Όλη η Ελλάδα ένας Πολιτισμός - 2026: 95 νέες παραγωγές σε 94 αρχαιολογικούς χώρους

Ο θεσμός του Υπουργείου Πολιτισμού Όλη η Ελλάδα ένας πολιτισμός 2026 επιστρέφει  για έβδομη χρονιά, παρουσιάζοντας το πιο πλούσιο πρόγραμμά του έως σήμερα. Αναπόσπαστο κομμάτι του πολιτιστικού χάρτη της χώρας και ζωντανό σημείο συνάντησης της πολιτιστικής κληρονομιάς με τη σύγχρονη δημιουργία, ο θεσμός ενισχύεται φέτος ουσιαστικά, με τον αριθμό των παραγωγών να αυξάνεται από 70 σε 95 και περισσότερους από 900 καλλιτέχνες να συμμετέχουν στο πρόγραμμα, διευρύνοντας παράλληλα τη συμμετοχή τοπικών κοινωνιών.

Όλη η Ελλάδα ένας Πολιτισμός 2026: ο φετινός προγραμματισμός

Όπως και κάθε χρονιά, ο θεσμός εγκαινιάζεται τον Ιούλιο. Από την 1η Ιουλίου και για δύο μήνες έως και τις 31 Αυγούστου 2026, εμβληματικοί αρχαιολογικοί χώροι, μνημεία και μουσεία σε όλη την Ελλάδα ζωντανεύουν μέσα από πρωτότυπα έργα παραστατικών τεχνών, προσφέροντας στο κοινό μια ξεχωριστή πολιτιστική εμπειρία. Όλες οι εκδηλώσεις του προγράμματος «Όλη η Ελλάδα ένας πολιτισμός 2026» προσφέρονται δωρεάν από το ΥΠΠΟ.

Η έβδομη διοργάνωση εστιάζει στον άνθρωπο και την ανθρώπινη κατάσταση μέσα από τις παραστατικές τέχνες.  Πιο συγκεκριμένα, ο τίτλος της εμπνέεται από τον στίχο από τον «Δύσκολο» του Μενάνδρου «Ὡς χαρίεν ἔστ’ ἄνθρωπος, ἂν ἄνθρωπος ᾖ» (Πόσο ωραίος –ώριμος– είναι ο άνθρωπος όταν πραγματικά είναι άνθρωπος), θέτοντας στο επίκεντρο την «επιστροφή στον άνθρωπο». Με αφορμή το θέμα αυτό, ο θεσμός προσκάλεσε δημιουργούς και καλλιτεχνικές ομάδες να αναμετρηθούν με το διαχρονικό ερώτημα του ανθρώπου και την ανάγκη επιστροφής στον άνθρωπο ως μέτρο της καλλιτεχνικής δημιουργίας στη σύγχρονη εποχή και να δημιουργήσουν πρωτότυπα έργα ζωντανών παραστατικών τεχνών, αλλά και υβριδικών μορφών καλλιτεχνικής έκφρασης σε διάλογο με το συγκεκριμένο θεματικό πεδίο. Στην εποχή που ο ανθρωπισμός και ο μετανθρωπισμός, το ζωντανό θέαμα και η ψηφιακή συνθήκη συνυπάρχουν και αναμετρώνται, η επιστροφή στον άνθρωπο ως μέτρο της καλλιτεχνικής δημιουργίας αποτελεί μια απαραίτητη χειρονομία. Το πλαίσιο του θεσμού «Όλη η Ελλάδα ένας πολιτισμός», που βασίζεται στον διάλογο του σύγχρονου πολιτισμού με το πολιτιστικό απόθεμα εμβληματικών αρχαιολογικών χώρων, αποτελεί ένα ιδεώδες πλαίσιο για τη δημιουργία έργων που διερευνούν το ευρύ πεδίο διερώτησης που ανοίγει το απόφθεγμα του Μενάνδρου.

Το φετινό τηλεοπτικό σποτ του προγράμματος «Όλη η Ελλάδα ένας πολιτισμός» αντλεί έμπνευση από την ανθρώπινη φύση. Τα γυρίσματα πραγματοποιήθηκαν στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο, με τη συμμετοχή δύο σπουδαστών της Ανώτερης Επαγγελματικής Σχολής Χορού της Εθνικής Λυρικής Σκηνής, της Γεωργίας Δήμου και του Γιώργου Τσίγγου. Μέσα από τα πολύτιμα εκθέματα του Μουσείου αναδεικνύονται οι ανθρώπινες μορφές όπως αποτυπώθηκαν στα μοναδικά αρχαία αγάλματα. Στο σποτ, τα αγάλματα «ραγίζουν» και στο εσωτερικό τους ζωντανεύουν ανθρώπινες μορφές που κινούνται, αισθάνονται και δημιουργούν. Η κεντρική ιδέα της καμπάνιας αναδεικνύει τη σύνδεση από την αρχαιότητα έως σήμερα, με τον άνθρωπο ως κοινό νήμα του πολιτισμού και κινητήρια δύναμη της δημιουργίας μέσα στους αιώνες. 

Το πρόγραμμα περιλαμβάνει 95 νέες παραγωγές – μουσικής (23), θεάτρου (34), παραστάσεων / δράσεων για παιδιά και εφήβους (13), χορού (14), εικαστικών / περφόρμανς (8) και μουσικού θεάτρου (3). Οι παραγωγές θα παρουσιαστούν, όπως είθισται, για δύο παραστάσεις η καθεμία, σε 94 αρχαιολογικούς χώρους, μνημεία και μουσεία σε 12 περιφέρειες της Ελλάδας, εκτός Αττικής, αναδεικνύοντας τη μοναδικότητα κάθε τόπου και ενισχύοντας την πολιτιστική αποκέντρωση. Συνολικά 190 εκδηλώσεις θα πραγματοποιηθούν σε χώρους που εκτείνονται από αρχαία θέατρα, ρωμαϊκά ωδεία, βυζαντινά μνημεία και μουσεία έως κάστρα, τζαμιά, αρχοντικά και ιερές μονές.

Με το μοναδικό προνόμιο υλοποίησής του σε αρχαιολογικούς χώρους, μνημεία και μουσεία σε όλη την Ελλάδα, το πρόγραμμα εμπλουτίζεται φέτος με 19 νέους χώρους, διευρύνοντας περαιτέρω τον χάρτη του θεσμού. Μέσα από την ένταξη νέων αρχαιολογικών χώρων, μνημείων και μουσείων, το πρόγραμμα ενισχύει την παρουσία του σε ολόκληρη την επικράτεια, αναδεικνύοντας τόπους ιδιαίτερης ιστορικής και πολιτιστικής σημασίας ως πεδία σύγχρονης καλλιτεχνικής δημιουργίας και πολιτιστικού διαλόγου. Αναλυτικά, οι νέοι χώροι που εντάσσονται στο πρόγραμμα είναι οι εξής: Α΄ Αρχαίο Θέατρο Λάρισας, Αρχαίο Θέατρο Ήλιδας, Αρχαία Έδεσσα – Αρχαιολογικός χώρος Λόγγου, Αρχαιολογικό Μουσείο Αιγίου, Αρχαιολογικό Μουσείο Βαθέoς Ιθάκης, Αρχαιολογικό Μουσείο Νικόπολης (Πρέβεζα), Αρχαιολογικό Μουσείο Σαμοθράκης, Αρχαιολογικός χώρος Λέρνας (Αργολίδα), Αρχαιολογικός χώρος Μυκηνών, Αρχαιολογικός χώρος Σταγείρων Χαλκιδικής, Αρχαιολογικός χώρος Φαιστού (Ηράκλειο Κρήτης), Ιερά Μονή Αρκαδίου (Ρέθυμνο), Κάστρο Καλαμάτας, Κάστρο Κιμώλου, Κάστρο Σκιάθου, Νέο Αρχαιολογικό Μουσείο Χανίων, Παλαιό Αρχαιολογικό Μουσείο Χανίων, Ρωμαϊκή Οικία Κω (Casa Romana) και Σπήλαιο Πετραλώνων (Χαλκιδική).

Φέτος το πρόγραμμα του θεσμού ξεκινά ταυτόχρονα στη Δήλο και τη Θεσσαλονίκη, με μια μουσική και μια θεατρική παράσταση. Στη Θεσσαλονίκη, η παράσταση «Τα πέπλα της» που παρουσιάζει ένα ποιητικό ταξίδι στη γυναικεία εμπειρία, μέσα από αφηγήσεις γυναικών της Μέσης Ανατολής, μύθους και παραδόσεις της Δύσης. Κεντρικό σύμβολο είναι το πέπλο, που άλλοτε προστατεύει και άλλοτε αποκρύπτει, φωτίζοντας ζητήματα ταυτότητας, ελευθερίας και κοινωνικών περιορισμών. Η μουσική της Σαβίνας Γιαννάτου και των Primavera en Salonico συναντά τη σκηνοθετική ματιά της Μαρία Λάππα, δημιουργώντας μια ατμοσφαιρική σύνθεση λόγου, μουσικής και κίνησης, όπου η γυναικεία φωνή γίνεται μνήμη, αντίσταση και μεταμόρφωση. (Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης, 1 έως 2 Ιουλίου). Στη Δήλο, 'έχουμε το θεατρικό έργο «Δήλος» σε σύλληψη και ερμηνεία της Μαρίνας Καλογήρου, σκηνοθεσία του Αλέξανδρου Αβρανά και του Χάρη Φραγκούλη και με πρωτότυπη μουσική σύνθεση και live εκτέλεση επί σκηνής των String Demons (Δήλος, 1 έως 2 Ιουλίου)

Tο πρόγραμμα ολοκληρώνεται κυκλικά στα τέλη του Αυγούστου πάλι στη Θεσσαλονίκη με ένα μουσικό πρόγραμμα από το σχήμα Polis Ensemble με τον τίτλο «Χάρις Κοινή... μια τελετουργία συνύπαρξης», που αναζητά όσα ενώνουν τους ανθρώπους πέρα από σύνορα, γλώσσες και εποχές. Αντλώντας υλικό από τις μουσικές παραδόσεις της Μεσογείου, των Βαλκανίων, του Καυκάσου και της Βόρειας Αφρικής, η παράσταση ξεδιπλώνει μια διαδρομή από τη γέννηση και την κοινότητα έως τον αποχωρισμό και την επιστροφή, μέσα από νανουρίσματα, προσευχές, μοιρολόγια και γαμήλια τραγούδια που μετασχηματίζονται δημιουργικά μέσα από τον αυτοσχεδιασμό. Με τη συμμετοχή της Άννας Λινάρδου στο τραγούδι και του Δημήτρη Συλβέστρου στη σκηνοθεσία και την εικαστική σύνθεση, ζωντανή μουσική και βιντεοεγκατάσταση συνθέτουν ένα ενιαίο ποιητικό τοπίο όπου το ατομικό συναντά το συλλογικό. (30 & 31 Aυγούστου, Επταπύργιο)

Eνδεικτικά αναφέρουμε μερικές ακόμη παραγωγές. Ο Αλέξανδρος Κοέν αναμετράται με το τελευταίο έργο του Σαίξπηρ. «Η τρικυμία» θα παρουσιαστεί στο Αρχαίο Θέατρο Φιλίππων. Το έργο παρακολουθεί τη συνειδητή επιλογή του να γίνει και πάλι… άνθρωπος, και να διασταυρωθεί έτσι με τη μενανδρική σκέψη ότι ο άνθρωπος γίνεται «ωραίος» όταν χρησιμοποιεί τη δύναμή του για κοινό καλό. Τις ίδιες ημέρες, στο Κιλκίς, θα παρουσιαστεί η μουσική σύνθεση του Μάρκελλου Χρυσικόπουλου, σε δική του σύλληψη και διεύθυνση και σκηνοθεσία του Ουίτσι θα παρουσιαστεί στο Κιλκίς, στο Αρχαιολογικό Χώρο Αρχαίας Ευρωπού.  Η Χώρα των Ηρώων είναι μια μουσικοθεατρική παράσταση που κινείται ανάμεσα στην περφόρμανς, το σωματικό θέατρο και τη ζωντανή μουσική. Έξι μουσικοί και ένας περφόρμερ μοιράζονται τη σκηνή ως ένα ενιαίο σώμα, χτίζοντας έναν εύθραυστο κόσμο που θυμίζει τσίρκο. Με αφετηρία το αυτοσχέδιο Zirkus Konzentrazani, που δημιούργησαν κρατούμενοι σε στρατόπεδο συγκέντρωσης, η παράσταση εξερευνά την ανθρώπινη αντοχή μέσα από το παιχνίδι, το χιούμορ και την αποτυχία ως πράξεις αντίστασης. Τα σκηνικά «νούμερα» διακόπτονται, επαναλαμβάνονται και καταρρέουν, αποκαλύπτοντας την ευθραυστότητα αλλά και την επιμονή του ανθρώπου. Παράλληλα, η ζωντανή μουσική, που συνομιλεί με ιστορικά και κλασικά έργα, συνδέει τη μνήμη με το παρόν, δημιουργώντας μια εμπειρία που δεν αφηγείται μια ιστορία, αλλά θέτει ένα διαχρονικό ερώτημα: πώς παραμένεις άνθρωπος όταν όλα γύρω σου δοκιμάζονται; (4 & 5 Ιουλίου)

Στον κήπο του Βυζαντινού Μουσείου Αργολίδας, παρουσιάζεται «Το πέρασμα- μια κωπηλασία μετάβασης», μια τελετουργία μνήμης και μετάβασης ξεδιπλώνεται ανάμεσα στο ορατό και το αόρατο, σε σκηνοθεσία και δραματουργία της Αιμιλίας Βάλβη και μουσική του Δημήτρη Ροΐδη . Εμπνευσμένη από τον μύθο του Λυγκέα και της Υπερμνήστρας, η παράσταση ακολουθεί δύο ψυχοπομπούς που συνομιλούν με ανθρώπους στο κατώφλι ανάμεσα στη ζωή και τον θάνατο. Με τη συμμετοχή τριών ηθοποιών και ενός χορού ηλικιωμένων από την Αργολίδα, η σκηνική δράση εξερευνά την απώλεια, τη μνήμη και τη δύναμη των δεσμών που επιμένουν ακόμη και όταν όλα μοιάζουν να τελειώνουν. Μια ποιητική εμπειρία όπου ο έρωτας, η απουσία και η ανθρώπινη επιθυμία για σύνδεση συναντιούνται σε ένα διαρκές πέρασμα (11 & 12 Ιουλίου).

Στη Ρωμαική Αγορά Δελφών, ένας ιδιότυπος «δάσκαλος» της φωνής και της ζωής, ο Άγγελος Παπαδημητρίου, στήνει στη σκηνή ένα υβριδικό μουσικό και εικαστικό σύμπαν, όπου τραγούδι, λόγος, εικόνα και σώμα συνυπάρχουν και συγκρούονται με χιούμορ και συγκίνηση, φωτίζοντας την πολυπλοκότητα της ύπαρξης. Στη «Μαθήματα Ωδικής – Ο κυρ Άγγελος», σε κείμενο, σκηνοθεσία και δραματουργική επεξεργασία του Θανάση Σαράντου, ο Παπαδημητρίου ερμηνεύει, καταθέτει αυτοβιογραφικά κείμενα και ενεργοποιεί τα σκηνικά του έργα, ενώ επί σκηνής τον συνοδεύει μουσικά ο Αλέξανδρος Αβδελιώδης και συμμετέχει ο Πάρης Σκαρτολιάς (15 & 16 Ιουλίου)

Στο Κάστρο Ρίου, τρεις ηθοποιοί και ένας μουσικός προσεγγίζουν τον «Γλάρο» του Τσέχοφ, σε μια σκηνική ανάγνωση για τη ματαιότητα, τη σύγκρουση και την ανάγκη έκφρασης, σε μια εποχή όπου τέχνη και επιβίωση επαναδιαπραγματεύονται τα όριά τους. Με άξονα το «θέατρο μέσα στο θέατρο», η σκηνή γίνεται πεδίο υπαρξιακής αναμέτρησης, όπου ρόλοι και σχέσεις μετατοπίζονται, φωτίζοντας το χάσμα των γενεών και την ανάγκη επικοινωνίας. Επί σκηνής, δύο άνδρες, μία γυναίκα και το τσέλο, σε μετάφραση, σκηνοθεσία και δραματουργική επεξεργασία της Ζωής Ξανθοπούλου, σύμβουλο δραματουργίας τη Γιώτα Παναγή και μουσική του Φώτη Σιώτα (23 &24 Ιουλίου)

Στον Αρχαιολογικό χώρο Μαντινείας θα δούμε το «Διάλειμμα θερινής νυκτός», μια παράσταση χορού και μουσικής εμπνευσμένη από το «Όνειρο Καλοκαιρινής Νύχτας» του Σαίξπηρ και τη χορογραφία του Φρέντερικ Άστον, με μουσική του Φέλιξ Μέντελσον, όπου το ονειρικό και το θεατρικό συνυπάρχουν μέσα από την ιδέα της παράστασης μέσα στην παράσταση. Πέντε χορευτές και χορεύτριες, με ζωντανή μουσική (κιθάρες, μπάσο, ντραμς και φωνή), συγκροτούν ένα σπονδυλωτό κινητικό περιβάλλον όπου το σώμα και η μουσική συνδιαλέγονται, χωρίς αφηγηματική αναπαράσταση, αλλά ως καθαρή κινητική γραφή (4&5 Αυγούστου).

Στον Πύργο Μπαζαίου στη Νάξο, στη μουσικοθεατρική παράσταση «Παίζω, άρα υπάρχω», σε σκηνοθεσία του Στέλιου Κρασανάκη, το δεξιοτεχνικό παίξιμο του πιάνου συνδιαλέγεται με το θεατρικό παιχνίδι, αναδεικνύοντας τη δημιουργική πράξη ως πυρήνα της ανθρώπινης ύπαρξης. Η Αλεξάνδρα Παπαστεφάνου, με έργα από Μπαχ, Μότσαρτ, Ζολιβέ, Γκούλντα, Φίλιπ Γκλας, Έρνεστ Μπλοχ και Μπητλς, διαμορφώνει ένα ευρύ μουσικό πεδίο όπου κλασικές, σύγχρονες και τζαζ τεχνικές συναντούν τον αυτοσχεδιασμό. Επί σκηνής, ο ηθοποιός Κωνσταντίνος Γεωργόπουλος ανταποκρίνεται, μεταμορφώνεται και συνομιλεί, αναπτύσσοντας ένα κειμενικό και υποκριτικό ρεπερτόριο με αναφορές σε Σαίξπηρ, Γιόχαν Χουιζίνγκα, Ντόναλντ Γουίνικοτ και Αλμπέρ Καμύ (9 έως 10 Αυγούστου).

Στην Ακρόπολη της Ρόδου, οι Δανάη & Διονύσιος παρουσιάζουν τη  χορογραφική σύνθεση «Δράκος- Ηymn of decay», όπου λόγος, σώμα και μουσική διασταυρώνονται σε ένα πεδίο μνήμης και μεταμόρφωσης. Από τη φύση στο τσιμέντο, από την ελευθερία στη φυλακή του εαυτού, η παράσταση ακολουθεί μια διαδρομή εσωτερικής σύγκρουσης και επαναπροσδιορισμού, εκεί όπου το βλέμμα επιστρέφει σε ό,τι υπήρξε (17&18 Αυγούστου)

ΙΝFO

• Όλες οι εκδηλώσεις προσφέρονται δωρεάν από το Υπουργείο Πολιτισμού
• H προκράτηση θέσης είναι υποχρεωτική
• Καταβάλλεται μόνο το αντίτιμο εισόδου του αρχαιολογικού χώρου, όπου υπάρχει
• Πληροφορίες – προκρατήσεις: www.allofgreeceoneculture.gr

Η Εθνική Λυρική Σκηνή, υπό την εποπτεία του Υπουργείου Πολιτισμού, έχει αναλάβει και φέτος τη διοικητική και οργανωτική ευθύνη του προγράμματος.

Οι προκρατήσεις θέσεων για τις εκδηλώσεις του Ιουλίου ξεκινούν στις 24/6 και για τις εκδηλώσεις του Αυγούστου στις 24/7 μέσω της επίσημης ιστοσελίδας του θεσμού: www.allofgreeceoneculture.gr.