Κανονιστική ασφάλεια για τα «παντοτινά χημικά» στο νερό, στο περιβάλλον και στον οργανισμό μας

* Γράφει η Γιέσικα Ρούσβαλ, Επίτροπος Περιβάλλοντος, Ανθεκτικότητας των Υδάτων και Ανταγωνιστικής Οικονομίας

Έχω διαπιστώσει προσωπικά τις συνέπειες της ρύπανσης από PFAS στην ανθρώπινη υγεία, τη βλάβη για το περιβάλλον και τις οικονομικές απώλειες.  Αυτά τα «παντοτινά χημικά» παραμένουν στο έδαφος, στο νερό, στην ατμόσφαιρα, στην άγρια φύση, και στο σώμα μας. Είναι υποχρέωσή μας απέναντι στις μελλοντικές γενιές να επιλύσουμε ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα ρύπανσης της εποχής μας. Και είναι υποχρέωσή μας να προσφέρουμε στις επιχειρήσεις μας σιγουριά και προβλεψιμότητα για το πώς μπορούν να χρησιμοποιούν τις ουσίες PFAS με όσο το δυνατόν περισσότερη ασφάλεια. Είναι πολιτική προτεραιότητα για την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και προσωπική προτεραιότητα για εμένα.

Εργαζόμαστε με αυτόν ακριβώς τον στόχο. Οι ουσίες PFAS χρησιμοποιούνται ευρέως στη βιομηχανική παραγωγή και σε καταναλωτικά αγαθά, ενώ η μεγάλη αντοχή τους τις καθιστά χρήσιμες σε πολλούς κρίσιμους τομείς και πολλές βιομηχανικές εφαρμογές. Ωστόσο, χρησιμοποιούνται ακόμα και όταν υπάρχουν ασφαλέστερες, κατάλληλες και εμπορικά βιώσιμες εναλλακτικές επιλογές.

Υπολογίζουμε ότι περίπου 100.000 εγκαταστάσεις στην Ευρώπη εκπέμπουν PFAS. Το κόστος καθαρισμού των ήδη μολυσμένων εγκαταστάσεων είναι τεράστιο, αλλά θα γίνει ακόμη μεγαλύτερο εάν δεν αναλάβουμε δράση για να προλάβουμε τη μελλοντική ρύπανση. Πολλοί άνθρωποι —μεταξύ τους και εγώ— ανησυχούμε για το επίπεδο των PFAS που βρίσκονται στο νερό, στο περιβάλλον και στον οργανισμό μας. Πέρυσι, οι ολλανδικές αρχές αποκάλυψαν ότι ολόκληρος ο πληθυσμός των Κάτω Χωρών έχει διάφορες μορφές PFAS στο αίμα του. Δεν υπάρχει κανένας λόγος να πιστεύουμε ότι η κατάσταση είναι πολύ διαφορετική στις άλλες χώρες.

Τα καλά νέα είναι ότι η Επιτροπή και τα κράτη μέλη έχουν αναλάβει δράση τα τελευταία χρόνια και ορισμένες γνωστές πηγές ρύπανσης με PFAS έχουν ήδη απαγορευτεί. Χρειαζόμαστε ωστόσο μια πιο διαρθρωμένη και πιο συστηματική προσέγγιση, με την οποία να αντιμετωπίζεται αποτελεσματικά το πρόβλημα και να εξασφαλίζεται βεβαιότητα και προβλεψιμότητα για τις επιχειρήσεις. Μπορούμε να τονώσουμε την καινοτομία και ταυτόχρονα να υποστηρίξουμε τη μετάβαση σε ασφαλέστερα και πιο βιώσιμα χημικά υποκατάστατα. Και χρειαζόμαστε επίσης αυστηρούς κανόνες για την καταπολέμηση της ρύπανσης.

Μετά από αίτημα πολλών κρατών μελών, ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Χημικών Προϊόντων (ECHA) καταρτίζει έναν εκτεταμένο περιορισμό των PFAS και δημοσίευσε πρόσφατα την επιστημονική του γνωμοδότηση. Αργότερα εντός του έτους θα εκδοθούν από τον ECHA τεκμηριωμένες τελικές γνωμοδοτήσεις, οι οποίες θα λαμβάνουν υπόψη τα πιο πρόσφατα επιστημονικά στοιχεία και γνώσεις, αλλά και τον κοινωνικοοικονομικό αντίκτυπο τυχόν περιορισμών. Αμέσως μόλις ο ECHA ολοκληρώσει τις εργασίες του, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα στηριχθεί σε αυτές προκειμένου να προσφέρει κανονιστική ασφάλεια. Υποστηρίζουμε την απομάκρυνση από τα «παντοτινά χημικά» και θα επιδιώξουμε την απαγόρευση των PFAS σε καταναλωτικά αγαθά και βιομηχανικές χρήσεις στις περιπτώσεις όπου υπάρχουν ικανοποιητικές εναλλακτικές λύσεις. Όπως πάντα, οι νέοι κανόνες πρέπει να είναι απλοί εκ σχεδιασμού και να παρέχουν βεβαιότητα, σαφήνεια και προβλεψιμότητα τόσο για τους καταναλωτές όσο και για τις επιχειρήσεις.

Υποστηρίζουμε την απομάκρυνση από τα «παντοτινά χημικά» και θα επιδιώξουμε την απαγόρευση των PFAS σε καταναλωτικά αγαθά και βιομηχανικές χρήσεις

Διαβλέπω επίσης ευκαιρίες για το μέλλον: πολλές επιχειρήσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης έχουν πρωτοπορήσει, επενδύοντας σε εναλλακτικές λύσεις χωρίς PFAS. Οφείλουμε να στηρίξουμε την προσπάθεια αυτή. Θεσπίζοντας σαφή ευρωπαϊκά πρότυπα, θα αποφύγουμε να βρεθούμε με ένα συνονθύλευμα εθνικών κανόνων και θα βοηθήσουμε τις επιχειρήσεις μας να κερδίσουν την εμπιστοσύνη των καταναλωτών, να καινοτομήσουν, και να βρουν βιώσιμες λύσεις. Στόχος μας είναι να προωθήσουμε μια ανταγωνιστική, καινοτόμο και ασφαλή εσωτερική αγορά, στην οποία οι επιχειρήσεις θα μπορούν να ευδοκιμούν και οι καταναλωτές θα γνωρίζουν ότι η ανθρώπινη υγεία και το περιβάλλον προστατεύονται.