Το ChatGPT ως «δεκανίκι» της σκέψης: Πώς η τεχνητή νοημοσύνη εξασθενεί τη μνήμη

Η χρήση τεχνητής νοημοσύνης ως εργαλείου μελέτης μπορεί να κάνει τους φοιτητές πιο γρήγορους, όχι όμως πιο αποτελεσματικούς, τουλάχιστον όσον αφορά τη μακροπρόθεσμη εκμάθηση.

Αυτό είναι το κεντρικό συμπέρασμα νέας έρευνας για την τεχνητή νοημοσύνη που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό Social Sciences & Humanities Open.

Ο Αντρέ Μπαρκάουι, καθηγητής Διοίκησης Επιχειρήσεων στο Πανεπιστήμιο Φεντεράλ του Ρίο ντε Τζανέιρο, χώρισε 120 προπτυχιακούς φοιτητές σε δύο ομάδες. Η πρώτη χρησιμοποίησε το ChatGPT για να ερευνήσει βασικές έννοιες τεχνητής νοημοσύνης και να ετοιμάσει παρουσίαση. Η δεύτερη στηρίχθηκε αποκλειστικά σε παραδοσιακές πηγές: σημειώσεις, ακαδημαϊκές βάσεις δεδομένων και μηχανές αναζήτησης.

Σαράντα πέντε ημέρες αργότερα, οι φοιτητές εξετάστηκαν αιφνιδιαστικά με ερωτηματολόγιο 20 ερωτήσεων. Οι παραδοσιακές μέθοδοι απέδωσαν μέσο σκορ 68,5%, ενώ οι χρήστες του ChatGPT έφτασαν μόλις το 57,5%. Η διαφορά ήταν ακόμα μεγαλύτερη σε τεχνικά και σύνθετα θέματα.

Ενδιαφέρον παρουσιάζει και η διαφορά χρόνου: η ομάδα του chatbot αφιέρωσε κατά μέσο όρο 3,2 ώρες στην εργασία, έναντι 5,8 ωρών των παραδοσιακών. Ακόμα και μετά τη στατιστική εξισορρόπηση για τον παράγοντα χρόνου, η ομάδα χωρίς ΤΝ παρέμεινε ανώτερη. Το συμπέρασμα: δεν είναι τόσο ο χρόνος που μετράει, όσο η ποιότητα της διαδικασίας μάθησης.

Ο Μπαρκάουι αποδίδει αυτό το φαινόμενο στην απουσία της «παραγωγικής δυσκολίας»: όταν ο εγκέφαλος δεν αγωνίζεται να κατανοήσει και να αποθηκεύσει μια πληροφορία, η μνήμη παραμένει επιφανειακή. Το chatbot δίνει απαντήσεις έτοιμες, αφαιρώντας ακριβώς αυτή την ευεργετική «τριβή».

«Η τεχνητή νοημοσύνη πρέπει να λειτουργεί ως συγκυβερνήτης, όχι ως αυτόματος πιλότος», τονίζει ο ερευνητής. «Η αξία του ανθρώπου δεν βρίσκεται πλέον στην εκτέλεση, αλλά στην ικανότητα να θέτει τις σωστές ερωτήσεις και να αξιολογεί κριτικά τα αποτελέσματα».

(Με πληροφορίες PsyPost)