Ο εγκέφαλός μας «ξέρει» μουσική θεωρία κι ας μην έχουμε πάει σε ωδείο

Νέα έρευνα αποδεικνύει ότι η απλή ακρόαση μουσικής αρκεί για να εκπαιδεύσει το μυαλό μας να αναγνωρίζει μοτίβα

Έρευνα του Πανεπιστημίου Ρότσεστερ δείχνει ότι ο εγκέφαλος κατανοεί τη μουσική χωρίς εκπαίδευση, καθώς όλοι μαθαίνουν ασυνείδητα τους κανόνες της.

Μια νέα μελέτη που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Psychological Science ανατρέπει την πεποίθηση ότι η κατανόηση της μουσικής δομής απαιτεί χρόνια σπουδών.

Σύμφωνα με την επικεφαλής ερευνήτρια Ρίσα Κασάνο-Κόλμαν, ο ανθρώπινος εγκέφαλος απορροφά τους εσωτερικούς κανόνες της μουσικής θεωρίας απλώς και μόνο μέσω της έκθεσης σε μουσικά ερεθίσματα κατά τη διάρκεια της ζωής μας.

Το πείραμα με τον Τσαϊκόφσκι

Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν έργα του Πιότρ Ιλίτς Τσαϊκόφσκι, τα οποία «τεμάχισαν» και ανακάτεψαν σε διαφορετικά χρονικά διαστήματα (από ένα έως οκτώ μουσικά μέτρα).

Στόχος ήταν να δουν πώς η αλλοίωση της αρμονικής συνέχειας επηρεάζει τη μνήμη και την ικανότητα πρόβλεψης των ακροατών. Στην έρευνα συμμετείχαν δύο ομάδες: εκπαιδευμένοι μουσικοί και άτομα χωρίς καμία απολύτως γνώση μουσικής.

Εντυπωσιακή ομοιότητα στις επιδόσεις

Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι και οι δύο ομάδες λειτούργησαν με αξιοσημείωτη ομοιότητα:

Μνήμη και πρόβλεψη: Όσο πιο «άθικτη» ήταν η μουσική δομή, τόσο βελτιωνόταν η ικανότητα των συμμετεχόντων να θυμηθούν ένα απόσπασμα ή να προβλέψουν τη νότα που ακολουθεί. Παρόλο που οι μουσικοί είχαν ελαφρύ προβάδισμα στη μνήμη, και οι δύο ομάδες επωφελήθηκαν από το μουσικό πλαίσιο με τον ίδιο ακριβώς ρυθμό.

Διαισθητική θεωρία: Στο τεστ πρόβλεψης, οι μη μουσικοί τα πήγαν εξίσου καλά με τους επαγγελματίες. Αυτό υποδηλώνει ότι όλοι διαθέτουμε έναν ασυνείδητο μηχανισμό που «διαβάζει» την αρμονική οργάνωση.

Η διαφορά της εκπαίδευσης

Η βασική διαφορά εντοπίστηκε μόνο όταν οι συμμετέχοντες κλήθηκαν να αναγνωρίσουν συνειδητά το επίπεδο της αλλοίωσης της μουσικής. Εκεί, οι γνώσεις θεωρίας βοήθησαν τους μουσικούς να κατηγοριοποιήσουν τις αλλαγές με μεγαλύτερη ακρίβεια. Επίσης, οι μουσικοί τείνουν να αντιλαμβάνονται μεγαλύτερες μουσικές ενότητες, ενώ οι μη μουσικοί εστιάζουν σε μικρότερες φράσεις.

Το συμπέρασμα της μελέτης που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Psychological Science είναι ελπιδοφόρο: η μουσική λειτουργεί όπως η γλώσσα. Όπως γινόμαστε «ειδικοί» στη μητρική μας γλώσσα απλώς ακούγοντάς την, έτσι και ο εγκέφαλός μας γίνεται ένας έμπειρος ακροατής που κατανοεί τη δομή και την πολυπλοκότητα της μουσικής, ανεξάρτητα από το αν ξέρουμε να διαβάζουμε πεντάγραμμο.

(Με πληροφορίες PsyPost)