WWF Ελλάς: Υπεγράφη το Προεδρικό Διάταγμα για τη μόνιμη προστασία της Γυάρου

Μετά από οκτώ ολόκληρα χρόνια, στις 16/4/2026, υπεγράφη το πολυαναμενόμενο Προεδρικό Διάταγμα (ΠΔ) για τη Θαλάσσια Προστατευόμενη Περιοχή (ΘΠΠ) της Γυάρου.

Το WWF Ελλάς χαιρετίζει την κίνηση αυτή του απουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΥΠΕΝ) που εκκρεμούσε από το 2018 και εξασφαλίζει πλέον ένα μόνιμο νομικό καθεστώς για την προστασία της μοναδικής αυτής περιοχής της Γυάρου και της βιοποικιλότητας που φιλοξενεί. Η υπογραφή του Προεδρικού Διατάγματος είναι ένα καθοριστικό ορόσημο και μια νέα σελίδα στην έτσι κι αλλιώς πλούσια ιστορία της Γυάρου.

To Προεδρικό Διάταγμα καθορίζει πλέον επίσημα τις έως τώρα προσωρινά θεσμικά κατοχυρωμένες ζώνες προστασίας, αλλά και συγκεκριμένους κανόνες διαχείρισης. Ένα μόνιμο πια πλαίσιο που μπορεί να εξασφαλίσει ότι ο φυσικός πλούτος του νησιού θα διαφυλαχθεί σε βάθος χρόνου, στηρίζοντας παράλληλα, μέσω αυτού, και τις τοπικές κοινωνίες των Βόρειων Κυκλάδων.

Το WWF Ελλάς, ήδη από το 2013 σε συνεργασία με ποικίλους φορείς, έχει ηγηθεί ενός πολυσχιδούς προγράμματος για την προστασία της χερσαίας και θαλάσσιας βιοποικιλότητας της Γυάρου, ξεκινώντας από την καταγραφή του φυσικού πλούτου της περιοχής και συνεχίζοντας με την εφαρμογή καινοτόμων πρακτικών διαχείρισης, επιστημονικής έρευνας, αλλά και συμμετοχικής διακυβέρνησης.

Κατά τη διάρκεια των δεκατριών (13) αυτών ετών αφοσιωμένης και εντατικής δουλειάς, καταγράφηκαν ορισμένα σημαντικά επιτεύγματα, όπως η ανάκαμψη χερσαίων και θαλάσσιων οικοτόπων, η αύξηση ιχθυαποθεμάτων, καθώς και διατήρηση πληθυσμών για ορισμένα σπάνια και απειλούμενα είδη που εντοπίζονται στη Γυάρο (π.χ. η μεσογειακή φώκια Monachus monachus και το θαλασσοπούλι μύχος Puffinus yelkouan). Με το Προεδρικό Διάταγμα, οι αρμόδιοι φορείς της πολιτείας καλούνται πλέον να συνεχίσουν και να εντατικοποιήσουν την αποτελεσματική διαχείριση της ΘΠΠ Γυάρου, ώστε να διασφαλίσουν τη μακροπρόθεσμη διατήρηση του μοναδικού φυσικού περιβάλλοντος της περιοχής εντάσσοντας και τις τοπικές κοινωνίες στη διακυβέρνησή της.

Η Γυάρος αποτελεί ένα έμπρακτο παράδειγμα εφαρμογής αποτελεσματικών πρακτικών και εργαλείων που μπορούν να δείξουν τον δρόμο για την ορθή διαχείριση των υπόλοιπων Θαλάσσιων Προστατευόμενων Περιοχών στη χώρα, αλλά και των δύο νέων θαλάσσιων πάρκων στις νότιες Κυκλάδες και στο Ιόνιο. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η πρόσφατη αναγνώριση από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή του καινοτόμου συστήματος απομακρυσμένης επιτήρησης που το WWF Ελλάς εγκατέστησε και λειτούργησε από το 2015 μέχρι το 2023 στη Γυάρο, ως μία καλή πρακτική για όλη την Ευρώπη. Η λειτουργία του συγκεκριμένου συστήματος έχει πλέον μεταφερθεί στον Οργανισμό Φυσικού Περιβάλλοντος & Κλιματικής Αλλαγής (ΟΦΥΠΕΚΑ), ο οποίος είναι αρμόδιος για τη διαχείριση της περιοχής σε συνεργασία με το Λιμενικό Σώμα.

Η έκδοση του Προεδρικού Διατάγματος δεν σηματοδοτεί το τέλος μιας σημαντικής πορείας. Αντιθέτως, αποτελεί την αφετηρία για την επόμενη ημέρα της ΘΠΠ Γυάρου, όπου η αποτελεσματική προστασία της φύσης συνυπάρχει με τη βιώσιμη ανάπτυξη, την έρευνα, την εκπαίδευση και την ενεργή συμμετοχή της τοπικής κοινωνίας. Παράλληλα, ελπίζουμε πως αποτελεί την αρχή για την έκδοση των Προεδρικών Διαταγμάτων που εκκρεμούν εδώ και πολλά χρόνια για τις υπόλοιπες προστατευόμενες περιοχές της χώρας.

Ο Δημήτρης Καραβέλλας, γενικός διευθυντής στο WWF Ελλάς, δηλώνει: «Χρόνια επίμονης δουλειάς και ουσιαστικής συνεργασίας με 50 διαφορετικούς φορείς οδήγησαν σε μια μεγάλη στιγμή για τη Γυάρο: την υπογραφή του Προεδρικού Διατάγματος που κατοχυρώνει την προστασία της. Η Γυάρος αποδεικνύει ότι όταν ενώνουμε δυνάμεις για ένα κοινό όραμα, η προστασία της φύσης και η βιώσιμη ανάπτυξη, γίνονται πράξη, όπως πρέπει να συμβεί και στα θαλάσσια πάρκα του Αιγαίου και του Ιονίου, αλλά και στις υπόλοιπες προστατευόμενες περιοχές της χώρας».