Γιατί κάποιοι ανατριχιάζουν με ένα τραγούδι και άλλοι όχι

Η ανατριχίλα που προκαλεί ένα τραγούδι, μια συμφωνία ή ένα έργο τέχνης δεν είναι απλώς θέμα ευαισθησίας — φαίνεται πως έχει και γενετική βάση.

Το φαινόμενο, γνωστό ως «aesthetic chills», περιγράφει τη σωματική αντίδραση που βιώνουν ορισμένοι άνθρωποι όταν έρχονται σε επαφή με έντονα καλλιτεχνικά ερεθίσματα, όπως ένα τραγούδι ή μια συγκινητική εικόνα.

Νέα επιστημονική έρευνα δείχνει ότι περίπου το ένα τρίτο της τάσης να βιώνει κάποιος τέτοιες στιγμές συνδέεται με κληρονομικούς παράγοντες. Στη μελέτη συμμετείχαν περισσότεροι από 15.000 ενήλικες, οι οποίοι κλήθηκαν να απαντήσουν αν έχουν νιώσει ρίγη ακούγοντας μουσική, διαβάζοντας ποίηση ή παρατηρώντας έργα τέχνης, ενώ παράλληλα αναλύθηκε και το γενετικό τους υλικό.

Οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι όταν κάποιος βιώνει αυτό το αίσθημα, ενεργοποιείται το σύστημα ανταμοιβής του εγκεφάλου — το ίδιο που σχετίζεται με την ευχαρίστηση από βασικές εμπειρίες όπως το φαγητό ή η έλξη προς άλλους ανθρώπους.

Σε αυτές τις στιγμές, απελευθερώνεται ντοπαμίνη, μια ουσία που συνδέεται με την απόλαυση και το κίνητρο. Η μουσική κορύφωση, μια αλλαγή αρμονίας ή η αίσθηση μεγαλείου σε ένα έργο τέχνης μπορούν να πυροδοτήσουν αυτή την αντίδραση.

Η έρευνα δείχνει επίσης ότι όσοι έχουν μεγαλύτερη προδιάθεση προς τη δημιουργικότητα, τη φαντασία και την «ανοιχτότητα στην εμπειρία» είναι πιο πιθανό να βιώνουν τέτοια ρίγη.

Ωστόσο, τα γονίδια δεν εξηγούν τα πάντα. Περίπου το 70% των διαφορών στο πώς βιώνει ο καθένας την τέχνη φαίνεται να σχετίζεται με τις εμπειρίες, το περιβάλλον και την πολιτισμική επιρροή.

Η ανατριχίλα, λοιπόν, βρίσκεται κάπου ανάμεσα στη βιολογία και την εμπειρία — ένας συνδυασμός φύσης και ζωής που καθορίζει πώς αντιδρούμε στην τέχνη.

Πηγή: The Times