Νέα Ερυθραία: Σώζεται ο ιστορικός «ΦΟΡΟΣ» - Κτίριο που ανήκει στο Δήμο Αθηναίων

Τον δρόμο για την προστασία ενός από τα ελάχιστα σωζόμενα κτίρια που συνδέονται με τα παλιά «διόδια» της Αθήνας ανοίγει ο Δήμος Αθηναίων. Πρόκειται για το κτίριο «ΦΟΡΟΣ», στη θέση Φασίδερι της Νέας Ερυθραίας, για το οποίο το Δημοτικό Συμβούλιο αποφάσισε να ζητήσει τον χαρακτηρισμό του ως νεότερου μνημείου.

Η σχετική απόφαση ελήφθη κατά τη συνεδρίαση του Δημοτικού Συμβουλίου στις 15 Ιουλίου 2026. Το ακίνητο βρίσκεται στη Δημοτική Ενότητα Νέας Ερυθραίας του Δήμου Κηφισιάς, ωστόσο ανήκει στον Δήμο Αθηναίων.

Το αίτημα εγκρίθηκε ομόφωνα από τους 32 δημοτικούς συμβούλους που συμμετείχαν στην ψηφοφορία και πρόκειται να υποβληθεί στην αρμόδια Υπηρεσία Νεωτέρων Μνημείων του Υπουργείου Πολιτισμού.

Ένα απομεινάρι από τα παλιά «διόδια» της Αθήνας

Η ιδιαίτερη σημασία του «ΦΟΡΟΥ» βρίσκεται στη χρήση που είχε στο παρελθόν. Το κτίσμα αποτελεί ένα από τα ελάχιστα σωζόμενα δείγματα των φορολογικών σταθμών των λεγόμενων «διαπυλίων τελών» στην Αττική.

Οι σταθμοί αυτοί συνδέονταν με την είσπραξη τελών για προϊόντα και εμπορεύματα που εισέρχονταν στην πόλη, λειτουργώντας ουσιαστικά ως σημεία φορολογικού ελέγχου στις εισόδους της.

Σύμφωνα με την ιστορική τεκμηρίωση που επικαλείται ο Δήμος, ο «ΦΟΡΟΣ» είναι το μοναδικό γνωστό αντίστοιχο κτίσμα που βρίσκεται στην ιδιοκτησία του Δήμου Αθηναίων και συνδέεται άμεσα με την οικονομική και διοικητική ιστορία της πρωτεύουσας κατά τον 19ο και τις αρχές του 20ού αιώνα.

Παρά την ηλικία του, διατηρεί βασικά στοιχεία της αρχικής κατασκευής του, μεταξύ των οποίων τη λιθοδομή, τη διάταξη των ανοιγμάτων, τον προσανατολισμό και τη λειτουργική του οργάνωση. Για τον λόγο αυτό θεωρείται αντιπροσωπευτικό δείγμα δημόσιας αρχιτεκτονικής μικρής κλίμακας εκείνης της περιόδου.

Το κτίριο έχει ιδιαίτερη σημασία και για την ιστορία της Νέας Ερυθραίας, καθώς προϋπήρχε της ίδρυσής της και αποτελεί τεκμήριο της εξέλιξης της ευρύτερης περιοχής της βόρειας Αττικής.

Γιατί επείγει η προστασία του

Η διαδικασία χαρακτηρισμού αποκτά επείγοντα χαρακτήρα, καθώς το κτίριο βρίσκεται σήμερα σε κακή κατάσταση διατήρησης. Παράλληλα, σύμφωνα με την απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου, απειλείται από τις προβλέψεις της ισχύουσας ρυμοτομίας, γεγονός που καθιστά αναγκαία την άμεση λήψη μέτρων προστασίας.

Με την ομόφωνη απόφασή του, το Δημοτικό Συμβούλιο ενέκρινε την υποβολή του αιτήματος χαρακτηρισμού ως νεότερου μνημείου, επικαλούμενο την ιδιαίτερη ιστορική, αρχιτεκτονική, πολεοδομική και κοινωνική αξία του «ΦΟΡΟΥ», αλλά και τη σπανιότητά του ως ενός από τα τελευταία σωζόμενα τεκμήρια του θεσμού των διαπυλίων τελών στην Αττική.