεται με περίοδο έντονων πολιτικών αναταραχών στην αρχαία Αθήνα. Αρχικά είχε αποφασιστεί η κατά χώραν διατήρησή του, ωστόσο το 2020 κρίθηκε αναγκαία η προσωρινή απόσπαση λόγω επιδείνωσης της κατάστασης διατήρησης, εξαιτίας του ιδιαίτερου γεωλογικού υποβάθρου της περιοχής.