Fujifilm: Από τον θάνατο του φιλμ στην εποχή των 20.000 AI agents

Για δεκαετίες, το φωτογραφικό φιλμ ήταν ο πυρήνας της Fujifilm. Όταν η ψηφιακή φωτογραφία ανέτρεψε την αγορά, η εταιρεία χρειάστηκε να αναρωτηθεί τι πραγματικά γνώριζε να κάνει: απεικόνιση, υλικά, χημεία, τεχνολογίες ακριβείας. Αυτές τις δυνατότητες αξιοποίησε στη συνέχεια σε νέα πεδία.

Ο Πίτερ Στρούικ, Executive Vice President της FUJIFILM Europe GmbH, βλέπει τη νέα μετάβαση από μια ιδιαίτερη θέση: μέσα σε έναν ιαπωνικό πολυεθνικό όμιλο που ήδη χρησιμοποιεί την τεχνητή νοημοσύνη σε διαφορετικούς τομείς, ταυτόχρονα όμως κι από την Ευρώπη, όπου η ανάπτυξη της τεχνολογίας συναντά ένα πολύ διαφορετικό ρυθμιστικό περιβάλλον.

Για εκείνον η τεχνητή νοημοσύνη στη Fujifilm δεν είναι αυτοσκοπός αλλά βασικό μέσο για το DX Vision της εταιρείας, το όραμα ψηφιακού μετασχηματισμού που στοχεύει στη μεταμόρφωση των επιχειρήσεων, στην αντιμετώπιση κοινωνικών προκλήσεων και στην ενίσχυση της εταιρικής αξίας.

«Η αξία εμφανίζεται διαφορετικά σε κάθε κλάδο», εξηγεί. «Στην υγεία, η AI μπορεί να υποστηρίξει την ερμηνεία σύνθετων πληροφοριών μέσα στις κλινικές ροές εργασίας, ενώ η επαγγελματική κρίση παραμένει καθοριστική».

Στις επιχειρηματικές λύσεις μπορεί να βελτιώσει την πρόσβαση στην πληροφορία και συγκεκριμένες ροές εργασίας, ενώ στην απεικόνιση και στα ηλεκτρονικά ενισχύει την ποιότητα, την ακρίβεια και τον έξυπνο αυτοματισμό. «Το ανταγωνιστικό μας πλεονέκτημα δεν είναι η τεχνολογία της AI από μόνη της. Είναι ο συνδυασμός της με τη βαθιά τεχνογνωσία μας στην απεικόνιση, την υγεία, τα υλικά και άλλα πεδία».

Αυτός ο συνδυασμός, κατά τον ίδιο, επιτρέπει στην εταιρεία να εφαρμόζει την AI σε συγκεκριμένες ανάγκες αντί να την προσθέτει ως ένα ακόμη τεχνολογικό στρώμα. Και θέτει έναν κανόνα που αποκτά ιδιαίτερη σημασία μέσα στον σημερινό θόρυβο γύρω από την AI: «Μιλάμε για μετρήσιμη αξία μόνο εκεί όπου το εύρος, η αφετηρία και η λογική της μέτρησης είναι ξεκάθαρα».

Από την παρουσίαση στην πραγματικότητα

Για τον Στρούικ, η διαφορά ανάμεσα σε ένα εντυπωσιακό πιλοτικό πρόγραμμα και σε ένα σύστημα που λειτουργεί πραγματικά μέσα σε μια πολυεθνική είναι η διαφορά ανάμεσα στο τεχνικά δυνατό και στο αξιόπιστο. «Ένα πιλοτικό δείχνει ότι κάτι μπορεί να είναι τεχνικά εφικτό. Η εφαρμογή δείχνει αν μπορεί να λειτουργήσει αξιόπιστα, με λογοδοσία και σε κλίμακα».

Αυτό απαιτεί έναν ξεκάθαρο υπεύθυνο από την πλευρά της επιχείρησης, δεδομένα που διέπονται από κανόνες, ενσωμάτωση στα υπάρχοντα συστήματα, κυβερνοασφάλεια, αξιολόγηση ιδιωτικότητας και νομικών ζητημάτων, εκπαίδευση των χρηστών, διαχείριση της αλλαγής και συνεχή παρακολούθηση. Σε μια πολυεθνική, όλα αυτά πρέπει επιπλέον να συμβαδίζουν με διαφορετικές ρυθμιστικές και λειτουργικές απαιτήσεις και διαφορετικούς κανόνες εκπροσώπησης των εργαζομένων.

Σε επίπεδο ομίλου, η Fujifilm χτίζει την παγκόσμια διακυβέρνηση της AI γύρω από ένα AI Center of Excellence που αναφέρεται απευθείας στον CEO και συνδυάζει τη διαχείριση κινδύνου με την υποστήριξη της υιοθέτησης, τις πλατφόρμες, τα εργαλεία, την τεχνογνωσία και τις καλές πρακτικές. «Η εμπιστοσύνη σχεδιάζεται από την αρχή, δεν προστίθεται μετά την εφαρμογή».

Το πώς διαλέγει η εταιρεία πού θα επενδύσει ξεκινά από μια απλή αρχή: «Ξεκινάμε από το πρόβλημα, όχι από το μοντέλο. Τι θέλουμε να βελτιώσουμε, ποιος ωφελείται, ποια είναι η αφετηρία και αν η AI είναι πραγματικά η σωστή λύση. Ο στόχος είναι ένα πειθαρχημένο χαρτοφυλάκιο και όχι μια συλλογή εντυπωσιακών πειραμάτων».

20.000 πράκτορες σε λειτουργία

Η επόμενη φάση δεν αφορά πλέον μόνο τη generative AI που γράφει, συνοψίζει ή απαντά σε ερωτήσεις, αλλά την agentic AI: συστήματα που μπορούν να συντονίζουν και να εκτελούν βήματα μέσα σε μια ροή εργασίας. Η Fujifilm έχει αναπτύξει εσωτερικά το AI-Hub, μια πλατφόρμα που χρησιμοποιείται παγκοσμίως και επιτρέπει στους εργαζομένους να δημιουργούν πράκτορες για συγκεκριμένους στόχους και να τους μοιράζονται με συναδέλφους. «Περισσότεροι από 20.000 πράκτορες AI βρίσκονται ήδη σε λειτουργία», λέει ο Στρούικ.

Αυτό που περιγράφει είναι μια σαφής μετάβαση: από τη βελτίωση της ατομικής αποδοτικότητας στη στήριξη οργανωτικών ροών εργασίας, όπως η αναζήτηση πληροφοριών, η διαχείριση εγγράφων, ο συντονισμός εργασιών και οι διαδικασίες υπηρεσιών.

Η μεγαλύτερη αυτονομία όμως φέρνει μαζί της την ανάγκη αυστηρότερων ελέγχων: δικαιώματα πρόσβασης, όρια στα δεδομένα, δοκιμές, ιχνηλασιμότητα, παρακολούθηση και ανθρώπινη παρέμβαση ανάλογα με τις συνέπειες κάθε εργασίας. Το όνομα που δίνει στη φιλοσοφία της εταιρείας είναι «ελεγχόμενη ανάθεση»: ο οργανισμός ορίζει τι επιτρέπεται να κάνει ένας πράκτορας, πότε απαιτείται ανθρώπινη έγκριση και ποιος εξακολουθεί να λογοδοτεί.

Λιγότεροι άνθρωποι;

Στο άβολο ερώτημα που κρύβεται πίσω από κάθε συζήτηση για την παραγωγικότητα, ο Στρούικ δεν καταφεύγει σε εύκολες διαβεβαιώσεις. «Θα ήταν μη ρεαλιστικό να πούμε ότι η AI δεν θα έχει καμία επίπτωση στην εργασία. Θα αλλάξει τις εργασίες, τις διαδικασίες και τις ικανότητες που χρειάζονται οι οργανισμοί. Θα ήταν όμως εξίσου απλοϊκό να μετατρέπουμε κάθε κέρδος αποδοτικότητας σε πρόβλεψη για τον αριθμό των εργαζομένων».

Η προσέγγιση της Fujifilm, υποστηρίζει, είναι ανθρωποκεντρική: η AI ως βοηθός που περιορίζει την επαναλαμβανόμενη δουλειά και αφήνει περισσότερο χώρο για δημιουργικές δραστηριότητες υψηλότερης αξίας, καλύτερες υπηρεσίες και ταχύτερη καινοτομία. Αυτό όμως προϋποθέτει επένδυση σε δεξιότητες, διαφανή επικοινωνία, συμμετοχή των εργαζομένων και ξεκάθαρη ανθρώπινη ευθύνη.

Δεν βλέπει μία συγκεκριμένη κατηγορία επαγγελμάτων να αλλάζει πρώτη. «Η AI είναι πιθανότερο να αναδιαμορφώσει συγκεκριμένες εργασίες και τρόπους δουλειάς, με διαφορετικές ταχύτητες ανάλογα με τον κλάδο, την αγορά, τη ρύθμιση και το επίπεδο κινδύνου».

Οι πρώτες αλλαγές μπορεί να φανούν στην πρόσβαση στην πληροφορία, στην ανάλυση, στην προετοιμασία περιεχομένου, στον συντονισμό ροών εργασίας και στους ελέγχους ποιότητας. Στην υγεία και στη βιομηχανία, όμως, η εξειδίκευση, τα επαγγελματικά πρότυπα και η ανθρώπινη εποπτεία παραμένουν θεμελιώδη.

Κεντρικό ρόλο δίνει στα «υβριδικά ταλέντα»: ανθρώπους που συνδυάζουν επιχειρηματική γνώση με τεχνολογικές ικανότητες και μπορούν να οδηγήσουν τον ψηφιακό μετασχηματισμό μέσα από την ίδια την επιχείρηση.

Το μάθημα του φιλμ

Ο παραλληλισμός με την κατάρρευση του φωτογραφικού φιλμ υπάρχει, όπως παραδέχεται ο Στρούικ, αλλά το δίδαγμα δεν είναι «αλλαγή με κάθε κόστος». Η μεταμόρφωση της Fujifilm στηρίχθηκε στην κατανόηση των βαθύτερων ικανοτήτων πίσω από την υπάρχουσα επιχείρηση –την απεικόνιση, τα υλικά, τη χημεία και τις τεχνολογίες ακριβείας– και στην εφαρμογή τους σε νέα πεδία. Η AI θέτει σήμερα στις εταιρείες μια παρόμοια πρόκληση: να κοιτάξουν πέρα από τα σημερινά προϊόντα και τις υπάρχουσες διαδικασίες τους. «Η ταχύτητα χωρίς κατεύθυνση μπορεί να είναι εξίσου επικίνδυνη με την αδράνεια».

Βοηθά η ευρωπαϊκή ρύθμιση ή φρενάρει; «Μπορεί να κάνει και τα δύο». Οι νέες απαιτήσεις δημιουργούν επιπλέον δουλειά, ειδικά για οργανισμούς που δραστηριοποιούνται σε πολλές αγορές, ενώ η τεχνολογία εξελίσσεται συνεχώς, και μια υπερβολικά σύνθετη ή κακώς συντονισμένη εφαρμογή μπορεί να επιβραδύνει την υιοθέτηση. Ταυτόχρονα, οι σαφείς κανόνες αναγκάζουν τους οργανισμούς να ορίσουν ποιος λογοδοτεί, να κατανοήσουν τα δεδομένα τους, να αξιολογήσουν τον κίνδυνο και να εξηγήσουν πώς χρησιμοποιούν την AI.

«Δεν πρόκειται απλώς για ασκήσεις συμμόρφωσης. Είναι θεμέλια για αξιόπιστη εφαρμογή», λέει, ιδιαίτερα σε τομείς όπως η υγεία, η απασχόληση και άλλες αποφάσεις υψηλού αντικτύπου.

Οι εργαζόμενοι που δεν θα υπάρξουν

Η Ιαπωνία ζει ήδη αυτό που η Ευρώπη αρχίζει να αντιμετωπίζει: γήρανση του πληθυσμού και επίμονες ελλείψεις εργατικού δυναμικού. Η ιδέα ότι η AI και η ρομποτική θα μπορούσαν να αναπληρώσουν εργαζομένους που στο μέλλον απλώς δεν θα υπάρχουν είναι δελεαστική, αλλά ο Στρούικ δεν την υιοθετεί χωρίς επιφύλαξη.

«Η δημογραφική πίεση αυξάνει την ανάγκη να διατηρηθούν η παραγωγική ικανότητα και η ποιότητα», όμως η Fujifilm εξακολουθεί να βλέπει την τεχνολογία «ως συνεργάτη που ενισχύει τις ανθρώπινες δυνατότητες και όχι απλώς ως υποκατάστατο εργαζομένων». 

Η AI και η ρομποτική μπορούν να μειώσουν τον διοικητικό φόρτο, να βοηθήσουν σε επαναλαμβανόμενες ή σωματικά απαιτητικές εργασίες και να επιτρέψουν στους ειδικούς να επεξεργάζονται σύνθετες πληροφορίες και να αξιοποιούν τη σπάνια τεχνογνωσία τους εκεί όπου έχει μεγαλύτερη σημασία. «Η τεχνολογία από μόνη της δεν είναι η απάντηση», λέει και προσθέτει: Οι ροές εργασίας, οι δεξιότητες, η ασφάλεια και ο ανθρώπινος παράγοντας πρέπει να σχεδιάζονται μαζί, με σαφή ανθρώπινη ευθύνη στις αποφάσεις που έχουν πραγματικές συνέπειες.