Explainer | Ισχυρή ηλιακή καταιγίδα πλήττει τη Γη: Τι είναι και ποιες επιπτώσεις μπορεί να έχει

Μία εξαιρετικά ισχυρή ηλιακή καταιγίδα έπληξε τη Γη τη Δευτέρα, με τους ειδικούς να επισημαίνουν ότι πρόκειται για τη μεγαλύτερη ηλιακή ακτινοβολιακή καταιγίδα των τελευταίων 20 και πλέον ετών. Σύμφωνα με το Κέντρο Πρόγνωσης Διαστημικού Καιρού των ΗΠΑ (Space Weather Prediction Center – SWPC), δεν έχει καταγραφεί αντίστοιχο φαινόμενο από τον Οκτώβριο του 2003.

Τι είναι η ηλιακή καταιγίδα και πώς δημιουργείται;

Η NASA εξηγεί ότι μια ηλιακή καταιγίδα προκαλείται όταν ο Ήλιος εκτοξεύει αιφνίδιες εκρήξεις σωματιδίων, ενέργειας και μαγνητικών πεδίων στο Διάστημα. Όταν αυτά τα φαινόμενα κατευθύνονται προς τη Γη, μπορούν να διαταράξουν το γήινο μαγνητικό πεδίο και να προκαλέσουν γεωμαγνητική καταιγίδα.

Το φαινόμενο ξεκινά από τα έντονα και «μπλεγμένα» μαγνητικά πεδία του Ήλιου, τα οποία συστρέφονται καθώς αυτός περιστρέφεται με διαφορετικές ταχύτητες στον ισημερινό και στους πόλους. Όταν η ένταση αυτών των πεδίων ξεπεράσει τα όριά της, «σπάνε» και επανασυνδέονται – μια διαδικασία γνωστή ως μαγνητική επανασύνδεση – απελευθερώνοντας τεράστια ποσά ενέργειας.

Παρότι τέτοιες καταιγίδες μπορούν να προκαλέσουν προβλήματα σε τεχνολογικές υποδομές, η NASA διαβεβαιώνει ότι οι άνθρωποι στην επιφάνεια της Γης παραμένουν ασφαλείς, καθώς η ατμόσφαιρα και το μαγνητικό πεδίο του πλανήτη λειτουργούν προστατευτικά.

Ποιες είναι οι επιπτώσεις της ηλιακής καταιγίδας και πού θα φανούν τα σέλαα;

Σύμφωνα με το SWPC, οι βασικές επιπτώσεις της τρέχουσας καταιγίδας αφορούν κυρίως δορυφορικές λειτουργίες, διαστημικές αποστολές και πτήσεις υψηλού υψομέτρου, ιδιαίτερα σε πολικές διαδρομές. Παράλληλα, έχουν εκδοθεί προειδοποιήσεις για πιθανές διαταραχές σε συστήματα GPS και επικοινωνιών.

Όπως εξήγησε ο συντονιστής του SWPC, Shawn Dahl, η καταιγί συνδέεται με μια ισχυρή ηλιακή έκλαμψη και μια εκτόξευση στεμματικής μάζας (coronal mass ejection), που έστειλε έντονα μαγνητικά πεδία και ηλιακούς ανέμους προς τη Γη, ενισχύοντας τα γεωμαγνητικά επίπεδα.

Θεαματικό «παράπλευρο» αποτέλεσμα του φαινομένου είναι η πιθανή εμφάνιση βορείου σέλαος (aurora borealis) σε μεγάλο μέρος των βόρειων ΗΠΑ. Το SWPC εκτιμά ότι το σέλας ενδέχεται να είναι ορατό σε περισσότερες από 20 πολιτείες, κυρίως στις βόρειες περιοχές.

Οι ειδικοί συμβουλεύουν όσους επιθυμούν να το παρατηρήσουν να βρεθούν μακριά από τα φώτα των πόλεων και να δοκιμάσουν τη λήψη φωτογραφιών με κινητό τηλέφωνο, καθώς πολλές φορές η κάμερα «βλέπει» το σέλας πιο καθαρά από το ανθρώπινο μάτι.

Πηγή: Newsweek