- ΑΡΧΙΚΗ
-
ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ
-
ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ
-
LIFE
-
LOOK
-
YOUR VOICE
-
επιστροφη
- ΣΕ ΕΙΔΑ
- ΜΙΛΑ ΜΟΥ ΒΡΟΜΙΚΑ
- ΟΙ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΣΑΣ
-
-
VIRAL
-
επιστροφη
- QUIZ
- POLLS
- YOLO
- TRENDING NOW
-
-
ΖΩΔΙΑ
-
επιστροφη
- ΠΡΟΒΛΕΨΕΙΣ
- ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΚΟΣ ΧΑΡΤΗΣ
- ΓΛΩΣΣΑΡΙ
-
- PODCAST
- VOICE RADIO
- CITY GUIDE
- ENGLISH GUIDE
Εναλλακτικά προϊόντα νικοτίνης για τη μείωση του καπνίσματος
Συστήνονται σε καπνιστές ως βοήθημα για να απαλλαγούν από το κάπνισμα
Ο ρόλος των εναλλακτικών προϊόντων νικοτίνης στη μείωση του καπνίσματος και οι ευρωπαϊκές πολιτικές ρύθμισης.
Ο ερευνητής-ιατρός, επιστημονικός συνεργάτης Μονάδας Έρευνας Καπνιστικής Συμπεριφοράς Παν. Δυτικής Αττικής, Κωνσταντίνος Φαρσαλινός, MD, MPH, PhD, εξηγεί τι συμβαίνει με το κάπνισμα, τη νικοτίνη και τα εναλλακτικά προϊόντα καπνίσματος.
Με βάση τα διαθέσιμα επιστημονικά δεδομένα, ποια θεωρείτε ότι πρέπει να είναι η θέση των εναλλακτικών προϊόντων νικοτίνης στη συνολική στρατηγική για τη μείωση του καπνίσματος και της βλάβης που αυτό προκαλεί;
Γνωρίζουμε εδώ και 50 χρόνια ότι η βλάβη του καπνίσματος οφείλεται στην καύση του καπνού, ενώ η συμβολή της νικοτίνης είναι ελάχιστη έως αμελητέα. Γι’ αυτό τα εναλλακτικά προϊόντα θα μπορούσαν να έχουν κεντρικό ρόλο για όσους δεν καταφέρνουν να διακόψουν το κάπνισμα από μόνοι τους ή με φάρμακα. Δεν αντικαθιστούν τα υπόλοιπα μέσα διακοπής, τα συμπληρώνουν. Η Σουηδία, η μοναδική χώρα στην ΕΕ που έχει καταφέρει να απαλλαγεί από το κάπνισμα (κάτω από το 4% του πληθυσμού καπνίζει καθημερινά), το πέτυχε χάρη στην ευρεία χρήση τέτοιων προϊόντων. Μια τέτοια προσέγγιση, λοιπόν, είναι ρεαλιστική και αποτελεσματική.
Καθώς η Ευρώπη επανεξετάζει το ρυθμιστικό πλαίσιο για τα προϊόντα καπνού και νικοτίνης, πόσο επαρκώς θεωρείτε ότι ενσωματώνεται σήμερα η επιστημονική τεκμηρίωση στη χάραξη πολιτικής;
Είναι ανησυχητικό ότι η στρατηγική της Ευρώπης, τουλάχιστον μέχρι σήμερα, βασίζεται στο μη-ρεαλιστικό σενάριο του «μηδενικού κινδύνου». Απορρίπτει τα εναλλακτικά προϊόντα νικοτίνης επειδή δεν είναι απολύτως ασφαλή. Πράγματι, δεν είναι απολύτως ασφαλή, γι’ αυτό συστήνονται μόνο σε καπνιστές ως βοήθημα για να απαλλαγούν από το κάπνισμα. Για όλους αυτούς όμως, το εναλλακτικό δεν είναι καθαρός αέρας, είναι ο καπνός του τσιγάρου. Το 24% των Ευρωπαίων ενηλίκων σήμερα καπνίζει. Τίθεται, λοιπόν, ακόμη και ηθικό ζήτημα με τις απαγορεύσεις, τους ακραίους περιορισμούς ή και την γενικευμένη παραπληροφόρηση που παρατηρείται σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες, ενώ ταυτόχρονα τα συμβατικά τσιγάρα πωλούνται και είναι διαθέσιμα παντού.
Πώς αξιολογείτε την πρόσφατη κοινή επιστολή των οκτώ Υπουργών Υγείας σχετικά με τη ρύθμιση των προϊόντων καπνού και νικοτίνης στην Ευρωπαϊκή Ένωση; Θεωρείτε ότι η προσέγγιση που προτείνεται ανταποκρίνεται στα διαθέσιμα επιστημονικά δεδομένα;
Όλοι συμμεριζόμαστε τον στόχο της «γενιάς χωρίς καπνό» και την ανησυχία για τους νέους, αλλά η προσέγγιση της επιστολής είναι λάθος. Δεν εξαλείφεις το κάπνισμα πολεμώντας τον μεγαλύτερο ανταγωνιστή του. Η επιστολή δεν περιέχει ούτε ένα μέτρο που να κάνει τη διακοπή του καπνίσματος ευκολότερη: περιορίζει τις εναλλακτικές και αφήνει ανέγγιχτο το τσιγάρο. Η στρατηγική αυτή έχει ήδη αποτύχει. Η Δανία απαγόρευσε τα μη-καπνικά αρώματα στα ηλεκτρονικά τσιγάρα το 2022, και το 2024 κατέγραψε 70% αύξηση στη χρήση ηλεκτρονικού τσιγάρου στις νέες ηλικίες (15-29 ετών), με το 63% να χρησιμοποιούν γεύσεις φρούτων – γεύσεις που υποτίθεται πως είχαν απαγορευτεί.
Μπορούν να συνυπάρξουν στην πράξη δύο στόχοι: η αυστηρή προστασία των ανηλίκων από τα προϊόντα νικοτίνης και η πρόσβαση των ενήλικων καπνιστών σε εναλλακτικές του τσιγάρου; Ποια ρυθμιστικά μέτρα μπορούν να επιτύχουν αυτή την ισορροπία;
Όχι μόνο είναι εφικτό, αλλά είναι η μοναδική ρεαλιστική λύση. Οι απαγορεύσεις οδηγούν σε εγκληματικά δίκτυα μαύρης αγοράς, με προϊόντα αγνώστου προελεύσεως και ποιότητας, ενώ ταυτόχρονα η χρήση από ανηλίκους παραμένει υψηλή ή και αυξάνεται. Αντίθετα, μέτρα όπως ο έλεγχος της ηλικίας για την πρόσβαση, οι αυστηρές ποινές σε όσους τα διαθέτουν σε ανηλίκους και η στοχευμένη και ειλικρινής ενημέρωση αποτελούν μονόδρομο. Οι καπνιστές θα πρέπει να γνωρίζουν για το σημαντικά μικρότερο κίνδυνο αυτών των προϊόντων, ενώ και οι μη καπνιστές θα πρέπει να καταλάβουν ότι δεν είναι απολύτως ασφαλή. Ταυτόχρονα, τα προϊόντα αυτά θα πρέπει να είναι πιο εύκολα προσβάσιμα και σημαντικά φτηνότερα από τα συμβατικά τσιγάρα.
Η Αυστραλία αναφέρεται συχνά ως παράδειγμα μιας ιδιαίτερα αυστηρής προσέγγισης, τόσο ως προς τη φορολογία όσο και ως προς τους περιορισμούς ή τις απαγορεύσεις στα εναλλακτικά προϊόντα. Θεωρείτε ότι αποτελεί ένα μοντέλο που θα πρέπει να ακολουθήσει η Ευρώπη; Τι μας δείχνει μέχρι σήμερα η πραγματικότητα και ποιες είναι οι πιθανές μη επιδιωκόμενες συνέπειες μιας τέτοιας προσέγγισης;
Η Αυστραλία είναι σήμερα το πιο τρανταχτό παράδειγμα προς αποφυγή. Το παράνομο μερίδιο της νικοτίνης αυξήθηκε από κάτω από 10% το 2016 σε πάνω από 64% (άλλες εκτιμήσεις μιλούν για 80%) το 2025, τα έσοδα από τον φόρο καπνού κατέρρευσαν, ενώ το 97% της αγοράς των ηλεκτρονικών τσιγάρων ανήκει στο λαθρεμπόριο. Ταυτόχρονα καταγράφεται έξαρση της εγκληματικότητας, με πάνω από 270 εμπρησμούς καταστημάτων, ακόμη και δολοφονίες, για τον έλεγχο της μαύρης αγοράς του καπνού και της νικοτίνης. Αντίθετα, η Νέα Ζηλανδία, που ρυθμίζει τα προϊόντα ως προϊόντα ενηλίκων και τα ενσωμάτωσε στην εθνική στρατηγική ελάττωσης του καπνίσματος, είδε εντυπωσιακά αποτελέσματα. Η Ευρώπη θα πρέπει να ακολουθήσει παραδείγματα επιτυχημένων χωρών.