- CITY GUIDE
- PODCAST
-
17°
Στο φως μεγάλο μέρος της αρχικής βυζαντινής Τράπεζας στη Μονή Βατοπεδίου
Χρονολογείται από τον 10ο αιώνα - Δείτε εικόνες των ευρημάτων
Υπουργείο Πολιτισμού: Στο φως μεγάλο μέρος της αρχικής βυζαντινής Τράπεζας του 10ου αιώνα στη Μονή Βατοπεδίου - Τι αποκάλυψαν οι έρευνες.
Στο πλαίσιο των εργασιών για τη στερέωση και αποκατάσταση της τράπεζας της Μονής Βατοπεδίου, η Εφορεία Αρχαιοτήτων Χαλκιδικής και Αγίου Όρους διενήργησε επιλεκτικά ανασκαφικές τομές με στόχο την αναζήτηση της βυζαντινής Τράπεζας.
Οι εργασίες έφεραν στο φως μεγάλο μέρος της αρχικής βυζαντινής τράπεζας του 10ου αιώνα, η οποία προκύπτει ότι ήταν επίσης σταυρόσχημη, όπως και η σημερινή.
Εντοπίστηκε επίσης η μεγέθυνση της τράπεζας του 12ου αιώνα προς τα δυτικά και τα κατά καιρούς επάλληλα δάπεδα και βάσεις των τραπεζιών, στοιχεία που μαρτυρούν τις ανακαινιστικές εργασίες που γίνονταν για ένα διάστημα 700 περίπου χρόνων.
Τις επάλληλες φάσεις τεκμηριώνουν ένας ικανός αριθμός οστράκων από εφυαλωμένα αγγεία, τα οποία καλύπτουν ένα ευρύ χρονικό διάστημα από τα τέλη 10ου αι. έως και τα όψιμα μεταβυζαντινά χρόνια.
Τρεις χρονικές στιγμές που σχετίζονται με τη βυζαντινή Τράπεζα
Από τις γραπτές πηγές γνωρίζουμε τρεις χρονικές στιγμές που σχετίζονται με τη βυζαντινή Τράπεζα: α) η πρώτη σχετίζεται με την ίδρυση της Μονής στα τέλη του 10ου αι. , β) η δεύτερη με τη μεγέθυνση της τράπεζας στα τελευταία χρόνια του 12ου αι., γ) και η τρίτη με την ανακαίνιση της τράπεζας στα 1319. Τα αποτελέσματα της ανασκαφής έρχονται σε αξιοσημείωτη συμφωνία με τα δεδομένα από τις ιστορικές πηγές.
H σημερινή τράπεζα της Μονής Βατοπεδίου κτίστηκε το 1785 στα δυτικά του καθολικού (Εικ.1). Έχει σταυρόσχημη κάτοψη, κόγχες στα άκρα των τριών κεραιών του σταυρού και δύο βοηθητικούς χώρους στην βορειοανατολική και νοτιοανατολική γωνία. Οι τοιχογραφίες στο εσωτερικό της φιλοτεχνήθηκαν το 1786 από τον εκ Γαλατίστης μοναχό Μακάριο. Στο εσωτερικό της επαναχρησιμοποιήθηκαν τότε τα βυζαντινά μαρμάρινα τραπέζια, προερχόμενα προφανώς από την προγενέστερη τράπεζα. Σύμφωνα με τις ιστορικές μαρτυρίες η παλαιότερη εκείνη τράπεζα βρισκόταν στην ίδια περίπου θέση με τη σημερινή.
Σημαντικά ευρήματα για την ιστορία του χώρου της Μονής Βατοπεδίου
Επίσης πολύ σημαντικά για την ιστορία του χώρου της Μονής Βατοπεδίου είναι τα κτιριακά κατάλοιπα που αποκάλυψαν οι ανασκαφικές τομές βαθύτερα από τη στάθμη του δαπέδου της βυζαντινής τράπεζας, τα οποία μπορούν να χρονολογηθούν στην Πρωτοβυζαντινή περίοδο (Εικ. 4) και ενδεχομένως σχετίζονται με τα κατάλοιπα της βασιλικής που είχαν βρεθεί προ 20ετίας κάτω από το Καθολικό της Μονής, κατά τη διάρκεια ανασκαφής έξω από τη βόρεια πλευρά του.
Η ανασκαφική τομή στο βορειοανατολικό βοηθητικό διαμέρισμα της υφιστάμενης τράπεζας αποκάλυψε έναν βυζαντινό εργαστηριακό χώρο με αποσπασματικά σωζόμενο κεραμικό κλίβανο, δεξαμενή και αποθέτη (Εικ. 5 και Εικ. 6). Από τα χαρακτηριστικά της λειτουργίας του κλιβάνου μπορούμε να υποθέσουμε ότι αυτός προοριζόταν για την καμίνευση κυρίως μικρών επιτραπέζιων αγγείων (πινάκια, κούπες). Η παρουσία του κλιβάνου δηλώνει την επί τόπου παραγωγή κεραμικής για την κάλυψη των καθημερινών αναγκών της Μονής.
Η αποκατάσταση της τράπεζας όσο και η ανασκαφική έρευνα έγινε με χρηματοδότηση της Αστικής Μη Κερδοσκοπικής Εταιρίας Πολιτιστικού και Κοινωφελούς Έργου ΑΙΓΕΑΣ του Αθανάσιου και Μαρίνας Μαρτίνου.
ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ
ΔΙΑΒΑΖΟΝΤΑΙ ΠΑΝΤΑ
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Αρχαίοι Έλληνες, οι διαφορετικές έννοιες του χρόνου και τα λιωμένα ρολόγια της «Εμμονής της μνήμης»
Ποια η θέση των γυναικών στην ηλεκτρονική μουσική, την ελληνική club κουλτούρα και μια σκηνή που μεγαλώνει, ταξιδεύει και διεκδικεί τη θέση της στον διεθνή χάρτη;
Οι παραστάσεις, οι συναυλίες, τα φεστιβάλ και οι προβολές στην Αττική
Το «All My Life» στην εκκίνηση
Πραγματοποίησε περισσότερες από 400 ατομικές εκθέσεις
Το περίπτερο που εκπροσώπησε την Ελλάδα σε έκθεση του Παρισιού και δεν κατεδαφίστηκε μετά
«Το υπ. Πολιτισμού υλοποιεί τα τελευταία επτά χρόνια περισσότερα από 900 έργα σε όλη την Ελλάδα» σημειώνει η Λίνα Μενδώνη
Ο Cristian Mungiu επιστρέφει με ένα ιδεολογικά φορτισμένο δράμα για την πολιτιστική μεταμφύτευση
Η προθυμία της «βασίλισσας της κάντρι» να δοκιμάσει πειραματικά φάρμακα
Πρεμιέρα στην πλατφόρμα στις 25 Σεπτεμβρίου
Η γνωστή ηθοποιός πρωταγωνιστεί στην παράσταση «Η φωνή της Λουντμίλα» στο θέατρο Τζένη Καρέζη- Μια παράσταση με αφορμή τα 40 χρόνια από την έκρηξη του Τσέρνομπιλ
Ένα μουσικό ταξίδι από τον Mozart και τον Beethoven έως τον Σκαλκώτα και τη σύγχρονη δημιουργία
Επιστροφή στο μέλλον και την επιστημονική φαντασία για τον Ρίντλεϊ Σκοτ
Μετά τον θάνατο του Τιμ Κάρι
Οι εξαρτήσεις άλλαξαν, η εξάρτηση και τα αδιέξοδα φαίνεται πως παραμένουν
Το έλεος μιας αλλόκοτα τρομακτικής εποχής που ανατέλλει
Στις 11 Σεπτεμβρίου, ο Βρετανός σταρ της grime συναντά τους Toquel, Εθισμό, Vlospa, Gxhan και Lunar σε ένα line-up που φέρνει την παγκόσμια και την ελληνική rap σκηνή στο ίδιο stage
Το εκθεσιακό πρότζεκ ξεκίνησε την προηγούμενη σεζόν και θα ολοκληρωθεί μέχρι το τέλος της σεζόν 2026-2027
210 εκδοτικοί οίκοι αναμένουν το αναγνωστικό κοινό με πλούσιες εκδηλώσεις
Έχετε δει 20 από 200 άρθρα.