Νευροεπιστήμη: Το γράψιμο με το χέρι είναι ο καλύτερος τρόπος για να θυμάσαι ό,τι μαθαίνεις

Η επιστήμη επιβεβαιώνει κάτι που πολλοί γνωρίζουν εμπειρικά εδώ και χρόνια, ότι όταν θέλουμε να θυμόμαστε καλύτερα μια πληροφορία, το γράψιμο με το χέρι είναι πιο αποτελεσματικό από την πληκτρολόγηση.

Παρότι η πληκτρολόγηση είναι ταχύτερη και έχει γίνει η κυρίαρχη μέθοδος σημειώσεων στην εποχή των οθονών, η επιστήμη δείχνει ότι ο εγκέφαλος λειτουργεί εντελώς διαφορετικά όταν γράφουμε κρατώντας στιλό και χαρτί.

Η μελέτη που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Frontiers in Psychology εξέτασε τον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί ο εγκέφαλος κατά τη λήψη σημειώσεων.

Τι έδειξε η έρευνα στον εγκέφαλο

Οι ερευνητές παρακολούθησαν 36 φοιτητές χρησιμοποιώντας ειδικούς αισθητήρες εγκεφαλικής δραστηριότητας 256 καναλιών. Οι συμμετέχοντες κλήθηκαν αρχικά να γράψουν λέξεις με ψηφιακή πένα και στη συνέχεια να πληκτρολογήσουν τις ίδιες λέξεις σε πληκτρολόγιο.

Τα αποτελέσματα έδειξαν σημαντική διαφορά: η χειρόγραφη γραφή προκάλεσε έντονη επικοινωνία μεταξύ περιοχών του εγκεφάλου που συνδέονται με τη μνήμη, τη μάθηση και την αποθήκευση νέων πληροφοριών. Αντίθετα, η πληκτρολόγηση παρουσίασε πολύ μικρότερη ενεργοποίηση αυτών των δικτύων.

Η εξήγηση πίσω από το φαινόμενο

Η διαφορά έγκειται στο ότι η γραφή με το χέρι είναι μια σύνθετη κινητική εργασία. Για να σχηματίσει ο εγκέφαλος κάθε ξεχωριστό γράμμα, πρέπει να συντονίσει ταυτόχρονα αυτό που βλέπουν τα μάτια, τη λεπτή κίνηση του χεριού και τη φυσική αίσθηση της γραφίδας ή του στιλό πάνω στην επιφάνεια. Αυτή η πολυαισθητηριακή διαδικασία αναγκάζει τον εγκέφαλο να δουλέψει βαθύτερα.

Αντίθετα, η πληκτρολόγηση απαιτεί την ίδια ακριβώς, επαναλαμβανόμενη κίνηση (το πάτημα ενός πλήκτρου), ανεξάρτητα από το ποιο γράμμα σχηματίζεται, με αποτέλεσμα ο εγκέφαλος να την επεξεργάζεται εντελώς επιφανειακά.

Το μάθημα για την καθημερινότητα

Οι ερευνητές δεν υποστηρίζουν ότι οι ψηφιακές συσκευές είναι άχρηστες. Τα πληκτρολόγια παραμένουν πιο πρακτικά για τη συγγραφή μεγάλων κειμένων, την οργάνωση πληροφοριών και τη συνεργασία. Ωστόσο, όταν ο στόχος είναι η κατανόηση και η απομνημόνευση, το χαρτί και το στιλό φαίνεται να έχουν σημαντικό πλεονέκτημα.

Η μελέτη εγείρει επίσης ερωτήματα για την αυξανόμενη αντικατάσταση της γραφής με το χέρι από την πληκτρολόγηση στην εκπαίδευση. Οι ειδικοί εκτιμούν ότι η συνεχής χρήση ψηφιακών εργαλείων μπορεί να επηρεάζει τον τρόπο με τον οποίο οι μαθητές και οι φοιτητές αφομοιώνουν νέες γνώσεις.

Το συμπέρασμα είναι απλό: για πληροφορίες που θέλουμε πραγματικά να θυμόμαστε, ένα σημειωματάριο και ένα στυλό μπορεί να παραμένουν ένα από τα πιο αποτελεσματικά εργαλεία μάθησης.