Ωκεανοί: Οι υψηλότερες θερμοκρασίες που έχουν καταγραφεί ποτέ

Οι ωκεανοί σημείωσαν αυτή την εβδομάδα την υψηλότερη θερμοκρασία που έχει καταγραφεί ποτέ, με την μέση παγκόσμια θερμοκρασία της επιφάνειας της θάλασσας να αγγίζει τους 20,96 βαθμούς Κελσίου, σύμφωνα με τα δεδομένα του ευρωπαϊκού παρατηρητηρίου Copernicus.

Συγκεκριμένα, η μέση ημερήσια παγκόσμια θερμοκρασία της επιφάνειας της θάλασσας «έφθασε τους 20,96 βαθμούς Κελσίου στις 30 Ιουλίου» 2023 σύμφωνα με τη βάση δεδομένων ERA5, ενώ «το προηγούμενο ρεκόρ ήταν 20,95 βαθμοί Κελσίου τον Μάρτιο του 2016», δήλωσε μια εκπρόσωπος του παρατηρητηρίου στο Γαλλικό Πρακτορείο.

Οι ωκεανοί είναι εξαιρετικά σημαντικοί αφού απορροφούν τη θερμότητα, παράγουν το μισό οξυγόνο της γης και καθορίζουν τα καιρικά φαινόμενα.

Επιπλέον, σύμφωνα με άρθρο του BBC, τα θερμότερα νερά έχουν μικρότερη ικανότητα απορρόφησης του διοξειδίου του άνθρακα που απελευθερώνεται από τα αέρια του θερμοκηπίου. Αυτό σημαίνει ότι περισσότερο διοξείδιο του άνθρακα θα παραμείνει στην ατμόσφαιρα, με αποτέλεσμα την υπερθέρμανση του πλανήτη μας.

Οι επιπτώσεις της υπερθέρμανσης των ωκεανών

Τα θερμότερα νερά στους ωκεανούς μπορούν να αυξήσουν τον ρυθμό με τον οποίο οι παγετώνες λιώνουν και ρέουν στον ωκεανό, κάτι που σημαίνει μεγαλύτερη άνοδο της στάθμης της θάλασσας. Συμπληρωματικά, τα ζώα και η θαλάσσια ζωή επηρεάζονται επίσης σε μεγάλο βαθμό. 

Οι θερμότεροι ωκεανοί σημαίνουν ότι η θαλάσσια ζωή, όπως τα ψάρια και οι φάλαινες, μετακινούνται προς αναζήτηση ψυχρότερων υδάτων, γεγονός που διαταράσσει την τροφική αλυσίδα.

Επίσης ορισμένα αρπακτικά ζώα, όπως για παράδειγμα οι καρχαρίες, μπορεί να γίνουν πιο επιθετικά, καθώς οι θερμότερες θερμοκρασίες τους προκαλούν σύγχυση.

Σύμφωνα με την Δρ Kathryn Lesneski, η οποία παρακολουθεί το θαλάσσιο κύμα καύσωνα στον Κόλπο του Μεξικού, δήλωσε: «Αυτή τη στιγμή υπάρχει εκτεταμένη λεύκανση των κοραλλιών σε ρηχούς υφάλους στη Φλόριντα και πολλά κοράλλια έχουν ήδη πεθάνει».

Ο καθηγητής Mike Burrows, που παρακολουθεί τις επιπτώσεις στις θαλάσσιες ακτές της Σκωτίας δήλωσε ότι «Είναι απογοητευτικό να βλέπουμε αυτή την αλλαγή να συμβαίνει τόσο γρήγορα. Είχαμε ένα θαλάσσιο κύμα καύσωνα 247 ημερών στο Ηνωμένο Βασίλειο μεταξύ Αυγούστου 2022 και Απριλίου 2023».

Η απειλή από την άνοδο της στάθμης των θαλασσών

Η στάθμη των θαλασσών αυξήθηκε με περισσότερο του διπλάσιου ρυθμό σε σχέση με την πρώτη δεκαετία των μετρήσεων 1993-2002 και άγγιξε νέο ρεκόρ τον περασμένο χρόνο, σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Μετεωρολογίας.

Η ακραία τήξη των παγετώνων και τα επίπεδα ρεκόρ θερμότητας των ωκεανών -που οδηγεί σε διαστολή του νερού- συνέβαλαν σε μέση αύξηση της στάθμης της θάλασσας κατά 4,62 mm ετησίως ανάμεσα στο 2013 και το 2022, σημειώνει ο οργανισμός των Ηνωμένων Εθνών στο πλαίσιο της έκθεσής του για τις συνέπειες της κλιματικής αλλαγής.

Αυτό ισοδυναμεί με διπλασιασμό του ρυθμού αύξησης της στάθμης των θαλασσών σε σχέση με την δεκαετία 1993-2022, που οδηγεί σε συνολική αύξηση της στάθμης κατά 10 cm από τις αρχές της δεκαετίας του 1990.

Η άνοδος της στάθμης των θαλασσών απειλεί ορισμένες παραθαλάσσιες πόλεις και την ίδια την ύπαρξη χωρών που βρίσκονται σε χαμηλό υψόμετρο όπως το Τουβαλού, το οποίο σχεδιάζει να κατασκευάσει μία ψηφιακή εκδοχή του για την περίπτωση βύθισής του.

«Αυτή η έκθεση δείχνει, για μία ακόμη φορά, ότι οι συγκεντρώσεις αερίων που προκαλούν το φαινόμενο του θερμοκηπίου συνεχίζουν να φθάνουν σε επίπεδα ρεκόρ - συμβάλλοντας στην αύξηση της θερμοκρασίας του εδάφους και των θαλασσών, την τήξη των φύλλων πάγου και των παγετώνων, την αύξηση της στάθμης της θάλασσας και την θέρμανση και την οξίνηση των ωκεανών», αναφέρει στην εισαγωγή της έκθεσης ο γενικός γραμματέας του Παγκόσμιου Οργανισμού Μετεωρολογίας Πέτερι Τάαλλας.

Η ετήσια έκθεση, που δίνεται στη δημοσιότητα την παραμονή της Ημέρας της Γης, δείχνει επίσης ότι το στρώμα του θαλάσσιου πάγου της Ανταρκτικής βρέθηκε σε χαμηλά επίπεδα ρεκόρ τον περασμένο Ιούνιο και Ιούλιο. Η θερμοκρασία των ωκεανών ήταν η υψηλότερη καταγεγραμμένη, με το 58% της επιφάνειάς τους να πλήττεται από θαλάσσιο καύσωνα.

Συνολικά, το 2022 κατατάσσεται ως η πέμπτη ή η έκτη θέση που έχει καταγραφεί ποτέ, με την μέση παγκόσμια θερμοκρασία κατά 1,15 βαθμό Κελσίου επάνω από τον προβιομηχανικό μέσο όρο και αυτό παρά τις συνέπειες της ψύξης που αποδίδονται στο τριετούς διάρκειας κλιματικό φαινόμενο Ελ Νίνιο.

Τι είναι το κλιματικό φαινόμενο Ελ Νίνιο

Το κλιματικό φαινόμενο Ελ Νίνιο συμβαίνει όταν το νερό στον ανατολικό Ειρηνικό θερμαίνεται περισσότερο από το κανονικό. Με αυτό τον τρόπο δημιουργεί ασυνήθιστα θερμές και θυελλώδεις καιρικές συνθήκες.

Οι θερμοκρασίες της θάλασσας αυτή τη στιγμή έχουν σπάσει το ρεκόρ που είχε σημειωθεί το 2016, όταν το Ελ Νίνιο βρισκόταν στην ισχυρότερη φάση του.

Το Ελ Νίνιο έχει ξεκινήσει εκ νέου, αλλά οι επιστήμονες λένε ότι είναι ακόμη αδύναμο, πράγμα που σημαίνει ότι οι θερμοκρασίες των ωκεανών αναμένεται να αυξηθούν ακόμη περισσότερο.

Αυτό ανησυχεί τους ερευνητές, καθώς δημιουργείται το ερώτημα: «πόσο περισσότερο θα μπορούσαν να θερμανθούν οι ωκεανοί τους επόμενους μήνες;».