Τι αλλάζει από σήμερα με τα μηνύματα στο Instagram

Μία σημαντική αλλαγή έρχεται από σήμερα στο Instagram. Οι χρήστες της δημοφιλούς πλατφόρμας δεν θα μπορούν πλέον να στέλνουν υπερ-ιδιωτικά άμεσα μηνύματα, καθώς η λειτουργία απενεργοποιείται παγκοσμίως.

Η κατάργηση της κρυπτογράφησης από άκρο σε άκρο (end-to-end encryption ή E2EE) στα μηνύματα του Instagram αποτελεί μια μεγάλη στροφή από τη μητρική εταιρεία Meta, η οποία στο παρελθόν προωθούσε την τεχνολογία ως το «χρυσό πρότυπο» για την ιδιωτικότητα των χρηστών.

Η E2EE είναι η πιο ασφαλής μορφή διαδικτυακής επικοινωνίας, καθώς επιτρέπει μόνο στον αποστολέα και τον παραλήπτη να βλέπουν τα μηνύματα. Ωστόσο, εδώ και καιρό δέχεται αντιδράσεις από οργανώσεις που υποστηρίζουν ότι διευκολύνει τη διακίνηση ακραίου περιεχομένου στο διαδίκτυο χωρίς να μπορούν οι αρχές να παρέμβουν. Αυτό σημαίνει ότι η απόφαση της Meta χαιρετίστηκε από οργανώσεις όπως φιλανθρωπικά ιδρύματα για παιδιά, αλλά καταδικάστηκε από υπερασπιστές της ιδιωτικότητας.

Τι αλλάζει στην ουσία για το Instagram; 

Με την απενεργοποίηση της E2EE, το Instagram θα μπορεί πλέον να έχει πρόσβαση σε όλο το περιεχόμενο των άμεσων μηνυμάτων, συμπεριλαμβανομένων εικόνων, βίντεο και φωνητικών μηνυμάτων. Το 2019, η Meta είχε δεσμευτεί να εισαγάγει την τεχνολογία σε όλες τις υπηρεσίες ανταλλαγής μηνυμάτων του Facebook και του Instagram, δηλώνοντας ότι «το μέλλον είναι ιδιωτικό». Η εταιρεία ολοκλήρωσε την εφαρμογή της στο Facebook Messenger το 2023 και αργότερα έκανε τη λειτουργία προαιρετική στο Instagram, με σχέδιο να τη θέσει ως προεπιλογή.

Όμως, έπειτα από επτά χρόνια, η Meta αποφάσισε να μην προχωρήσει στην ευρύτερη εφαρμογή της στο Instagram, το οποίο πλέον θα προσφέρει μόνο βασική κρυπτογράφηση. Η βασική κρυπτογράφηση σημαίνει ότι ένας πάροχος υπηρεσιών διαδικτύου μπορεί να αποκτήσει πρόσβαση σε ιδιωτικό υλικό αν χρειαστεί. Είναι το συνηθισμένο σύστημα στις περισσότερες μεγάλες διαδικτυακές υπηρεσίες, όπως το Gmail.

Η απόφαση έγινε δεκτή θετικά από οργανώσεις προστασίας παιδιών, συμπεριλαμβανομένης της NSPCC, η οποία εδώ και χρόνια προειδοποιεί ότι η τεχνολογία μπορεί να θέσει τα παιδιά σε κίνδυνο. «Είμαστε πραγματικά ικανοποιημένοι», δήλωσε η Rani Govender από την οργάνωση, προσθέτοντας ότι η E2EE «μπορεί να επιτρέψει στους δράστες να αποφεύγουν τον εντοπισμό, επιτρέποντας την αποπλάνηση και κακοποίηση παιδιών να περνούν απαρατήρητες». Από την άλλη πλευρά, υπερασπιστές της ιδιωτικότητας υποστηρίζουν ότι η κίνηση αυτή αποτελεί βήμα προς τα πίσω.

Η Maya Thomas από την Big Brother Watch δήλωσε «απογοητευμένη» από την απόφαση και ανέφερε ότι η E2EE είναι «ένας από τους βασικούς τρόπους με τους οποίους τα παιδιά μπορούν να διατηρούν ασφαλή τα δεδομένα τους στο διαδίκτυο, επομένως ανησυχούμε ότι η Meta ίσως υποκύπτει σε κυβερνητικές πιέσεις». «Οι ιδιωτικές επικοινωνίες σας πρέπει να είναι ασφαλείς», είχε δηλώσει ο CEO της Meta, Mark Zuckerberg, το 2019.

Εδώ και 7 χρόνια η Meta βρισκόταν σε διαμάχη για τις τεχνολογίες που προσπαθούσε να εισαγάγει

Από το 2019, η Meta υπερασπιζόταν τα σχέδιά της απέναντι στις επικρίσεις, ενώ παράλληλα προσπαθούσε να ξεπεράσει τις τεχνικές δυσκολίες εφαρμογής της τεχνολογίας στο Facebook και το Instagram. Η εταιρεία δεν ανακοίνωσε δημόσια την απόφασή της να εγκαταλείψει τα σχέδια για το Instagram. Αντίθετα, ενημέρωσε διακριτικά τους όρους χρήσης της εφαρμογής τον Μάρτιο. «Η ανταλλαγή μηνυμάτων με κρυπτογράφηση από άκρο σε άκρο στο Instagram δεν θα υποστηρίζεται πλέον μετά τις 8 Μαΐου 2026. Αν έχετε συνομιλίες που επηρεάζονται από αυτή την αλλαγή, θα δείτε οδηγίες για το πώς να κατεβάσετε όποια πολυμέσα ή μηνύματα θέλετε να διατηρήσετε», ανέφερε.

Η Meta είπε σε δημοσιογράφους ότι η απόφαση ελήφθη επειδή πολύ λίγοι χρήστες επέλεγαν να χρησιμοποιούν τη λειτουργία. Ωστόσο, σχολιαστές επισημαίνουν ότι η χρήση προαιρετικών λειτουργιών είναι συχνά χαμηλή, επειδή η απαίτηση από τους χρήστες να τις ενεργοποιήσουν δημιουργεί επιπλέον «τριβή».

Ορισμένοι αναλυτές, μεταξύ αυτών και η ειδικός κυβερνοασφάλειας Victoria Baines, καθηγήτρια πληροφορικής στο Gresham College, πιστεύουν ότι η απόφαση αντικατοπτρίζει μια αλλαγή στη στάση της Meta απέναντι στην ιδιωτικότητα. «Οι πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης αξιοποιούν εμπορικά τις επικοινωνίες μας — τις αναρτήσεις, τα likes και τα μηνύματά μας — ώστε να προβάλλουν στοχευμένες διαφημίσεις. Και όλο και περισσότερο, εταιρείες όπως η Meta επικεντρώνονται στην εκπαίδευση μοντέλων τεχνητής νοημοσύνης, για τα οποία τα δεδομένα μηνυμάτων μπορεί να είναι εξαιρετικά πολύτιμα. Νομίζω ότι η απόφαση είναι πιο σύνθετη».

Το Instagram είχε δηλώσει στο παρελθόν ότι τα άμεσα μηνύματα δεν χρησιμοποιούνται για την εκπαίδευση AI. Η εταιρεία αρνήθηκε να σχολιάσει περαιτέρω την απόφασή της να αλλάξει πορεία ως προς την ιδιωτικότητα, ενώ ο επικεφαλής του Instagram, Adam Mosseri, αρνήθηκε να δώσει συνέντευξη.

Τον προηγούμενο μήνα, η Meta ενημέρωσε το προσωπικό της ότι τα κλικ και η δραστηριότητά τους σε εταιρικές συσκευές θα αρχίσουν να συλλέγονται ως δεδομένα εκπαίδευσης για τα μοντέλα AI της εταιρείας. Οργανώσεις όπως η Big Brother Watch υποστηρίζουν ότι η απόφαση της Meta μπορεί να επηρεάσει ολόκληρη τη βιομηχανία των social media. Μέχρι πρόσφατα, η εξάπλωση της E2EE θεωρούνταν η ξεκάθαρη κατεύθυνση του μέλλοντος.

Η E2EE είναι προεπιλεγμένη σε Signal, WhatsApp, Facebook Messenger, iMessage της Apple και Google Messages. Το Telegram την προσφέρει ως επιλογή, αλλά όχι ως προεπιλογή. Το X (πρώην Twitter) προσφέρει παρόμοιο σύστημα για άμεσα μηνύματα, αν και οι επικριτές λένε ότι δεν πληροί τα βιομηχανικά πρότυπα. Το Snapchat τη χρησιμοποιεί για φωτογραφίες και βίντεο στα άμεσα μηνύματα και έχει δηλώσει ότι σχεδιάζει να την επεκτείνει και στα γραπτά μηνύματα. Το Discord σχεδιάζει να κάνει τις φωνητικές και βιντεοκλήσεις κρυπτογραφημένες από άκρο σε άκρο ως προεπιλογή.

Ωστόσο, τον Μάρτιο, το TikTok δήλωσε στο BBC ότι δεν έχει σχέδια να εισαγάγει την τεχνολογία για άμεσα μηνύματα. Δεκατέσσερις ημέρες αργότερα, το Instagram ενημέρωσε τους όρους χρήσης του επιβεβαιώνοντας ότι δεν θα προχωρήσει στην εφαρμογή της.

Πηγή: BBC