Ταξιδια

Μουσείο Γέσιου: Ένα κτήριο του 1936 ζωντανεύει τις μνήμες του Μακεδονικού Αγώνα

Ο Μακεδονικός Αγώνας, η Έδεσσα και μια ακόμα αιτία για εκδρομή στη γη του κερασιού

Στέφανος Τσιτσόπουλος
1’ ΔΙΑΒΑΣΜΑ

Μουσείο Γέσιου: Ένα μουσείο στην καρδιά της Έδεσσας φωτίζει γνωστές και άγνωστες στιγμές του Μακεδονικού Αγώνας

Το περιστατικό είναι αληθινό: Την 25η Μαρτίου του 1961, η Φρειδερίκη σταμάτησε τη μεγάλη παρέλαση τη στιγμή που μπροστά της περνούσε το άγημα του Πανελληνίου Συλλόγου Μακεδονομάχων, με την Αγγελική Τσιώμου, πολύ μεγάλη πλέον σε ηλικία (γεννημένη το 1885) να βαδίζει αγέρωχη. Χάρη και λεβεντιά σαν να μην είχε περάσει ούτε μία μέρα από εκείνα τα άγρια χρόνια, τότε που πρωτοδιορισμένη δασκάλα στα Γιαννιτσά έπαιζε τη ζωή της κορώνα γράμματα, η Αγγελική Τσιώμου καταχειροκροτείται από τους Θεσσαλονικιούς και απορεί τα μάλα όταν η Φρειδερίκη της υποκλίνεται. Η Τσιώμου έρχεται από τα βάθη εκείνων των δυστοπικών καιρών, όταν Βούλγαροι Εξαρχικοί και Ορθόδοξοι Έλληνες δίνουν μάχες σώμα με σώμα. Έρχεται από το έπος του Παύλου Μελά και της μπριγκάδας του όταν έπαιρναν στο κατόπι τους κομιτατζήδες της Σόφιας. Η Οθωμανική Αυτοκρατορία βρισκόταν σε αποδρομή και τα σχέδια για την επομένη μέρα καταστρώνονταν βουτηγμένα στο αίμα και τη βία. Ποιος δεν διάβασε τα «Μυστικά του Βάλτου» της Πηνελόπης Δέλτα;

Και από τη σκηνή με την Τσιώμου και τη Φρειδερίκη στην παρέλαση εκείνου του Μαρτίου του 1961, στην καρδιά της Έδεσσας, στην πλατεία Ελευθερίας, καλοκαίρι του 2026. Για την ακρίβεια εντός ενός αναπαλαιωμένου αρτ ντεκό κτηρίου του 1936, εδώ που στεγάζεται το νεοσύστατο θεματικό Μουσείο Γέσιου «Ο Μακεδονικός Αγώνας και η Έδεσσα». Ο δωρητής και ιδρυτής του Χρίστος Ι. Γέσιος, ένας Εδεσσαίος στην καταγωγή, νομικός και αρχιτέκτονας, που δεκαετίες τώρα ζει στην Αμερική, επανέφερε το εντυπωσιακό οικογενειακό κτήριο-κειμήλιο στην αρχική του μορφή, προσφέροντας στη γενέθλια πόλη του ένα melting pot. Χάρις στη μόνιμη έκθεση «Αόρατοι Αγωνιστές - Οι Ιστορίες των Κρυφών Ηρώων της Μακεδονίας», η πράσινη, υδρόφιλη και κερασένια Έδεσσα του καταρράκτη, του Κανναβουργείου, των εξωτικών φρούτων και του υπέροχα δροσερού καλοκαιρινού κλίματός της, μπορεί πλέον να δομήσει στρατηγικά, συνειδητά και με μεθοδευμένα βήματα, μια ακόμα εντυπωσιακή ταυτότητα. Μοναδικό αφήγημα, το Μουσείο Γέσιου την καθιστά με τον πλέον εμπεριστατώμένο τρόπο σε πόλη κλειδί για την περίοδο του Μακεδονικού Αγώνα.