Ανθρωπομορφισμός: Μήπως βλέπεις κι εσύ τη γάτα σου σαν άνθρωπο;

Αν έχεις γάτα, ξέρεις ότι κάποια στιγμή θα πιάσεις τον εαυτό σου να της μιλάει. Όχι ένα απλό «έλα να φας», αλλά κανονικά. «Πού ήσουν τόση ώρα;», «Γιατί με κοιτάς έτσι;», «Ποιος σου είπε ότι μπορείς να ανέβεις εκεί;» και, φυσικά, η κλασική ερώτηση που δεν περιμένεις πραγματικά να απαντηθεί: «Τι έχεις;». Μπορεί επίσης να της εξηγείς τη μέρα σου, να της λες τα νεύρα σου από τη δουλειά ή να της ανακοινώνεις ότι αύριο πρέπει οπωσδήποτε να σηκωθείς νωρίς. Εκείνη σε κοιτάζει, ανοιγοκλείνει αργά τα μάτια και συνεχίζει τη ζωή της σαν να μην συνέβη απολύτως τίποτα.

Κάπου στην πορεία, βέβαια, αρχίζεις να της αποδίδεις και χαρακτήρα. Ξέρεις ότι η γάτα σου «είναι ζηλιάρα», ότι «κάνει μούτρα», ότι «σε εκδικείται όταν λείπεις» και ότι κάθε φορά που κάθεται πάνω στα ρούχα που μόλις δίπλωσες το κάνει επειδή θέλει να σου χαλάσει τα σχέδια. Δεν έχει σημασία αν υπάρχουν άλλες, πολύ πιο γατίσιες εξηγήσεις. Εσύ έχεις ήδη βγάλει το συμπέρασμα.

Και τότε ανακαλύπτεις ότι όλη αυτή η ανθρώπινη τάση να βλέπουμε κάτι δικό μας μέσα στα ζώα γενικότερα - έχει όνομα. Και, ναι, μάλλον έχουμε όλοι λίγο από αυτό.

Ανθρωπομορφισμός: Μήπως βλέπεις κι εσύ τη γάτα σου σαν άνθρωπο;

Όταν η γάτα αποκτά ανθρώπινο χαρακτήρα

Με τον όρο ανθρωπομορφισμό - την τάση δηλαδή να αποδίδουμε ανθρώπινα χαρακτηριστικά, συναισθήματα και προθέσεις σε ζώα ή άλλα μη ανθρώπινα όντα - πολλά είναι αυτά που επιτέλους εξηγούνται . Στην περίπτωση των κατοικίδιων, αυτό γίνεται σχεδόν χωρίς να το καταλάβουμε. Ζούμε μαζί τους, μαθαίνουμε τις συνήθειές τους, αναγνωρίζουμε τα νιαουρίσματά τους και σταδιακά φτιάχνουμε ολόκληρη την προσωπικότητά τους στο μυαλό μας.

Η δική μας γάτα, άλλωστε, δεν είναι απλώς «μια γάτα». Είναι τεμπέλα, περίεργη, κακομαθημένη, drama queen, ζηλιάρα ή απλώς λίγο παράξενη. Και κάπως έτσι αρχίζουμε να ερμηνεύουμε κάθε της κίνηση με όρους που θα χρησιμοποιούσαμε και για έναν άνθρωπο.

Δεν είναι μόνο ότι της μιλάς

Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.

Η δημοσίευση κοινοποιήθηκε από το χρήστη Γατομάθεια / GatoMatheia 🎓 (@gatomatheia)

Το ενδιαφέρον είναι ότι ο ανθρωπομορφισμός δεν σταματά στο να μιλάμε στις γάτες σαν να μπορούν να μας απαντήσουν. Τους αποδίδουμε προθέσεις. Όταν η γάτα απομακρύνεται, μπορεί να σκεφτούμε ότι «μας αγνόησε». Όταν έρχεται και τρίβεται στα πόδια μας, ότι «της έλειψα». Όταν κάθεται ακριβώς πάνω στο λάπτοπ την ώρα που δουλεύουμε, ότι «ζητάει την προσοχή μου».

Σε αρκετές περιπτώσεις, βέβαια, δεν πέφτουμε και τόσο έξω. Οι γάτες έχουν τον δικό τους τρόπο να επικοινωνούν και, όσο περισσότερο ζούμε μαζί τους, τόσο καλύτερα μαθαίνουμε να διαβάζουμε τις κινήσεις, τις εκφράσεις και τις συνήθειές τους. Το θέμα είναι ότι εμείς συχνά πηγαίνουμε ένα βήμα παραπέρα και μεταφράζουμε αυτή τη συμπεριφορά με ανθρώπινους όρους. Δεν βλέπουμε απλώς μια γάτα που κάθεται στην πόρτα. Βλέπουμε τη γάτα μας να «περιμένει εμάς».

Γιατί το κάνουμε τόσο εύκολα;

Ένας από τους λόγους είναι η σχέση που αναπτύσσουμε μαζί τους. Η γάτα βρίσκεται μέσα στο σπίτι, συμμετέχει στην καθημερινότητά μας και γίνεται μέρος της ρουτίνας μας. Έχει το δικό της μπολ, το δικό της σημείο στον καναπέ, τις ώρες που ζητάει φαγητό και, φυσικά, πολύ συγκεκριμένη άποψη για το πότε πρέπει να ανοίξει η πόρτα του υπνοδωματίου.

Όσο περισσότερο γνωρίζουμε ένα ζώο, τόσο πιο εύκολο είναι να του αποδίδουμε μια σταθερή προσωπικότητα. Δεν λέμε απλώς «σήμερα έκανε αυτό». Λέμε «αυτό το κάνει πάντα, γιατί είναι πεισματάρα». Η συμπεριφορά γίνεται χαρακτήρας και ο χαρακτήρας γίνεται σχεδόν βιογραφία.

Κάπου εδώ βρίσκεται και το πιο γλυκό κομμάτι της υπόθεσης. Το να αντιμετωπίζουμε τη γάτα μας σαν μικρό άνθρωπο δεν σημαίνει απαραίτητα ότι ξεχνάμε πως είναι γάτα. Σημαίνει ότι έχουμε δεθεί μαζί της τόσο, ώστε να ψάχνουμε συνεχώς τρόπους να καταλάβουμε τι σκέφτεται, τι θέλει και τι προσπαθεί να μας πει.

Και αν έχεις γάτα, ξέρεις ήδη ότι αυτή η «μετάφραση» είναι καθημερινή δουλειά. Ακόμη κι όταν η απάντηση είναι ένα βλέμμα που λέει ξεκάθαρα: άσε με τώρα, έχω σημαντικότερα πράγματα να κάνω.

Με πληροφορίες από: sciencedirect