Πώς οι σωματικές απεικονίσεις 100.000 ανθρώπων μπορεί να αλλάξουν ριζικά τη διάγνωση και τη θεραπεία των ασθενειών

Επιστήμονες αναμένουν να αποκτήσουν πρωτοφανή γνώση για τη διαδικασία της ανθρώπινης γήρανσης και τα πρώτα σημάδια ασθενειών, μετά την ολοκλήρωση του μεγαλύτερου παγκοσμίως προγράμματος πλήρους σωματικής απεικόνισης. Σε διάστημα δέκα ετών, 100.000 εθελοντές υποβλήθηκαν σε αναλυτικές εξετάσεις από το κεφάλι έως τα πόδια, με το τελικό αποτέλεσμα να περιλαμβάνει πάνω από ένα δισεκατομμύριο εικόνες — αποπροσωποποιημένες για λόγους προστασίας — που απεικονίζουν την καρδιά, τον εγκέφαλο, την κοιλιακή χώρα, τα αγγεία, τα οστά και τις αρθρώσεις. Τα δεδομένα αυτά συνδυάζονται με ιατρικό ιστορικό, γενετικές πληροφορίες και στοιχεία για τον τρόπο ζωής των συμμετεχόντων.

Το εγχείρημα ανήκει στη βρετανική βάση δεδομένων UK Biobank, η οποία παρακολουθεί την υγεία μισού εκατομμυρίου πολιτών. Ήδη, επιμέρους μελέτες βασισμένες σε αυτά τα δεδομένα έχουν οδηγήσει σε ανακαλύψεις για το πώς η καρδιά επηρεάζει ψυχικές παθήσεις, έχουν αποδείξει ότι ακόμα και μικρή κατανάλωση αλκοόλ επιδρά αρνητικά στον εγκέφαλο, και έχουν προσφέρει στοιχεία που προβλέπουν δεκάδες μελλοντικές ασθένειες. Όπως δήλωσε η επικεφαλής επιστήμονας του προγράμματος, Ναόμι Άλεν, «για πρώτη φορά μπορούμε να δούμε πώς εξελίσσεται η γήρανση και πώς ξεκινούν οι νόσοι, με απίστευτη λεπτομέρεια και σε τεράστια κλίμακα».

Τα δεδομένα περιλαμβάνουν 12.000 εικόνες για κάθε εθελοντή, αποκαλύπτοντας το μέγεθος, το σχήμα και τη δομή ζωτικών οργάνων, όπως ο εγκέφαλος, η καρδιά και τα οστά. Μέσα από αυτές τις εξετάσεις, εντοπίζονται πρώιμα σημάδια άνοιας, ενώ φαίνεται πως ακόμα και μία έως δύο μονάδες αλκοόλ την ημέρα συνδέονται με συρρίκνωση εγκεφαλικού ιστού. Ταυτόχρονα, η κατανομή του λίπους στο σώμα αναδεικνύεται ως σημαντικότερος δείκτης κινδύνου για καρδιοπάθειες απ’ ό,τι ο δείκτης μάζας σώματος (BMI).

Η βάση δεδομένων επεκτείνεται πλέον, καθώς 60.000 από τους συμμετέχοντες υποβάλλονται εκ νέου σε εξετάσεις για να παρακολουθηθεί η εξέλιξη της υγείας τους μέσα στον χρόνο. Οι πρώτες συγκρίσεις, όπως ανέφερε η καθηγήτρια μεταβολικής απεικόνισης Λουίζ Τόμας, έδειξαν ανησυχητική αύξηση στο σπλαχνικό λίπος και μείωση της ποιότητας της μυϊκής μάζας, με τη γήρανση να παρομοιάζεται με την εμφάνιση... «κρέατος wagyu». Την ίδια στιγμή, νέες τεχνολογίες που βασίστηκαν στις εικόνες αυτές, όπως η αυτοματοποιημένη ανίχνευση ανευρυσμάτων — τα οποία είναι πιο επικίνδυνα στις γυναίκες, αλλά δεν ελέγχονται συστηματικά — υπόσχονται να φέρουν επανάσταση στις διαγνωστικές πρακτικές του NHS.